تشریح عملکرد رادیو معارف در گفتوگو با مدير اين رسانه
خبرگزاری رسا ـ مدیر رادیو معارف گفت: برنامهسازی بدون موسیقی ربطی به حرمت موسیقی ندارد.

راديو معارف از رسانههايي كه از بدو تاسيس با هدف ارائه برنامههاي ديني با استفاده از محتواي كاملا مذهبي بدون دخالت موسيقي آغاز به كار كرد. از همان روزهاي نخست تاسيس اين رسانه مخالفتها و موافقت هاي فراواني از سوي اشخاص و نهادهاي گوناگون درباره شيوه مديريت و برنامهسازي خاص اين راديو صورت گرفت. آنچه در پي مي آيد گفتوگوي خبرنگار خبرگزاري رسا با حجتالاسلام لطفی نیاسر، مدیر جدید رادیو معارف است كه درباره برنامهها، شيوههاي كاركرد و برنامهسازي و ميزان رضايت مندي مردم از اين رسانه صورت گرفت.
رسا ـ رادیو معارف چگونه تأسیس شد؟
سال 1376، سال تأسیس رادیوهای تخصصی بود. در آن سال با رهنمودهای رهبر معظم انقلاب و نگرش آقای لاریجانی ریاست وقت سازمان، بنا شد، شبکهای اختصاصی با موضوع معارف اسلامی تأسیس شود.
از نیمه دوم 1376، طراحیها و بررسیها شروع شد؛ بعد از آن اولین برنامهسازان رادیو پذیرفته شدند و برای گذراندن دورههای آموزشی به تهران رفتند. با فعالیتهایی که انجام شد، رادیو معارف در 22 بهمنماه، به صورت آزمایشی و در 28 بهمنماه 1377 کار خود را به صورت رسمی آغاز کرد.
رسا ـ پذیرفتهشدگان چه آموزشهایی را گذراندهاند؟
با توجه به سیاستهای خاص رادیو معارف، بنا شد که پذیرفتهشدگان به صورت زیربنایی آموزشهای برنامهسازی در رادیو را سپری کنند.
آموزشها در بخش تهیه کنندگی، گویندگی، صدابرداری و گزارشگری بود و اولین گروه در تیرماه 1377برای گذراندن این دورهها اعزام شدند.
رسا ـ پذیرفتهشدگان چه تحصیلاتی داشتند؟
در بخش تهیهکنندگی همه پذیرفتهشدگان طلبه بودند و تحصیلات دانشگاهی هم داشتند. در بخش گویندگان نیمی طلبه بودند و نیم دیگر تحصیلات دانشگاهی داشتند، صدابرداران با توجه تخصصیبودن کار بیشتر از دوستانی بودند که دروس فنی را گذرانده بودند.
رسا ـ عملکرد سال گذشته با رویکرد نوآوری چگونه بود؟
من از ابتدای سال مسؤولیت کلی شبکه را به عهده گرفتم و از ابتدای کار سه استراتژی را طراحی کردیم که در سال نوآوری افزون بر ساخت برنامه با موضوع نوآوری، در رادیو نیز باید نوآوری داشته باشیم.
رسا ـ چه نوآوریهایی داشتید؟
استراتژی اول ما استراتژی پروانه بود؛ به این معنا که ما تنها از نیروهای خودمان برای مهندسی محتوایی برنامهها استفاده نکنیم؛ بلکه از مؤسساتی که به صورت خاص مهندسی محتوایی میکنند، استفاده کنیم.
به این صورت که بخش مهندسی محتوایی را برعهده آنان بگذاریم و بخش برنامهسازی را خودمان انجام دهیم و آن را تبدیل به برنامههای رادیویی کنیم.
با دانشکده علوم حدیث، مؤسسه تخصصی مهدویت، مؤسسه نور مبین و مؤسسه نشر آثار امام خمینی(ره) کار خود را شروع کردهایم.
استراتژی دومی که طراحی کردیم، این بود که رادیو غیر از این که مخاطبان را از طریق شنوایی درگیر میکند، از طریق چشم هم درگیر کند. به همین دلیل در بعضی از مناسبتها، استودیوهای خود را بیرون از رادیو بردیم و برنامهسازان در حضور مردم به اجرای برنامه پرداختند.
