فرهنگ قرضالحسنه نهادینه شود
حجتالاسلام محسن رادمرد، معاون پارلمانی جامعه المصطفی العالمیه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری رسا، در پاسخ به این پرسش که« چه کنیم که ریشه ربا در جامعه قطع شود؟» با تبیین حرمت ربا در دین مقدس اسلام گفت: ربا از نظر لغوی به معنای زیاده و افزایش است، در اصطلاح فقهی ربا به معنای زیاده گرفتن در قرض است، یعنی در قبال پرداخت مبلغ خاصی، شرط کنیم که بعد از گذشت زمان، مبلغی را به آن اضافه کنیم که این ربای حرام است.
وی ادامه داد: در روایات زیادی نیز ربا به معنای زیاده گرفتن در قرض است، همه مسلمانان اعم از شیعه و سنی در حرمت ربا اتفاق دارند و هیچ اختلافی در آن نیست، زیرا نص صریح در این مورد وجود دارد.
معاون پارلمانی جامعه المصطفی العالمیه افزود: نقطه اختلافی در مسأله ربا در جایی است که پولی را به دیگری دادهایم ولی در وقت گرفتن، ارزش واقعی خود را ندارد، در اینجا اختلاف است که اگر مبلغ بیشتر گرفته شود تا جبران ارزش پول به واسطه تورم و مانند آن شود، این پول اضافی ربا است یا نه.
وی تصریح کرد: بعضی از فقها بر این عقیدهاند که به دلیل مسأله تورم و قدرت خرید پول، این اضافه اشکال ندارد، و برخی نیز بر این عقیدهاند که این نیز مانند ربا است و فرقی نمیکند و بحث تورم را بدون تأثیر در ربا میدانند که این نظر اکثر فقها است.
اقتصاد مردم باید در اولویت باشد
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان عواملی که موجب شیوع ربا در جامعه میشود، اظهار داشت: عامل مهمی که جامعه ما را به سوی رباخواری و بانکداری همراه با ربا سوق داده است، مسأله اقتصاد و معیشت است، بی شک افراد زیادی پول در اختیار دارند و تمایل دارند تا پول آنها سود داشته باشد و بدون کاهش پول آن را پس بگیرد.
وی ادامه داد: بعضی از افراد در جامعه به دنبال به دست آوردن پولهای بدون زحمت هستند که این مورد قبول اسلام نیست و باید هر کسی در جامعه اقدام به یک کار اقتصادی کند، کار مورد قبول دین اسلام، منفعت داشتن آن برای جامعه اسلامی است که در ربا این مطرح نیست.
حجت الاسلام رادمرد افزود: برخی دیگر از افراد، در یک کار اقتصادی شریک میشوند و کار را فقط به طرف گیرنده سرمایه محول میکنند، این نیز مورد نظر اسلام نیست، حتی اگر مضاربه ای در کار باشد و شخص مضاربه دهنده، فعالیتی انجام ندهد، این هم مورد قبول شریعت نبوی(ص) نیست، باید سرمایه گذار و گیرنده سرمایه در سود و زیان یک کار اقتصادی سهیم باشند که این همان نظر اسلام در کار اقتصادی است.
در سرمایه گذاری باید ریسک پذیر بود
معاون پارلمانی جامعه المصطفی العالمیه با تبیین اینکه بشر به طور غریزی به دنبال افزایش سرمایه است، بیان داشت: در بانکهای کنونی که گرفتار ربا هستند، هدف اصلی افزایش ثروت طرفین است، اما ریسک پذیر نیستند، یعنی سرمایه گذار در سود و زیان شریک نیست و این خود یک مشکل اساسی است.
وی تاکید کرد: بانکها را به دو نوع اسلامی و غیر اسلامی میتوان تقسیم کرد، اگر بانکها بخواهد اسلامی شود، باید از دادن پول ربوی بدون کار اقتصادی دوری کرد، بانکها باید سرمایهها را برای کار اقتصادی و مولد اخذ کنند و هر دو طرف در سود و زیان این کار اقتصادی شریک باشند و این نظر اسلام است.
کار تولیدی افزایش یابد
حجت الاسلام رادمرد توسعه بانکهای اسلامی و کارهای تولیدی را از راهکارهای ریشه کنی ربا دانسته و یادآور شد: عده ای در جامعه کاردان هستند و میتوانند کار تولیدی انجام دهند، اما پول در اختیار ندارند، باید با توسعه بانک اسلامی، سرمایه لازم در اختیار آنها قرار گیرد و دو طرف در سود و زیان آن شریک شوند.
وی افزود: از طرف دیگر کسانی نیز پول دارند و به دنبال کار اقتصادی و مولد هستند، میبایست کارهای تولیدی را در جامعه گسترش داد تا این افراد در این بنگاههای سودآور شرکت کنند و ثروت خود را بر اساس عقود اسلامی افزایش دهند و این هیچ اشکالی ندارد.
