جایگاه مدرسه حله در تاریخ حوزه های علمیه شیعه بررسي شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، دکتر محمد حاج تقی، پژوهشگر حوزوي در نشست جایگاه مدرسه حله در تاریخ حوزه های علمیه شیعه با اشاره به بزرگان این مدرسه فقهی به نقش آنان در تکامل فقه پرداخت و گقت: این حوزه ویژگی ای به مکتب حلیون داد که همیشه مديون آن خواهند بود و آن شکل ادبیانه دادن به کتب فقهی و استدلالات مفصل در فروع فقهی است.

وي اظهار داشت: محقق حلی هم نقش بسیار مهمي در ايجاد این مکتب داشت، وي اجتهاد را که به معنای مصور استنباط بود به عمل استنباط تعریف کرد و لباس مشروعیت و مقبولیت به اجتهاد پوشاند. شاگرد محقق؛ يعني علامه حلی بیش از 22 کتاب در علم کلام ، بيست کتاب در فقه و بیش از بيست کتاب در فلسفه و منطق از خود بجای گذاشته است.

اين پژوهشگر حوزوي ادامه داد: علامه حلی افزون بر نبوغ ذاتی، محصول علامه حلی، ابن ادریس و خواجه نصیرالدین طوسی است. از کارهاي علامه مي‌توان به ورود ریاضیات به فقه، گسترش بخش معاملات فقه، توسعه مفهوم اجتهاد در فقه و توسعه حدود اختیارات مجتهد اشاره كرد.

 

وي با اشاره به اين كه قاعده کل مجتهد مصیب و عدم جواز تقلید از مجتهد میت از ابتکارات علامه است ادامه داد: حضور وي در دربار ایلخان مغول و سه سال حضور در ایوان و سفر به مناطق مختلف ایران و حوزه علمیه سیار و تعلیم و تربیت طلاب در شهرهای مختلف استرآباد، ری، آذربایجان، اصفهان، همدان باعث رونق بیش از پیش مکتب حله شد.

اين استاد حوزه اظهار داشت: آثار علامه بواسطه حضور چشمگیر خود و پسرش نهادینه شد، بطوری که تا 200 سال یعنی تا اوائل دوره صفوی، فقهاء تحت تاثیر اندیشه های وي بودند.

وي ادامه داد: این مکتب توسط فخر المحققین و شاگردش محمد بن مکی ملقب به شهید اول توسعه پیدا کرد. نظریه ولایت فقیه و نظام وکالت و فرستادن وکلاء به جبل العامل از نظریات شهید اول است كه همین نظریه تشکیل حکومت شیعی‌اش باعث شهادت ایشان شد.

دکتر حاج تقی خاطر نشان كرد: محقق حلی، علامه حلی، فخر المحققین، شهید اول و شهید ثانی پنج فقيهي هستند كه در آشنایی با فقه اهل سنت ممتازند و چهار نفر ایشان از مکتب حله اند.

وي هويت مستقل فقه شیعه را مرهون تلاش های شهید اول دانست و ادامه داد: ابن فهد حلی آخرین باقیمانده مکتب حله در قرن نهم هجری است که کتابی در فقه و کتابی در ادعیه دارد و با پرورش 120 شاگرد در جبل عامل، حلب و کربلا مدرسه فقهی و کلامی حله را گسترش داد.

اين پژوهشگر حوزه اظهار داشت: از نظر تاریخی تا بستری فراهم نباشد یک اتفاق به وقوع نمي پيوندد، از اين رو مي‌توان گفت دولت صفوی عامل نشر مکتب فقهی حله  است.