در نمایشگاه قرآن تهران، نمایشگاه کریمه اهل بیت و نمایشگاه حضرت حجت در ایام ولادت ایشان این کار صورت گرفت.
سومین استراتژی، استراتژی تغییر ادبیات رادیو بود، امسال تصمیم گرفتیم با کارشناسان به شکل جدی کار کنیم که یک تغییر ادبیات در بیان و کلامشان داشته باشند.
کارشناسان ما عمدتاً تحصیلات حوزوی و دانشگاهی دارند و دارای ادبیات خاصی هستند و ممکن است با مخاطبان ارتباط کاملی برقرار کنند.
همچنین سعی کردیم با جذب کارشناسان جوان و تحصیلکرده، با ادبیات جوانان و ادبیات نزدیک ادبیات مردم صحبت کنیم.
رسا ـ به صورت خاص چه نوآوریهایی داشتهاید؟
امسال تصمیم گرفتیم غیر از مخاطبان ثابت رادیو، مخاطبان خاص را جذب و نامنویسی کنیم؛ بر همین اساس آمدیم دورههای آموزشی کاربرد حدیث در زندگی، آموزش ترجمه قرآن کریم بر اساس تکنیک لغات پرکاربرد با نام گلواژههای قرآنی، دوره درسنامه مهدویت با نام نگین آفرینش و دوره صحیفه امام که بازخوانی وصیتنامه امام(ره) بود را طراحی کردیم.
مخاطبان در این دورهها نامنویسی کردند، آزمون برگزار شد و گواهینامه پایان دوره نیز صادر شد.
استقبال خوبی صورت گرفت، به خصوص با توجه به تأکید رهبر معظم انقلاب به ضرورت توجه به وصیتنامه امام خمینی(ره)، مکاتباتی با نهادها و ادارات داشتیم که با استقبال نهادها روبهرو شد، آموزش و پرورش هم همکاری خوبی کرد؛ به گونهای که در استان تهران نودهزار معلم زیر پوشش این طرح قرار گرفتند.
در بخش برنامههای زنده ما تنها نود دقیقه برنامه زنده صبحگاهی داشتیم؛ اما در طول چندماه برنامههای زنده را از نود دقیقه به 210 دقیقه با تنوع موضوعات گسترش دادیم.
در کانال انگلیسی، 21 ساعت تولید برنامه داشتیم که این را به نود ساعت رساندیم. در این کانال قبلا تنها سخنرانی داشتیم؛ اما اکنون برنامهها گسترش یافته و برنامههای ترکیبی با حضور جوانان و کارشناسان و برنامههای روایی نمایشی هم تولید میشود.
رسا ـ برای امسال چه برنامههایی دارید؟
سیاستهای سال گذشته ما در سال 1388 هم ادامه دارد؛ در بخش برنامهسازی به سمت جذب مخاطب بیشتر میرویم؛ شعار سال آینده ما گرایش محتوایی بیشتر، کیفیت محتوایی و ساخت حداقل یک برنامه در همه حوزههایی است که دین در آنها مطرح است.
شناسایی شبهات و مسائل روز و شناسایی مشکلاتی که جوانان و جامعه دینی ما با آن روبهرو است و ساخت برنامه متناسب با آن از دیگر برنامههای رادیو معارف در سال 1388 است.
قرار بود اولین دوره آموزشی ما در سال 1388 بحث حکومت اسلامی باشد که با همکاری دبیرخانه مجلس خبرگان تهیه شود؛ اما اکنون امکانات دبیرخانه مجلس خبرگان این امکان را به ما نداد و انشاءالله در طول سال دورههای دیگری را طراحی کرده و ارائه خواهیم داد که اولین دوره آموزشی ادامه بحث مهدویت و موضوعات جدید جامعه در این حوزه است، و دومین دوره با توجه به سیامین سال شهادت استاد مطهری بررسی بخشی از اندیشه تابناک ایشان است.
رسا ـ درباره برنامه وبلاگ نویسی بوی سیب توضیح دهید.
از سال گذشته به این نتیجه رسیدیم که حضور صرف با رادیو در سپهر رسانهای روش خوبی نیست و رادیو باید به سوی برنامههای چند رسانهای حرکت کند؛ از این رو مسابقه وبلاگنویسی بوی سیب را طراحی کردیم.
