جلسه گروه معارف دانشنامه پیامبر اعظم برگزار شد

به گزارش خبرگزاری رسا،‌پنجاه و هشتمین جلسه گروه کلام و معارف دانشنامه پیامبر اعظم(ص) با هدف غنای محتوای علمی مقالات با حضور اعضای شورای علمی گروه: حجج اسلام علی اسدی ـ مجتبی گودرزی ـ محمدحسین حقیقی و حسن اسکندری در دفتر دانشنامه برگزار شد.

در این جلسه به بررسی محتوایی مقاله «استواء بر عرش» تألیف مرتضی کیانپور در دستور کار قرار گرفت. این مقاله درباره استواء که در لغت به معنای مساوی و برابر بودن دو چیز یا دو فرد و یا به معنای استیلا و تسلط یافتن بر چیزی است و عرش نیز در لغت به معنای تختی است که پادشاهان بر آن می نشینند و به صورت کنایه در مقام سلطنت بکار می رود.استواء بر عرش هفت مرتبه در قرآن کریم آمده است درباره عرش و استوای بر عرش دیدگاه های مختلفی وجود دارد.

گروهی این آیات را از متشابهات قرآن کریم دانسته و کسی جز خداوند از معنای آن آگاه نیست و نباید در این باره به بحث و تأمل پرداخت. البته این دیدگاه با آیات قرآن و روایاتی که مردم را به دقت و تأمل در همه آیات قرآن تشویق کرده اند، سازگار نیست.
 
دسته­ای دیگر تأمل در این آیات را روا دانسته، ولی در معنای عرش و استوای بر عرش به اختلاف گرائیده اند: 1ـ یک دسته عرش را به معنای ظاهری آن؛ یعنی جسمی به شکل تخت با چند پایه دانسته اند که در آسمان هفتم قرار دارد و خداوند همانند پادشاهان بر آن نشسته است. 2ـ گروهی دیگر عرش را به معنای «فلکِ نهم» که عالم جسمانی را احاطه کرده است دانسته اند. 3ـ به عقیده گروهی دیگر عرش مصداق عینی و خارجی ندارد و در مورد خداوند کنایه از تسلط و حاکمیت او بر جهان هستی است.
 
اعضاء شورای علمی با طرح نقطه نظرات علمی و بررسی نقاط قوت و ضعف ساختاری و محتوایی طرح مقالات، پیشنهادات اصلاحی خویش را ارائه کردند. در نهایت مقرر شد که اصلاحات مورد نیاز با ارجاع مقاله به مؤلف توسط وی صورت پذیرد.

برگزاری جلسه گروه اعلام و تاریخ دانشنامه پیامبر اعظم

همچنین شصت و هشتمین جلسه گروه تاریخ و اعلام دانشنامه پیامبر اعظم(ص) با هدف غنای محتوای علمی مقالات با حضور اعضای شورای علمی گروه: آقایان مصطفی صادقی ـ منصور داداش نژاد ـ علی آقانوری ـ رسول قلیچ ـ قاسم خانجانی در دفتر دانشنامه برگزار شد.

در این جلسه به بررسی محتوایی مقاله «ابی بن کعب» تألیف محسن ابراهیم در دستور کار قرار گرفت.

این مقاله در مورد ابوالمنذر اُبَیّ بن کعب‏ بن قیس بن عبید از تیره بنی جُدیله از بنی نجار از قبیله خزرج است وی در عقبه دوم حاضر بود و با رسول خدا بیعت کرد. و پس از ورود پیامبر به مدینه، وحی را می نگاشت همان گونه که نویسنده نامه های پیامبر به افراد بود و در نبردهای بدر، احد، خندق حاضر بود.

در ادامه به بررسی محتوایی مقاله «ابواء» تألیف منصور داداش نژاد در دستور کار قرار گرفت.

این مقاله در مورد ابواء، که در لغت به معنای جای گرد آمدن سیلابها یا گرد آمدن گروه های مختلف مردم است. موقعیت جغرافیایی ابواء در میانه راه مکه به مدینه و حدود 250 کیلومتری هر یک از این دو شهر قرار داشته است. این مکان زیر مجموعه منطقه بزرگتری به نام فُرع بوده و تا سال 1354هجری به عنوان یکی از منزلگاه ­های راه اصلی میان مکه و مدینه بوده که مسیر کاروان های حج از آن عبور می کرده است ابواء به سبب خرابی های پدید آمده در آن، اینک خُریبه نام دارد.

در نهایت بررسی محتوایی مقاله «اعراب» تألیف منصور داداش نژاد در دستور کار قرار گرفت.

در مفرد یا جمع بودن واژه «اَعراب» اختلاف است. برخی آن را جمع واژه «عَرب» یا واژه «اَعرابی» دانسته. واژه اعراب برای یاد از عرب های بادیه نشین که به دور از تمدن و فرهنگند به کار می رود واژه «اعراب» هر چند طیف وسیعی از عرب ها را که به دور از شهرها می زیستند شامل می شود، اما بیش از آن که به دسته خاصی اطلاق شود، نمایانگر فرهنگ و اخلاقی است که در آن انحطاط و پستی مشاهده می شود.

اعضاء شورای علمی با طرح نقطه نظرات علمی و بررسی نقاط قوت و ضعف ساختاری و محتوایی طرح مقالات، پیشنهادات اصلاحی خویش را ارائه کردند.

در نهایت مقرر شد که با ارجاع مقاله ابی بن کعب به آقای صادقی و مقالات ابواء و اعراب به مولف، اصلاحات موردنیاز صورت پذیرد. /917/د103/ص