روش شناسی اجتماعی حضرت علی در نهج‌البلاغه

 به گزارش خبرگزاری رسا، پایان نامه « روش شناسی اجتماعی حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه» به قلم زهرا صالحی به تبین این موضوع که« این عالم یک کلیت یکپارچه است و بین جماد و گیاه و حیوان و انسان یک رابطه ارگانیک وجود دارد» می‌پردازد.

بر اساس این گزارش، تحقیق حاضر به دنبال استنباط روشی برای شناخت مسائل اجتماعی در میان معارف اجتماعی مطرح در نهج‌البلاغه است، در بررسی مبادی و اصول بنیادین نهج‌البلاغه چنین استنباط می‌شود که، اداره جهان به صورت تک قطبی با محوریت و اصالت خداوند سبحان است.

این عالم یک کلیت یکپارچه است و بین جماد و گیاه و حیوان و انسان یک رابطه ارگانیک وجود دارد. و در واقع یک نگاه سلسله مراتبی به عالم وجود دارد یعنی عرصه های شناختی، ارزشی، اخلاقی، احساسی و رفتاری از یکدیگر جدا نیستند.

در نهج‌البلاغه پدیده‌های جهان حائز سیر عمودی و ارتباط با مبدأ و معاد هستند، در واقع سخن از مبداء فاعلى و مبداء غایى سیر و تحول موجودات است.

انسان در اندیشه نهج‌البلاغه موجودی است دو بعدی دارای هویت واحد و ثابت، بعد غیر مادی وجود انسان حکایت از شدت اتصال و ارتباط انسان با خداوند سبحان دارد و این شرافت انسان را به مقامى می‌رساند که مسجود فرشتگان و خلیفه خدای سبحان می‌شود.

از آنجایی که هستی شناسی در هر اندیشه‌ای بر معرفت شناسی آن انعکاس دارد بر مبنای هستی شناسی توحیدی، معرفت شناسی پدید می‌آید که ملهم از الهیات توحیدی است، در نتیجه ابزار و شیوه معرفتی در نهج‌البلاغه نیز متأثر از این رویکرد است.

نهج‌البلاغه از منابع معرفتی تغذیه می‌کند که در طول یکدیگر قرار دارند و به گونه ای در تعامل با یکدیگر واقع می‌شوند که ره‌آوردهای علمی آنها هرگز در تقابل با یکدیگر قرار نمی‌گیرند. در اندیشه حضرت علی نه تنها به یکی از شیوه های معرفتی اصالت داده نمی‌شود بلکه به نوعی، هماهنگی و پیوند بین معرفت حسی و معرفت عقلی و معرفت شهودی و وحیانی برقرار است. از این منابع هماهنگ می‌توان برای فهم بهتر روابط و ساختارهای اجتماعی استفاده نمود. در ثانی این هماهنگی و پیوند فرصت ظهور و بروز رویکردهای متنوع معرفتی را در این اندیشه اجتماعی فراهم می‌کند.

این اندیشه علاوه بر رویکرد توصیفی قابلیت رویکرد تبیینی را نیز دارد و نه تنها به سطح خرد می‌پردازد بلکه سطح کلان را هم لحاظ می‌کند. همچنین ظرفیت بروز رویکردهای دیگر از جمله رویکردهای کارکردی و تضاد،‌ رویکرد انتقادی را هم دارد .

پایان نامه « روش شناسی اجتماعی حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه» به قلم «زهرا صالحی» و با راهنمایی استاد«حجت الاسلام حمید پارسانیا»، مشاوره استاد «عماد افروغ»، در مقطع کارشناسی ارشد علوم اجتماعی با گرایش علوم اجتماعی در سال 1389دفاع شده است./905/د101/ن