فعالکردن سایت رادیو معارف و برگزاری مسابقات از جمله مسابقه او خواهد آمد و مسابقه وبلاگ نویسی بوی سیب از دیگر برنامههای ما در حرکت به سوی ساخت برنامههای چند رسانهای بود.
رسا ـ چرا وبلاگ نویسی؟
وبلاگ رسانه شاخص نسل جوان است و گرایشهای زیادی به وبلاگنویسی وجود دارد، در بررسیهایی که روی وبلاگها انجام شد، متوجه شدیم بنیههای وبلاگنویسی مذهبی ضعیف است.
به منظور جهتدهی و تأثیرگذاری در عرصه وبلاگ نویسی، مسابقه بوی سیب را طراحی کردیم.
یکی از موضوعاتی که در وبلاگنویسی مذهبی کمتر به آن پرداخته شده بود، بحث محرم و شهادت امام حسین(ع) بود که موضوع مسابقه وبلاگنویسی بوی سیب قرار گرفت.
دوره اول آن در سال گذشته برگزار شد، استقبال وبلاگنویسان بسیار خوب بود و آثار فاخری رسید که به اعتراف دوستان در نوع خود بینظیر بود.
در دوره دوم مسابقه وبلاگنویسی بوی سیب، افزون بر معرفی موضوع، منابع را هم معرفی کردیم و در جاهایی هم که امکان داشت آن را در دسترس دوستان وبلاگنویس قرار دادیم.
تاکنون 1700 اثر به دست ما رسیده است که نسبت به سال گذشته رشد هفتاد درصدی داشته است.
رسا ـ میزان رضایتمندی از رادیو معارف چگونه بوده است؟
مردم، مراجع و بزرگان نسبت به ساخت برنامه رادیو معارف اظهار لطف و توجه کرده و از فعالیتهای این مجموعه تشکر کردهاند.
از جهت نظر سنجی، در یازده شهری که بررسی کردیم، هفده درصد شنونده، با رضایت 87 درصدی داشتهایم.
رضایتمندی 87 درصدی در محصولات مذهبی به ویژه محصول مذهبی بدون موسیقی قابل توجه است.
رسا ـ نگاه مسؤولان رادیو به رادیو معارف چگونه بوده است؟
نگاه مسؤولان به رادیو معارف بسیار مثبت است؛ امکانات بسیار خوبی به رادیو معارف داده شد و توانستهایم بخش زیادی از شبکه را دیجیتال کنیم.
رسا ـ برای قطع آنتن چه تدابیری اندیشیدهاید؟
دو تیم فنی از سوی سازمان برای حل این مشکل بسیج شدهاند تا این موضوع را بررسی کنند. ضمن اینکه فاصله قم تا تهران برای ارسال سیگنال، و همچنین مسائل مالی در این مشکل نقش دارند.
رسا ـ چرا برنامهسازی بدون موسیقی؟
برنامهسازی بدون موسیقی ربطی به حرمت موسیقی ندارد و یک مدل کاری است، این نوع برنامهسازی قبلاً در رادیو قرآن هم بوده است، رادیوهایی در خارج از کشور حتی در کشورهای غیر اسلامی این نوع برنامهسازی را تجربه کردهاند.
عده زیادی از کارشناسان موفقیت در ساخت این نوع برنامه را باور نمیکردند؛ اما ما موفق شدیم و بدون اینکه تأثیری در جذب مخاطب داشته باشد، این استراتژی را دنبال کنیم.
در جشنوارههای مختلف هم توانستهایم، عناوین خوبی را کسب کنیم.
رسا ـ زمینههای همکاری رادیو معارف و خبرگزاری رسا را چگونه ارزیابی میکنید؟
دوستان ما در بخش اخبار از خبرهای خبرگزاری رسا استفاده میکنند.
معرفی برنامهها و پوشش اخبار با توجه به این که هر دو مجموعه گرایش مذهبی دارند، زمینه خوبی برای همکاری است.
رسا ـ از اینکه وقت خود را در اختیار خبرگزاری رسا گذاشتید، سپاسگزاریم.
ارسال نظرات