چند لحظه با علامه محمد تقي شوشتري؛ به بهانه سالگشت درگذشت
آيتالله علامه حاج شيخ محمدتقي شوشتري (نام هاي ديگر: محمد تقي تستري، محمد تقي شيخ شوشتري) به سال 1320 هـ. ق. از خانوادهاي ايراني و در شهر نجف تولد يافت. پدرش شيخ کاظم شوشتري و مادرش نيز متولد نجف اشرف بود.
محمد تقي كه در دوره حلقههاي درسي آيت الله سيد محمد کاظم يزدي و آيت الله آخوند خراساني قدم به حيات گذاشته بود تا هفت سال در اين مكتب تنفس كرد و باليد. پدر دانشمندش از مردان مبارز ديار شوشتر بود و در دفاع از کيان مسلمانان به ويژه از حريم حجاب اسلامي به بروجرد تبعيد شد و روزگار درازي را ـ هم در زمان رضاخان و هم در عصر محمد رضا پهلوي ـ دور از وطن، غريبانه در بروجرد زيست.
محمد تقي، پس از آن همراه مادر، ناخواسته شهر نجف را به قصد شوشتر ترک کرد و حدود سال 1327 ق. وارد آن شهر گرديد و در مکتب، قرآن و خواندن و نوشتن را فراگرفت. پس از فوت مادرش نزد سيد حسين نوري و سيد مهدي آلطيب و اصغر حکيم که ازشاگردان پدرش بودند مشغول تحصيل شد و البته بيشتر کتابها را بدون استاد مطالعه ميکرد.
روزهاي سال 1314 شمسي، روزگار سياه ايران بود و دست نشانده بيگانگان، رضاخان ميرپنج، آشکارا با مظاهر اسلامي به ستيز برخاسته بود! در اين زمان طلبه جوان، آقا محمد تقي شوشتري، شيخ شهر و به جاي پدر مظلوم و تبعيد شده خويش، مرجع مردم در آن ديار بود.
شيخ شوشتر که فرزند پدري چنان مبارز و بيدار بود تحمل هيچ تهاجمي را بر ساحت مقدس تشيع و اسلام روا نمي ديد. چنين بود که علم مخالفت با مزدوران اجانب را مردانه برافراشت.
اين محقق براي بيداري مردم و تهييج آنان بر ضد طاغوت وقت، شوشتر را در سال 1354 ق. به دليل قانون کشف حجاب با سيد باقر حکيم ترک گفته، همراه خانواده اش راهي کربلا گشت و پس از چند صباحي عازم نجف اشرف گرديد.
در نجف يکي از آثار پر بارش با نام «قضاء اميرالمؤمنين عليه السلام» پيرامون قضاوتهاي امام علي عليه السلام را به دست چاپ سپرد و همچنين موفق به کسب اجازه از شيخ آقا بزرگ تهراني گرديد. سپس اقدام به تاليف کتاب قاموس الرجال در چهارده جلد نمود.
محقق تا سال 1321 ش (1360 ق) در حوزه نجف بود و پس از آن که رضا شاه از قدرت به زير کشيده شد به شهرش شوشتر برگشت. او تا واپسين روزهاي عمرش در آن ديار ماند و سرانجام در بيست ونهم ارديبهشت سال 1374/ 19 ذيحجه 1415 در مولد خود دار فاني را وداع گفت.
استادان:
1. سيد محمدعلي امام (م 1394ق) در مقدمات و ادبيات؛
2. حجت الاسلام سيد حسين نوري؛
3. حجت الاسلام سيد علي اصغر حکيم (1348 ق )؛
4. حجت الاسلام سيد محمد علي امام، معروف به امام شوشتري، (1308 - 1394 ق)؛
5. آيت الله شيخ محمد کاظم شوشتري (پدرشان در ساير دروس تا درجه اجتهاد)؛
6. آيت الله سيد مهدي آل طيب جزايري (1362 ق)؛
7. آية الله سيد محمد تقي شيخ الاسلام (1342 ق).
تاليفات:
1. شرح وجيزه شيخ بهايي (نخستين نوشته وي)؛
2. حاشيه بر متن لمعه و بر شرح لمعه؛
3. النجعه في شرح اللمعه در 11 جلد؛
4. الاخبار الدخيله در 4 جلد؛
5. قضاء امير المؤ منين علي بن ابي طالب عليه السلام (پرانتشارترين اثر محقق که به زبان فارسي ده ها بار چاپ شده و به زبان انگليسي هم نشر يافته است)؛
6. آيات بينات في حقية بعض المناجات (به زبان فارسي نيز ترجمه و انتشار يافته است)؛
7. الاوائل؛
8. قاموس الرجال في تحقيق رواة الشيعة و محدثيهم در 14 جلد و پرآوازه ترين و پربارترين کتاب محقق شوشتري است در علم رجال؛
9. رسالة في تواريخ النبي والآل (تاريخ چهارده معصوم عليه السلام)؛
10. رسالة في سهوالنبي صلي الله عليه و آله؛
11. الدرالنظير في المکنين بابي بصير؛
12. البدايع (گلستاني که از هر چمن گلي را به ارمغان دارد)؛
13. بهج الصباغة في شرح نهج البلاغه در چهارده جلد (تفسيري موضوعي و انتقادي)؛
14. مقدمه اي بر توحيد مفضل، به زبان فارسي؛
15. الاربعون حديثا، (چهل حديث در فضائل ائمه معصومين و مسائل فقهي)؛
16. الاربعينيات الثلاث؛
17. کشکول در 237 صفحه جيبي (غير از کتاب البدايع است)؛
18. نوادر الاخبار و جواهر الاثار؛
19. حواشي بر توضيح المسائل آيت الله خويي؛
20. حواشي و استدراکات بر کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال؛
21. جزوه کوچکي در ادعيه و اذکار؛
22. حواشي بر منتخب المنتخب (رساله عمليه پدر)؛
23. غرر و درر، در ادبيات؛
24. تفسير قرآن، محقق شوشتري در اين تفسير، بيشتر به دو تفسير معروف شيعي، تفسير تبيان، اثر بزرگ شيخ طوسي و تفسير الميزان اثر جاويد علامه طباطبايي نظر داشت. اين اثر در دست انتشار است؛
25. رسالهاي در محاکمه بين شيخ صدوق و شيخ مفيد در يک مسأله کلامي؛
26. الرسالة البصرة في أحوال البصيرية؛
27. پاسخ به سؤالات کنگره شيخ طوسي؛
28. پاسخ به اشکال به دعاي ندبه.
بعضي از بزرگان و دانشوراني که از محقق شوشتري اجازه روايتي داشته و از طرف ايشان مجاز در نقل حديث هستند عبارت اند:
1. آيت الله مرعشي نجفي (ره )؛
2. آيت الله شيخ غلامرضا عرفانيان؛
3. آيت الله رضا استادي؛
4. استاد قيس آل قيس؛
5. دکتر سيد کمال حاج سيد جوادي؛
6. سيد جمال الدين دين پرور؛
7. سيد محمد حسن آل غفور؛
8. استاد محمد علي جاودان.
محقق متقي ، مرد محراب محبت و والهي ملکوتي در وادي ولايت بود. از ايشان سؤ ال شد که اگر خداوند شما را دوباره جوان کند و قدرت و توانايي سابق را بدهد چه خواهيد کرد؟ در پاسخ گفت : «تحقيق در آثار اهل بيت عليهم السلام».
منبع با كمي تصرف :
http://www.hawzah.net/Hawzah/Scientists/Scientists.aspx?id=3550