فرهنگ قرض نهادینه شود
این استاد حوزه و دانشگاه فرهنگ سازی برای قرض دادن را از دیگر راهکارهای ریشه کنی ربا دانسته و بیان داشت: باید به مردم یاد داد که قرض مورد قبول اسلام، بدون ربا است و این به صورت فرهنگ عمومی شود، نظام اداری را تا جای ممکن کم کرد و در جامعه شرایطی فراهم کرد که مردم به راحتی وام بگیرند و به کارهای اقتصادی و مولد بپردازند.
وی ادامه داد:در این میان حوزه علمیه نقش زیادی دارد و تولید فکر در زمینه بانک و جامعه بدون ربا با حوزه علمیه است، در پژوهشکده حوزه و دانشگاه در این زمینه کارهای زیادی صورت گرفته است، اما باز هم جا دارد که طلاب جوان و خوش فکر به تولید اندیشه فکر در زمینه بانک و جامعه غیر ربوی اقدام کنند.
معاون پارلمانی جامعه المصطفی العالمیه در پایان بیان داشت: استخراج احکام درباره بانکداری ربا از سوی حوزه است و مراجع تقلید باید با فتوا دادن وارد این قضیه شوند و سایر علمای دینی نیز با تبلیغ خود، جامعه و بانک بدون ربا را نهادینه سازند.
شایان ذکر است، مقام معظم رهبری در دیدار جوانان خراسان شمالی به ارائه فهرستی از آسیبهای سبک زندگی پرداختند و بیست پرسش مطرح کردند، پرسشهای زیر بخشی از آن پرسشها است:
چرا فرهنگ کار جمعی در جامعه ما ضعیف است؟
علت کار گریزی چیست؟
چرا در روابط همسایگیمان رعایتهای لازم را نمیکنیم؟
چرا در زمینه فرهنگ رانندگی، مردمان منضبطی به طور کامل نیستیم؟
حد زادوولد در جامعه ما چیست؟
الگوی تفریح سالم چیست؟
نوع معماری در جامعه ما چگونه است؟ چقدر متناسب با نیازهای ماست؟
در بین ما دروغ چقدر رواج دارد؟
چرا در برخی از بخشهای کشورمان طلاق زیاد است؟
علت پرخاشگری و بیصبری در میان بعضی از ماها چیست؟
چقدر به قانون احترام میکنیم؟ علت قانون گریزی در برخی از مردم چیست؟
انضباط اجتماعی در جامعه چقدر وجود دارد؟
وجدان کاری در جامعه چقدر وجود دارد؟
چرا برخی از حرفهای خوب، ایدههای خوب، در حد رؤیا و حرف باقی میماند؟
چه کنیم که ریشهٔ ربا در جامعه قطع شود؟
آپارتماننشینی چقدر برای ما ضروری است؟
تجملگرایی چیست؟ بد است؟ خوب است؟ چقدرش بد است؟ چقدرش خوب است؟
چرا در بین بسیاری از مردم ما مصرفگرایی رواج دارد؟
چرا پشت سر یکدیگر حرف میزنیم؟
چرا در برخی از بخشهای کشورمان روی آوردن جوانها به مواد مخدر زیاد است؟
چرا صلهٔ رحم در بین ما ضعیف است؟
آپارتماننشینی چقدر برای ما ضروری است؟ چقدر درست است؟
طراحی لباسمان چقدر متناسب با نیازهای ما و عقلانی و منطقی است؟
آرایش در بین مردان و زنان چقدر درست است؟
آیا ما در معاشرتهای روزانه، به همدیگر به طور کامل راست میگوییم؟
بعضیها با داشتن توان کار، از کار میگریزند؛ علت کار گریزی چیست؟
علت پرخاشگری و بیصبری و نا بردباری در میان بعضی از ماها چیست؟
حقوق افراد را چقدر در رسانهها ، در اینترنت و... مراعات میکنیم؟
تولید کیفی در بخشهای مختلف، چقدر مورد توجه و اهتمام است؟
چرا به ما میگویند که ساعات مفید کار در دستگاههای اداری ما کم است؟
چرا در بعضی از شهرهای بزرگ، خانههای مجردی وجود دارد؟ این بیماری غربی چگونه در جامعه ما نفوذ کرده است؟
چه کنیم که طلاق و فروپاشی خانواده، آنچنان که در غرب رایج است، در بین ما رواج پیدا نکند؟
چه کنیم که زن در جامعه ما، هم کرامت و عزتش حفظ شود، هم وظائف اجتماعیاش را انجام دهد و هم حقوق اجتماعی و خانوادگیاش محفوظ بماند؟
چه کنیم حق همسر، حق فرزندان رعایت شود؟/978/ت302/ن