جهاد اقتصادی باید در خدمت ایمان و استقلال کشور باشد

به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام سعید بهمنی در خصوص تبیین مسئله «جهاد اقتصادی» عنوان کرد: در منظومه اندیشه و عمل اسلامی، تمام منافع، اعمال و رفتار انسان اعم از اعمال عبادی، سیاسی و اقتصادی می‌تواند جهت قرب الی‌الله پیدا کند.

وی وجه نام‌‌گذاری سال جدید به «سال جهاد اقتصادی» که در آن تعبیر ارزشی جهاد به کار رفته است را کاملا طبیعی دانست و افزود: اساسا هر انسانی برای بندگی خدای متعال آفریده شده و باید هر گونه حرکت وی از جمله اندیشه و یا عمل به قرب‌الهی منتهی شود، بنابراین وقتی انسان به درجه قرب‌الی‌الله برسد خود را با موانع و‌ آسیب‌ها درگیر کرده و با آنها به پیکار می‌پردازد که در این صورت این پیکار و تلاش می‌تواند مصداق جهاد قرار گیرد.

مدیر گروه علوم قرآن مرکز فرهنگ و معارف قرآن تصریح کرد: جهاد اقتصادی زمینه فراغت بندگان خدا و عدم وابستگی به غیر را فراهم می‌کند و هر مسلمانی موظف است خود را به سطحی از دارایی برساند که محتاج به دیگری نباشد که این نیازمندی به عزت و سلامت ایمان فرد آسیب می‌رساند.

وی گفت: در حقیقت جهاد اقتصادی، جهادی است که در خدمت ایمان و استقلال ما قرار می‌گیرد و فراتر از آن زمانی است که ما با شکوفایی اقتصاد، در اندیشه نجات دیگر ملت‌ها باشیم که آنها نیز به بهره‌ای از عزت و ایمان برسند.

بهمنی با اشاره به جایگاه جهاد اقتصادی در آیات قرآن تأکید کرد: با توجه به آیات قرآن، غنا یک ارزش قرآنی و مطلوب شمرده می‌شود، چرا که در آیه ۸ سوره مبارکه والضحی آمده «وَوَجَدَکَ عَائِلًا فَأَغْنَى»؛ و تو را تنگدست‏یافت و بى‏نیاز گردانید، در این آیه خداوند متعال به دلیل آنکه پیامبر اکرم(ص) را غنی کرد بر وی منت نهاد و اگر غنا یک ارزش نبود چگونه خداوند متعال بر اشرف مخلوقات منت می‌گذارد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ابراز داشت: در روایات اسلامی، بسیار فراوان آمده «الکاد لِعیالک کالمجاهد فی سبیلک»؛ کسی که برای افراد تحت تکفل خویش تلاش می‌کند مانند مجاهد در راه خداست. لذا برای پاس‌داشت عزت و ایمان خود نیازمند تلاش اقتصادی هستیم و جهاد اقتصادی، جهادی محبوب در نزد خداوند متعال است.

عضو شورای سیاستگذاری نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم با بیان اینکه جهاد با نفس شرافت بیشتری بر جهاد با مال دارد خاطرنشان کرد: به طور منطی، ایثار مال بر ایثار جان مقدم است چراکه نفس و گوهر آدمی شرافت بیشتری نسبت به مال دارد؛ ابتدا انسان مال خویش را می‌دهد و سپس نوبت به جان او می‌رسد، صرفا به همین دلیل نیز جهاد اقتصادی لازم است تا به هنگام حادثه بتوان با مال، حق خود را استیفا کرده و دیگر نیاز به جان فشانی نباشد.

