عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی امام خمینی:
تحولات غرب آموزههای دینی را به چالش کشیده است
خبرگزاری رسا ـ عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) گفت: تحولات اخیری که در قرن بیستم در غرب اتفاق افتاد، آموزههای دینی را به چالش کشیده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حجتالاسلام ابوالفضل ساجدی، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) در نشست علمی زبان قرآن و چالشهای معاصر در تفسیر گفت: زبان قرآن از واژههایی است که در سالهای اخیر مطرح شده و به عنوان زبان دین پا به عرصه ظهور گذاشته است و تحولات اخیری که در قرن بیستم در غرب اتفاق افتاد، آموزههای دینی را به چالش کشیده است.
استاد حوزه علميه قم به دو کاربرد مهم زبان دین اشاره کرد و اظهار داشت: زبان دین به یک معنا شاخه فلسفه دین است که به تحلیل گزارههای دینی میپردازد و در صدد کشف صفات عام و خاص آن است.
وی همچنین گفت: زبان دین در مقام تحلیل گزارههای دینی و کشف صفات عام و خاص آن است و بیشتر متوجه ویژگیهای خاص گزارههای متون مقدس در باورهای دینی و یک نگرش عامی است که در باب متون مقدس مطرح است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه زبان دین یک مخزن مشترک و عامی است که همه انواع نگرشهای علمی زبان به گزارههای دینی و یا جملات دینی را در بر میگیرد.
حجتالاسلام ساجدی به دو تعریف از زبان قرآن اشاره کرد و افزود: زبان قرآن یک وصف عامی است برای شاخهای از علوم قرآنی که در صدد بیان صفات عام و خاص گزارههای قرآنی برمیآید.
وی با طرح این سؤال که آیا در تفسیر و تحلیل قرآن میتوانیم یک وجوه تمایزی با سایر گزارهها داشته باشیم، گفت: در غرب با تأثیر تحولاتی که در قرن بیستم در بحث زبان شناسی و دینپژوهی و فلسفه مطرح شده است، برخی نگرشها به گونهای در جمع کثیری حاکم شده و کسانی هم که در کشور ما در باب قرآن سخن گفتهاند به آن رویکردها توجه کرده و برخی آنها را به طور مسلم پذیرفته و برخی مورد نقد و تحلیل قرار دادهاند.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به اینکه برخی زبان قرآن را به مانند یک رمان تشبیه کردهاند، تصریح کرد: این رویکرد یک رویکرد غیر معرفتبخش، غیر شناختگرا و غیرواقعگرا نامیده میشود.
حجتالاسلام ساجدی با بیان اینکه یکی از تفاوتهای تفکرات دوران پست مدرنیسم با دوران قبل از خودش، حاکمیت نوعی آنارشیسم معرفتی است، گفت: در تلقی از قرآن و تفسیر قرآن ممکن است ناخودآگاه با چنین تفاسیری را مواجه باشیم که این دیدگاه ریشه در برخی از دیدگاههای غربی دارد و منجر به نوعی تفکیک کامل میان گزارههای دینی و قرآنی از سایر انواع گزارهها میشود.
وی همچنین در ادامه سخنان خود به رویکرد نمادین و رمزی اشاره کرد و اظهار داشت: این رویکرد دست ما را در تفسیر قرآن باز میگذارد.
این استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه خلط میان دین و ایمان، تفاوت نگرش ما نسبت به قرآن با ادبیات دیگر است، تصریح کرد: ایمان امری است که به درون انسان ارتباط دارد و آموزهای است از بُعد شناختی و انگیزشی و بُعد معرفتی و احساسی که قائم به فرد است، ولی دین جدای از ایمان است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) افزود: ایمان یعنی تدیّن و پذیرش دین و تسلیم قلبی شدن به محتوای دین و محتوای قرآن که غربیها این دو را با هم خلط کردهاند و خلط این دو سبب شده که نتوانند مرز میان آنها را باز شناسند.
وی با بیان این نکته که فهم ما از قرآن و دین متفاوت است از فهم کسانی که دین را مساوی ایمان میدانند گفت: ایمان یعنی پذیرش قلبی محتوای قرآن و محتوای دین.
حجتالاسلام ساجدی قرآن را مهمترین متن و مبیّن دین عنوان کرد و گفت: قرآن حاوی دو دسته از گزارهها است؛ گزارههای هستیشناختی و گزارههای ارزشی که گزارههای هستیشناختی ناظر به هستی خداوند، وجود خدا، انسان، محدودیتهای انسان، وجود پیامبر، وجود آخرت است.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه گزارههای هستیشناختی قرآن ناظر به واقعیتهای خارجی است، بیان داشت: قرآن حاوی انواع گزارههای فلسفی، تاریخی، علمی، احکام و حقوقی است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در ادامه خاطرنشان کرد: دو دسته از گزارهها وجود دارد، یکی هستها و نیستها و دیگری بایدها و نبایدها که هستها و نیستها حکایتگر واقعیات است.
وی با تصریح این مطلب که بسیاری از گزارههای قرآنی گزارههای ارشادی است به حکم عقل، اظهار داشت: اگر احکام مولوی قرآن را با احکام ارشادی آن مقایسه کنیم، خواهیم دید که احکام ارشادی قرآن بیش از احکام مولوی آن است.
حجتالاسلام ساجدی همچنین خاطرنشان کرد: وعده و وعیدهای قرآن براساس واقعیت مطرح میشود و ناظر به یک امر واقعی است. قرض اصلی خداوند این است که با این کتاب ما را هدايت کند و اگر احتمال کذب به آن دهیم، هدایت ملقی میشود و اگر معرفتشناختی قرآن را بگیریم، دیگر مردم به قرآن عمل نمیکنند.
