حوزه علمیه قم، امروز یکی از استوانههای علمی و اخلاقی خود را از دست داده است. مرجعی که عمر پربرکت خویش را نه تنها در مسیر اجتهاد و فقاهت، بلکه در سیره عملی و ترویج اخلاق نبوی سپری کرد. حضرت آیتالله سید موسی شبیری زنجانی تنها یک نام در لیست مراجع نبود؛ ایشان تبلور سالها مجاهدت در محضر اکابر فقه و اصول بود.
ایشان از سویی وارث فقاهتی عمیق و اصولی بود که از پدر بزرگوارشان به ارث برده بودند و از سوی دیگر، در «تقوا» و «سادگی»، الگویی بیبدیل برای طلاب و نسل جوان حوزههای علمیه محسوب میشدند. رابطه ایشان با امام شهید انقلاب اسلامی نمادی از همدلی دو جریان فکری و انقلابی در بدنه حوزههای علمیه بود.
خبرگزاری رسا در این پرونده ویژه، بر آن است تا ضمن مروری بر ابعاد شخصیت علمی، سلوک اخلاقی و اجتماعی آن فقیه زاهد و پارسا، میراث فکری ایشان را برای نسلهای آینده بازخوانی کند. این صفحه ادای احترامی است به فقیهی که عمرش را در مسیر اعتلای کلمه حق و تربیت شاگردان مکتب امام صادق (ع) وقف کرده بود.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تأکید بر ضرورت احیای آثار آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی، خواستار تحقیق و انتشار دیدگاههای علمی این مرجع فقید بهویژه در علم رجال شد و معرفی ابعاد اخلاقی و معنوی وی از طریق رسانهها را ضروری دانست.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به تجربه گسترده علمی آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی در حوزههای قم و نجف، بر ضرورت معرفی ابعاد مختلف شخصیت این مرجع فقید بهعنوان الگویی برای نسل جدید حوزه و احیای میراث علمی وی تأکید کرد.
نماینده مجلس شورای اسلامی آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی را نمادی از تربیتیافتگان مکتب اهلبیت(ع) دانست و بر جایگاه وی بهعنوان الگویی علمی و اخلاقی برای جوانان و نسل آینده تأکید کرد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به ابعاد شخصیتی آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی، ادب، مردمیبودن و روحیه تحقیق را از برجستهترین ویژگیهای این مرجع فقید دانست و وی را از فقیهانی معرفی کرد که بخشی از تاریخ پرافتخار حوزه علمیه قم را روایت میکرد.
حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی با تبیین ابعاد علمی و اخلاقی حضرت آیتالله شبیری زنجانی، تواضع، زهد، سعهصدر و بیاعتنایی به مظاهر دنیا را از برجستهترین ویژگیهای آن مرجع فقید دانست.
نامه جمعی از علما و استادان جامعه علمی دینی قم به والری ژیسکار دستن، رئیسجمهور وقت فرانسه، در جریان حضور امام خمینی در این کشور، با درخواست برای میزبانی و احترام شایسته نسبت به بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است؛ نام آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی نیز در میان امضاکنندگان این نامه دیده میشود.
آیتالله محمود محمدی عراقی در گفتوگو با خبرگزاری رسا، با تجلیل از مقام علمی و اخلاقی آیتالله شبیری زنجانی، یادآور شد: این عالم ربانی که از خاندانی اصیل و مروج تقوا برخاسته بود، با پنجاه سال اقامه جماعت و برخوردی آکنده از احترام با شاگردان، الگوی بیبدیلی از اخلاق و تواضع برای جامعه حوزوی باقی گذاشت.
آیتالله سید محمدعلی موسوی جزایری، نماینده مردم تهران در مجلس خبرگان رهبری، در مصاحبه با خبرگزاری رسا، با اشاره به گستردگی آثار علمی آیتالله شبیری زنجانی، وی را از مربیان برجسته حوزه دانست که شاگردان ایشان امروزه در جایگاه اساتید و فقهای فاضل، مسیر ایشان را ادامه میدهند.
آیت الله تحریری تولیت حوزه علمیه مروی، از ضرورت استمرار مسیر اساتید بزرگ حوزه در حفظ معارف فقهی شیعه خبر داد. وی با اشاره به تداوم خط مشی اساتیدی همچون مرحوم آیتالله شبیری زنجانی در تربیت نخبگان، بر اهمیت تداوم این میراث علمی برای حفظ ساختار حکومت اسلامی تأکید کرد.
آیت الله سید هاشم حسینی بوشهری رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تأکید بر جایگاه علمی و اخلاقی آیتالله حسینی بوشهری گفت: روش اجتهادی ایشان باید مبنای بررسی و تدریس در حوزههای علمیه قرار گیرد و شاگردان برجسته ایشان، مباحث علمی و شیوه فکری و تحقیقی این شخصیت حوزوی را واکاوی کنند.