وی ادامه داد: در آیات قرآن جهاد مال و جان در کنار هم بیان شده‌اند «جَاهَدُواْ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ» از این‌رو جهاد با مال به دلیل حفظ جان مطرح می‌شود بنابراین برای حفظ جان‌ها نیازمند تامین اقتصادی بوده و انسانی که در منظومه اسلام و عبودیت حرکت می‌کند به ترتیب اولویت ایثار می‌کند؛ جایی که توانایی مالی داشته باشد با مال و در جایی که بتواند با جان از حوزه ایمانی و حدود الهی به دفاع می‌پردازد.

حجت‌الاسلام بهمنی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه تحقق جهاد اقتصادی چه تأثیری در تعالی فرهنگ و فرهنگ‌سازی در اجتماع دارد، اظهار داشت: وقتی انسان از حیث اقتصادی تأمین باشد به طوری که دغدغه‌مند تامین اولیات زندگی نباشد؛ فراغت آن را دارد که به ارزش‌های معنوی و متعالی‌تر بپردازد پس اگر این نیازمندی‌های پایه که معمولا از طریق اقتصاد بدست می‌آید، برای انسان حاصل شود در آن زمان زمینه رسیدگی ما به فرهنگ متعالی فراهم خواهد شد.

وی با اشاره به مسئله میانه‌روی عنوان کرد: اقتصاد در جهاد اقتصادی ظاهراً به معنای جهاد مالی است اما اقتصاد در قرآن کریم به معنای لغوی، یکی از رفتارهای مالی است که انسان در تعامل با امکانات موجود باید به گونه‌ای رفتار کند که علاوه بر مصرف بهینه، از هدف اصلی خویش باز نماند.

عضو هیئت علمی علوم و معارف اسلامی بیان داشت: اگر انسان در مصرف دارایی‌هایش افراط کند علاوه بر از دست دادن منابع به هدف نخواهد رسید و با تفریط منابع نیز انسان آسیب خواهد دید، لذا میانه‌روی و اقتصاد در قرآن یک رفتار مالی نسبت به امکاناتی است که انسان داشته و یکی از شئون مباحث اقتصادی و برای هر انسانی ارزشمند است.

وی گفت: به طور کلی اگر بخواهیم مسئله جهاد اقتصادی را در درون خانواده مطرح کنیم چند نکته قابل توجه است نخست آنکه هر خانواده‌ای باید بداند ایجاد ارزش افزوده و تولید ثروت علاوه بر ارزشمند بودن آن وظیفه‌ای برای عموم مردم شمرده می‌شود بدین معنا که ما باید به جای اهمال و بی‌کاری، فعالیت و تولید ثروت را برگزینیم.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در خصوص آسیب‌هایی که از این حیث در خانواده‌های ما دیده می‌شود، تصریح کرد: متأسفانه تولید ثروت با دنیاطلبی اشتباه گرفته شده و این تفکر مذموم، مسئله‌ای است که از تفکر صوفیه در طول سالیان متمادی بر کشور ما سایه افکنده که بسیاری ایجاد ثروت و تولید ارزش افزوده را مساوی با دنیاطلبی می‌دانند.

وی خاطرنشان کرد: دنیاطلبی خود عمل نبوده بلکه جهت اعمال است؛ انسان می‌تواند برای خدا، شیطان و یا امیال ناشایست نفسانی تولید ثروت کند، پس تولید ثروت و ارزش افزوده باید به عنوان یک ارزش شناخته شود تا منابعی که در اختیار انسان قرار می‌گیرد را به صورت بهینه مورد استفاده قرار دهد.

حجت‌الاسلام بهمنی در پایان ابراز داشت: ما حق نداریم منابع را هدر دهیم، امروزه متأسفانه در محیط‌های خانوادگی ما و حتی محیط‌های ارزشی یا غفلت و اهمال نسبت به این مسئله برخورد شده است لذا در کنار تغییر نگرش‌ها، دیدگاه، رفتار و عواطف ما در مواجه با امکانات تغییر کند و باید بدانیم آنچه که در دست داریم اعم از جان و مال، امانت خداوند بوده که به گونه‌ای بسیار ارزشی باید با آن رفتار کرد. /920/د102/ع