گفتنی است، نشست علمی زبان قرآن و چالشهای معاصر در تفسسیر از سلسله نشستهای علمی «زبان و دینپژوهی» به همت دفتر جنبش نرمافزاری و مرکز فرهنگ و معارف قرآنی، گروه قرآن و علوم پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی، صبح امروز در سالن کنفرانسهای دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد.
استاد حوزه علميه قم به دو کاربرد مهم زبان دین اشاره کرد و اظهار داشت: زبان دین به یک معنا شاخه فلسفه دین است که به تحلیل گزارههای دینی میپردازد و در صدد کشف صفات عام و خاص آن است.
وی همچنین گفت: زبان دین در مقام تحلیل گزارههای دینی و کشف صفات عام و خاص آن است و بیشتر متوجه ویژگیهای خاص گزارههای متون مقدس در باورهای دینی و یک نگرش عامی است که در باب متون مقدس مطرح است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه زبان دین یک مخزن مشترک و عامی است که همه انواع نگرشهای علمی زبان به گزارههای دینی و یا جملات دینی را در بر میگیرد.
حجتالاسلام ساجدی به دو تعریف از زبان قرآن اشاره کرد و افزود: زبان قرآن یک وصف عامی است برای شاخهای از علوم قرآنی که در صدد بیان صفات عام و خاص گزارههای قرآنی برمیآید.
وی با طرح این سؤال که آیا در تفسیر و تحلیل قرآن میتوانیم یک وجوه تمایزی با سایر گزارهها داشته باشیم، گفت: در غرب با تأثیر تحولاتی که در قرن بیستم در بحث زبان شناسی و دینپژوهی و فلسفه مطرح شده است، برخی نگرشها به گونهای در جمع کثیری حاکم شده و کسانی هم که در کشور ما در باب قرآن سخن گفتهاند به آن رویکردها توجه کرده و برخی آنها را به طور مسلم پذیرفته و برخی مورد نقد و تحلیل قرار دادهاند.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به اینکه برخی زبان قرآن را به مانند یک رمان تشبیه کردهاند، تصریح کرد: این رویکرد یک رویکرد غیر معرفتبخش، غیر شناختگرا و غیرواقعگرا نامیده میشود.
حجتالاسلام ساجدی با بیان اینکه یکی از تفاوتهای تفکرات دوران پست مدرنیسم با دوران قبل از خودش، حاکمیت نوعی آنارشیسم معرفتی است، گفت: در تلقی از قرآن و تفسیر قرآن ممکن است ناخودآگاه با چنین تفاسیری را مواجه باشیم که این دیدگاه ریشه در برخی از دیدگاههای غربی دارد و منجر به نوعی تفکیک کامل میان گزارههای دینی و قرآنی از سایر انواع گزارهها میشود.
وی همچنین در ادامه سخنان خود به رویکرد نمادین و رمزی اشاره کرد و اظهار داشت: این رویکرد دست ما را در تفسیر قرآن باز میگذارد.
این استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه خلط میان دین و ایمان، تفاوت نگرش ما نسبت به قرآن با ادبیات دیگر است، تصریح کرد: ایمان امری است که به درون انسان ارتباط دارد و آموزهای است از بُعد شناختی و انگیزشی و بُعد معرفتی و احساسی که قائم به فرد است، ولی دین جدای از ایمان است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) افزود: ایمان یعنی تدیّن و پذیرش دین و تسلیم قلبی شدن به محتوای دین و محتوای قرآن که غربیها این دو را با هم خلط کردهاند و خلط این دو سبب شده که نتوانند مرز میان آنها را باز شناسند.
وی با بیان این نکته که فهم ما از قرآن و دین متفاوت است از فهم کسانی که دین را مساوی ایمان میدانند گفت: ایمان یعنی پذیرش قلبی محتوای قرآن و محتوای دین.
حجتالاسلام ساجدی قرآن را مهمترین متن و مبیّن دین عنوان کرد و گفت: قرآن حاوی دو دسته از گزارهها است؛ گزارههای هستیشناختی و گزارههای ارزشی که گزارههای هستیشناختی ناظر به هستی خداوند، وجود خدا، انسان، محدودیتهای انسان، وجود پیامبر، وجود آخرت است.
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه گزارههای هستیشناختی قرآن ناظر به واقعیتهای خارجی است، بیان داشت: قرآن حاوی انواع گزارههای فلسفی، تاریخی، علمی، احکام و حقوقی است.
عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در ادامه خاطرنشان کرد: دو دسته از گزارهها وجود دارد، یکی هستها و نیستها و دیگری بایدها و نبایدها که هستها و نیستها حکایتگر واقعیات است.
وی با تصریح این مطلب که بسیاری از گزارههای قرآنی گزارههای ارشادی است به حکم عقل، اظهار داشت: اگر احکام مولوی قرآن را با احکام ارشادی آن مقایسه کنیم، خواهیم دید که احکام ارشادی قرآن بیش از احکام مولوی آن است.
حجتالاسلام ساجدی همچنین خاطرنشان کرد: وعده و وعیدهای قرآن براساس واقعیت مطرح میشود و ناظر به یک امر واقعی است. قرض اصلی خداوند این است که با این کتاب ما را هدايت کند و اگر احتمال کذب به آن دهیم، هدایت ملقی میشود و اگر معرفتشناختی قرآن را بگیریم، دیگر مردم به قرآن عمل نمیکنند.
گفتنی است، نشست علمی زبان قرآن و چالشهای معاصر در تفسسیر از سلسله نشستهای علمی «زبان و دینپژوهی» به همت دفتر جنبش نرمافزاری و مرکز فرهنگ و معارف قرآنی، گروه قرآن و علوم پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی، صبح امروز در سالن کنفرانسهای دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد.
ارسال نظرات