آیتالله میرتقی حسینی گرگانی استاد درس خارج حوزه علمیه قم با توصیف جایگاه علمی مرحوم آیتالله شبیری زنجانی، بر اهمیت پیروی از روش علمی ایشان در تحقیق و نقد مطالب تأکید کرد. وی با اشاره به تخصص برجسته ایشان در علم رجال، وی را الگویی بیبدیل برای محققین حوزههای علمیه قم و نجف برشمرد.
شیراز- تولیت حرم مطهر شاهچراغ(ع): ایشان سالهای طولانی از عمر خود را در مسیر تحصیل، تدریس، تحقیق و خدمت به معارف اسلامی سپری کرد و آثار و شاگردان علمی ایشان، بخشی از میراث ماندگار وی به شمار میرود.
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با اشاره به شخصیت علمی و اخلاقی مرحوم آیتالله شبیری زنجانی گفت: مردمیبودن، محققبودن و روایت میراث پرافتخار حوزه علمیه قم، از برجستهترین میراثهای اجتماعی ایشان است.
شیراز- نماینده ولیفقیه در فارس از این مرجع فقید به عنوان عالمی برجسته در عرصههای علمی، فقهی و اخلاقی یاد کرد و فقدان ایشان را ضایعهای سنگین برای حوزههای علمیه و جهان تشیع دانست.
آیتالله محسن اراکی، عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری، با ارج نهادن به جایگاه علمی و معنوی مرحوم آیتالله شبیری زنجانی، بر ضرورت بازشناسی آثار و نظریات ایشان در علوم مختلف، بهویژه علم رجال توسط پژوهشگران تأکید کرد.
آیتالله محمود عبدالهی، در توصیف جایگاه علمی و اخلاقی مرحوم آیتالله شبیری زنجانی، از تعمق بیحد ایشان در مباحث فقهی و رجالی خبر داد. وی با اشاره به پیوند میان دانش و عبادت، از زهد عمیق و پایبندی ایشان به نوافل و نمازها سخن گفت و این ویژگیها را میراثی از تبار علمی و معنوی خانواده ایشان دانست.
علاءالدین بروجردی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، مرحوم آیتالله شبیری زنجانی را مظهر تجلی اخلاق اسلامی و تربیت اصیل مکتب اهلبیت توصیف کرد. وی با تأکید بر ضرورت الگوبرداری نسل جدید از این شخصیت بزرگ، وی را سرمایهای علمی و اخلاقی برای محققین و جوانان دانست.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تأکید بر ضرورت حفظ میراث علمی آیتالله شبیری زنجانی، خواستار تحقیق، تدوین و پیادهسازی آموزههای ایشان در عرصههای علمی شد. وی همچنین بر نقش محوری شاگردان این عالم در کار روی آثار ایشان تأکید کرد.
حجتالاسلام محمدرضا شاهآبادی با اشاره به سابقه طولانی ارتباط و دوستی رهبر شهید انقلاب با مرحوم آیتالله العظمی شبیری زنجانی، اظهار داشت: سلامت نفس، بی اعتنایی به دنیا و تواضع کم نظیر از ویژگی های برجستهی مرحوم آیت الله العظمی شبیری بود.
مراسم بزرگداشت آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی از سوی مقام معظم رهبری، با حضور گسترده علما و مسئولان در شبستان امام خمینی (ره) برگزار شد. در این مراسم با سخنرانی آیتالله حسینی بوشهری، میهمانان بر جایگاه علمی و آثار ماندگار این عالم بزرگ تأکید کردند.
حجتالاسلام والمسلمین عباس رفعتی نائینی، استاد درس خارج حوزه علمیه، با اشاره به جامعیت علمی و اخلاقی مرحوم آیتالله سید موسی شبیری زنجانی، ایشان را عالمی کمنظیر در علوم رجال و درایهالحدیث دانست و از نقل خاطرات علما برای آشنایی طلاب با سیره علمی و اخلاقی سلف صالح گفت.
روایتهای کوتاه، اما پرمضمون آیتالله شبیری زنجانی از رهبر شهید انقلاب از آن جهت حائز اهمیت است که به واسطه ارتباط عمیق پدرانشان انس و الفتی عمیق میان خاندان آیتالله زنجانی و آیتالله خامنهای برقرار بود.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، از ویژگیهای برجسته علمی مرحوم آیتالله شبیری زنجانی در حوزههای فقه و اصول سخن گفت. آیتالله فقیهی با اشاره به شاگردان برجسته ایشان از جمله مقام معظم رهبری، بر دقت نظر رجالی مرحوم و نقش کلیدی ایشان در تربیت عالمان بزرگ تأکید نمود.
رحلت حضرت آیتالله سید موسی شبیری زنجانی، از مراجع تقلید و استادان برجسته حوزه علمیه قم، پایان قریب به یک قرن حیات علمی عالمی بود که بخش عمده عمر خویش را در تحصیل، تدریس، تحقیق، تربیت شاگردان و خدمت به حوزههای علمیه سپری کرد. آن مرحوم در کنار جایگاه برجسته خود در فقاهت، در حوزههای رجال، حدیث، بررسی اسناد و تاریخ عالمان شیعه نیز پژوهشها و آثار متعددی از خود به یادگار گذاشت.
