خلافت الهی انسان از دریچه مساله نفس تبیین شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، سید محمد اکبریان، عضو پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در نشست تخصصی خداشناسی، نبوت، امامت و مساله نفس و بدن، از سلسله نشست های همایش آموزه های دینی و مساله نفس و بدن، به مساله خلافت الهی انسان پرداخت.

وی اظهار داشت: یکی از مسائلی که در متون دینی و مباحث عرفانی و فلسفی در موضوع انسان شناسی و مقام و جایگاه انسان در هستی و تحول و تکامل نفس انسانی مورد توجه جدی قرار گرفته است، مساله خلافت انسان از خدا است.

این محقق علوم اسلامی گفت: بر اساس مساله خلافت الهی انسان در آثار دینی و فلسفه اسلامی نظامی از آفرینش الهی در عالم ترسیم می شود که تکامل آن به سوی تحقق انسان و در نهایت با نیل به انسان کامل سیر می کند.

وی با اشاره به آیه سی سوره بقره، اظهار داشت: از آیات استفاده می شود که اختصاص انسان به این مقام به جهت مقام علمی انسان و ویژگی خاص نفس انسانی است که در سخنان عرفا در موضوع خلافت الهی انسان و بیان ویژگی های انسان برای دارا بودن این مقام اشاره شده است.

این محقق حوزه علمیه قم گفت: در مساله تعمیم خلافت الهی برای انسان یا اختصاص آن به انسان های خاص چند دیدگاه وجود دارد که مهم ترین آن دو دیدگاه است.

وی ادامه داد: دیدگاهی این مقام را برای جنس انسان قرار داده است و برای هر انسان مرتبه ای از مقام خلافت الهی را معتقد است اما دیدگاه دیگر تنها انسان های خاص و برگزیده همچون پیامبران و اولیای الهی و انسان کامل را را دارای این مقام می داند.

این کارشناس علوم دینی، با ترجیح نظریه اول مبنی بر خلافت نوع انسانی برای بشر و نه برای انسان های خاص، ادامه داد: در همه انسان ها خلافت به گونه قوه است و فعلیت آن برای همه انسان ها تحقق نیافته است اگرچه امکان آن وجود دارد.

وی با بیان اینکه اختصاص انسان به این مقام به جهت نفس ناطقه با دلایل متعدد نقلی و عقلی اثبات شده است، گفت:تشکیکی بودن مقام خلافت الهی برای انسان مورد تاکید است و این مساله نیز با توجه به ویژگی خاص نفس انسانی و سیر تکاملی آن است. /909/پ202/ع