مجموعه مقالات معرفتشناسي
به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، مجموعه مقالات معرفتشناسي به قلم جواد رقوي، محمداسحاق عارفي، علي قرباني، محمدعلي ندايي و محمد وحيديان، از پژوهشگران حوزه فلسفه و كلام اسلامي، كتابي است كه با هدف آشنايي محققان با مسايل مهم معرفتشناسي و فراهمسازي پاسخهاي مناسب براي شبهات از يك سو و تربيت نيروي انساني به طور تخصصي از سوي ديگر زير نظر حجتالاسلام محمدتقي فعالي تهيه و تدوين شده است.
اين اثر با بكارگيري ديدگاههاي اسلامي و غربي در بحث معرفت شناسي به صورت تحليلي، گزارشي و نقادانه، به نوعي مقايسه و تطبيق در اين موضوع پرداخته است.
معرفتشناسي از ديدگاه سوفسطاييان، معرفتشناسي از ديدگاه افلاطون، معرفتشناسي اپيكور، معرفتشناسي از منظر رواقيان، درآمدي بر معرفتشناسي فلوطين، نگاهي تطبيقي به نفسشناسي ارسطو و ابن سينا، نگاهي گذرا به منطق ارسطو و ابن سينا، افكار افلاطوني ابن سينا و تصور و تصديق؛ نقد و بررسي ديدگاه صدرالمتالهين، نه مقاله منتشر شده در اين مجموعه ارزشمند است.
ديدگاه سوفسطاييان در باب هستي شناسي، مراتب شكاكيت، پروتاگوراس، كاپلستون و ديدگاه پروتاگوراس درباره خدايان، ديدگاه معرفت شناختي گرگياس از جمله سرفصلهاي مورد بحث در مقاله معرفتشناسي از ديدگاه سوفسطاييان به قلم جواد رقوي است كه در بخشي از آن ميخوانيم: «سوفسطاييان در باب هستي شناسي، ديدگاهي غير از شكاكيت و لاادريگري در پيش گرفته بودند. آنان واقعيت و وجود جهان خارج از ذهن را نه تنها در عمل، بلكه در نظر نيز پذيرفته بودند و سخناني كه درباب انكار واقعيت از آنها نقل شده، ناظر به معرفت است نه هستي جهان و حتي سخن گرگياس را در اين كه واقعيتي وجود ندارد، ميتوان بر معناي مناسبي غير از انكار واقعيت خارجي حمل كرد.»
جنبه ثبوتي و سلبي معرفت از ديدگاه افلاطون، نظريه يادآوري، تمثيل غار، راه تحصيل معرفت و چيستي روش ديالكتيك از جمله عناوين مهم بررسي شده در پژوهش معرفتشناسي از ديدگاه افلاطون به قلم محمداسحاق عارفي است.
علي قرباني در مقاله خود با عنوان معرفتشناسي اپيكور به موضوعاتي مانند ادراك حسي، تناقض يا خطاي حواس، انتقاد اپيكوريان بر فلاسفه، لذتجويي اپيكوري و اپيكور و نفس پرداخته است.
عصر يوناني مـآبي، مكتب رواقي، رواقيان جزمگرا يا شكاك، غايت، مصادر، مراتب و معيار معرفت از مباحث مقاله معرفتشناسي از منظر رواقيان و جايگاه فلسفي فلوطين، تفاوتهاي افلاطون و فلوطين، هستي حقيقي و اصيل، نظريه فيض نظام و بنياد معرفتشناسي فلوطين از سرفصلهاي پژوهش درآمدي بر معرفتشناسي فلوطين است.
در بخشي از مقاله تصور و تصديق؛ نقد و بررسي ديدگاه صدرالمتالهين آمده است: «ملاصدرا با تحليل دقيق تمام جوانب تصور و تصديق، جنبه اشتراك و افتراق آن دو را آشكار كرده است. بر اساس تحليل وي، صورت حاصله در ذهن كه مساوي با علم حصولي است، به عنوان جنس در نظر گرفته شده است؛ اما حكم بودن يا مستلزم حكم بودن آن صورت حاصله، فصل تصديق به شمار ميرود.»
مجموعه مقالات معرفتشناسي به قلم شماري از پژوهشگران از سوي گروه پژوهشي فلسفه و كلام اسلامي دانشگاه علوم اسلامي رضوي در شمارگان هزار نسخه براي نخستين بار در سال 86 منتشر شد.