پیکر مطهر حضرت آیتالله سید موسی شبیری زنجانی با حضور چشمگیر مردم، علما و طلاب در حرم مطهر حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد. در جریان این مراسم، شخصیت ایشان به عنوان تجلی فضائل اخلاقی و زهد، الگویی برای نسل جدید روحانیت توصیف شد و بر ضرورت نقشآفرینی حوزه در تربیت عالمان از نوادر روزگار تأکید گردید.
پیکر مطهر عالم ربانی، حضرت آیت الله سید موسی شبیری زنجانی، در میان حزن و اندوه حوزویان و ارادتمندان خاندان عصمت و طهارت(ع) وارد حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) شد و گرد ضریح بانوی کرامت طواف کرد.
در پی ارتحال حضرت آیتالله شبیری زنجانی، رهبر معظم انقلاب، مراجع تقلید و جمعی از مسئولان و نهادهای حوزوی و کشوری با صدور پیامهای جداگانه، این ضایعه را تسلیت گفتند.
در پی ارتحال حضرت آیتالله شبیری زنجانی، حجتالاسلام بهرامی با صدور پیامی، ضمن تجلیل از عمر پربرکت این مرجع عالیقدر در ترویج معارف اهلبیت(ع)، فقدان ایشان را ضایعهای سنگین برای حوزههای علمیه دانست.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ضمن تسلیت ارتحال حضرت آیت الله شبیری زنجانی، تصریح کرد: مطمئنا سلوک و تقوا و جامعیت آن عالم عامل، همواره الگویی برای پویندگان طریق دانش و معرفت و نام و یاد و آثار گرانسنگ ایشان، در تاریخ پر افتخار فقاهت تشیع ماندگار خواهد بود.
مراسم تشییع و تدفین پیکر فقیه پارسا، مرحوم حضرت آیتالله شبیری زنجانی، صبح امروز در قم برگزار و پس از اقامه نماز از سوی حضرت آیت الله سبحانی، پیکر آن فقیه فقید در حرم کریمه اهل بیت آرام گرفت.
معاون پژوهش حوزه گفت: حضرت آیتالله شبیریزنجانی در شمارِ سرمایههای کمبدیلِ قرنِ اخیر بود؛ شخصیتی که فقاهت راسخ را با پژوهشگری عمیق و تتبّع خستگیناپذیر درهم آمیخت.
حضرت آیتالله خامنهای در پیامی ارتحال حضرت آیت الله شبیریزنجانی را تسلیت گفتند و تصریح کردند: بیشک فقدان این شخصیت ممتاز، خللی در ردیف محققین ترازاول شیعه در عصر حاضر ایجاد نموده است که شاید جبران آن مدّتها بهطول انجامد.
آیتالله فاضل لنکرانی در پیامی ضمن تسلیت رحلت حضرت آیتالله شبیری زنجانی تصریح کرد: آن عالم ربانی انسانی وارسته و متخلق به اخلاق الهی و واجد ملکات نفسانی خصوصاً اعراض از دنیا و ظواهر آن بود.
شورای عالی حوزههای علمیه در پی ارتحال حضرت آیتالله شبیری زنجانی، با صدور پیامی رحلت این مرجع تقلید را تسلیت گفت و از خدمات علمی و اجتماعی ایشان تجلیل کرد.
زنجان- حجتالاسلام ابوالفضل فتحی، نماینده طلاب زنجان، در پیامی رحلت حضرت آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی را تسلیت گفت و این ضایعه را موجب تأثر حوزههای علمیه، جامعه علمی کشور و جهان اسلام دانست.
خراسان - اندوه ارتحال عالمی متواضع و مردمی در عین حال مرجعی بزرگ و بزرگوار با آن میراث علمی و عملی در فقه و اصول و حدیث و رجال، بس گران و سنگین و البته جبران ناپذیر است اما در این یادنامه از حضور شیرین او در سفر به مشهد قدری خاطر را تسلی می دهیم.
حضرت آیت الله مکارم شیرازی ضمن تسلیت رحلت حضرت آیت الله شبیری زنجانی تصریح کرد: فقدان این عالم ربانی که سالیان متمادی از عمر خویش را در راه ترویج معارف اهلبیت(ع) و تربیت شاگردان سپری کرد، ضایعهای سنگین برای حوزههای علمیه و جامعه مؤمنان است.
خراسان - آیت الله علم الهدی با صدور پیام تسلیت ارتحال عالم ربانی، مرجع تقلید شیعه حضرت آیت الله شبیری زنجانی(ره) ضمن ابراز اندوه و تاثر با اشاره به میراث علمی و عملی وی، فقدان این عالم بزرگوار را رخنه ای بزرگ برای حوزه های علمیه و جامعه ایمانی دانست.