رهيافتي به دعاي روز چهاردهم ماه رمضان

اَلّلهُمَّ لا تُؤاخِذْني فيهِ بِالعَثَراتِ وَ اَقِلْني فيهِ مِنَ الخَطايا والهَفَواتِ وَ لا تَجْعَلْني فيهِ غَرَضاً لِلبَلايا والْآفاتِ، بِعِزَّتِكَ يا عِزَّالمُسْلِمينَ؛ خدايا در اين روز مرا به لغزش هايم مؤاخذه مفرما و عذر خبط و خطاهايم را بپذير و مرا هدف تير بلاها و آفت‌ها قرار مده، به عزّت و جلالت اي عزّت‌بخش اهل اسلام.
عزّت چيست و عزّت به دست چه كسي است؟ آنچه از آيات و روايات برداشت مي‌شود، عزت از آنِ خداست و خداوند به مؤمنان و كساني كه سر كرنش در برابر فرمان‌هاي پروردگار دارند، عزّت مي‌بخشد. مضمون برخي روايات درباره عزت چنين است: عزيز شده به وسيله غير خدا، ذليل است. عزتمند نيست كسي كه در برابر خدا ذليل نباشد و بلندي نيابد كسي كه در برابر خدا افتادگي نكند. عزتي چون بردباري نيست. فرمان بردن از فرمانروايان الهي، كمال عزت است. عزت آن است كه هرگاه حق برگردنت آمد، در برابر آن خواري و فروتني كني. خداوند به داوود (ع) وحي فرمود: اي داوود، من ... عزت را در طاعت از خود قرار دادم، ولي مردم آن را در خدمت به سلطان جست‌وجو مي‌كنند و از اين‌رو نمي‌يابندش. لقمان به فرزند خويش چنين سفارش مي‌كند: اگر مي‌خواهي عزت دنيا را به دست آوري، طمع خويش را از آنچه مردم دارند، بِِبُر؛ زيرا پيامبران و صديقان، به سبب بركندن طمع خود، به آن مقامات رسيده‌اند. قانع باش تا عزيز گردي. چشم نداشتن به دست مردم، موجب عزت ديني مردم است. هيچ بنده‌اي خشم خود را فرو نخورد، مگر اينكه خداوند بر عزت او در دنيا و آخرت افزود. (1)
آري، مضمون اين روايات گواه آن است كه عزت هماره با قناعت به دست مي‌آيد و مؤمنان عزت خود را در اطاعت از پروردگار و بندگي وي مي‌يابند. اين‌گونه است كه در دعاي روز چهاردهم ماه رمضان خداوند را به عزّتش قسم مي‌دهيم و او را با عبارت «يا عِزَّالمسلمين» مي‌خوانيم.
پي‌نوشت:
1. محمد محمدي ري شهري، گزيده ميزان الحكمه، ج 2، ص683.