ياران صادق آفتاب (3)
در آن اوضاع حساس، برخي از علماي قم در اطلاعيهاي اعلام كردند به سبب صدمات وارد شده بر اسلام، روحانيت عيد نخواهد داشت. در دوم فروردين 1342 در منزل امام، مراسم عزاداري سالروز شهادت امام صادق(ع) برگزار شده بود كه عدهاي قصد آشوب داشتند. اما با تدبير مديران محفل، اين امر محقق نشد. در بعدازظهر همان روز، رژيم به مدرسه فيضيه حمله كرد و تعدادي از طلاب را به خاك و خون كشيد.
از اولين اقدامات مدرسين پس از فاجعه، هماهنگي براي مداواي طلاب زخمي مدرسه فيضيه بود. مدرسين پس از آن به برخي كارهاي تبليغي عليه رژيم پرداختند؛ امام با شدت و حدّت فراوان به صحنه آمده بود. رژيم بسياري از طلاب را به خدمت سربازي فرستاده بود.
محرّم آن سال، شور و حال عجيبي داشت و طلاب و مدرسين در مناطق تبليغي، مردم را از حقايق اتفاق افتاده آگاه ميكردند. بسياري از مدرسين حوزه علميه قم پس از ايام تاسوعا و عاشورا دستگير شدند. رژيم امام را به تهران تبعيد كرده بود. رژيم اعلام كرده بود قصد دارد كه امام را محاكمه كند. از اقدامات مهم مدرسين، تأكيد بر مرجعيت امام بود؛ رژيم طبق قانون اساسي، نميتوانست مرجع تقليد را محاكمه كند. از اين رو بسياري از مدرسين و فضلا و علماي حوزه بر مرجعيت امام تأكيد كردند. تشكيل گروه يازده نفره كه مأموريتهاي خاصي داشت در همين دوره اتفاق افتاد.
تلاشهاي فراوان اعضاي مدرسين حوزه علميه قم و نيز علماي اين حوزه سترگ و همچنين اعتراضهاي فراوان مردمي، باعث شد رژيم مجبور شود امام را آزاد كند. تشكّل مدرسين، پس از آزادي امام، مجلس جشن و شادي ترتيب داد. در اين جشن خطباي فراواني سخن گفتند و لزوم مبارزه با رژيم پهلوي را تشريح كردند. در اين دوره مدرسين، به تشكيل جلسه با مراجع و علما مبادرت ورزيدند تا حركت انقلابي، مسيري پر شتابتر و در عين حال منسجمتر به خود بگيرد.
در سالگرد حادثه فيضيه، مجلس پر شكوهي ترتيب داده شد. اين مسأله باعث شد كه ساواك بسياري از اعضاي تشكّل مدرسين را دستگير كند. از ديگر تلاشهاي اين دوره، تلاش براي بازگرداندن امام از تبعيد بود كه اعضاي تشكل مدرسين نقش مهمي در آن ايفا كردند.
فصل سوم كتاب با نام «صيانت از نهضت» درخشيده است و به بررسي حوادث سالهاي 1344 تا 1356 اختصاص دارد.
رژيم، كوشيد با تبعيد امام از تركيه به نجف، تا حدودي از موج نارضايتيها بكاهد. اعضاي تشكّل مدرسين نيز در اواخر سالِ 1344 تلاش كردند با برخي اقدامات، از جمله تعطيلي حوزه در اعتراض به ادامه تبعيد امام در نجف، مبارزه را روح ديگري ببخشند.
اما اين مسأله به زندان، تبعيد و تعقيق قرار گرفتن جمع زيادي از فضلا و مدرسين محوري و فعال منجر شد. برخي از آنهايي كه توانستند از زندان و تبعيد برهند و به قم باز گردند در مركز «مدرسه حقاني» و «مؤسسه دارالتبليغ» فعاليتهاي مهمي انجام دادند. در سال 1349 درسهاي ولايت فقيه امام به صورت نوشتار و نوار به ايران رسيد و اين، باعث عميقتر شدن مبارزه شد؛ چه اينكه روحانيت ضمن مبارزه با رژيم شاه نظام جايگزين آن را نيز طراحي كرده بود.
از جمله اتفاقات اين سالها، كشف اساسنامه گروه يازده نفره بود. ساواك با كشف اين اساسنامه بدين مسأله پي برد كه اين تشكيلات نقش بسيار مهمي در حركت نهضت دارد و با منهدم ساختن آن ميتواند فعاليتهاي انقلابيون را محدود كند. از اين رو به دستگيري اعضاي آن مبادرت ورزيد. برخي از آنها را دستگير كرد و به زندان انداخت. برخي ديگر نيز متواري شده بودند و در شهرهايي مثل تهران، تا مدت مديدي پنهان بودند.