وحدت بايد استراتژي دائمي جهان اسلام باشد

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا در مشهد، جليل رحيمي عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد مشهد در حاشيه گردهمايي علماي شيعه و اهل تسنن استان هاي خراسان در گفت و گو با خبرنگاران در پاسخ به اين سوال که به جز برگزاري همايش ها چه کارهاي ديگري مي توان در راستاي تقويت وحدت شيعه و سني انجام داد، ابراز داشت: تنها بخشي از بحث وحدت را،هم انديشي و ارتباط علما تشکيل مي دهد و بخش اعظم آن اين است که ما فرهنگ وحدت و تقريب را به جامعه منتقل کنيم.

وي گفت: چهار پايه و اساس را مي توان براي وحدت در نظر گرفت که اگر اينها در جامعه شکل بگيرد چه بسا بسياري از مشکلات کنوني که ناشي از تفرقه مي باشد، حل شود؛ نخست آنکه تلاش کنيم در جامعه فضايي را ايجاد کنيم تا شناخت افراد داراي مذاهب و ديدگاه هاي مختلف از هم زياد شود و فضاي عقلانيت و آگاهي را در جامعه گسترش دهيم چرا که عمده سوء تفاهمات کنوني به دليل عدم شناخت مذاهب و پيروان آنها از يکديگر است.

رحيمي افزود: در مرحله بعد بايستي احترام متقابل را در جامعه گسترش دهيم، مذهب و دين مجموعه اي از هنجارهاست و هنجارهاي ديني نيز براي پيروان هر مذهبي مقدسند، ما بايد در جامعه اين گسترش احترام متقابل را به عنوان يک استراتژي مطرح کنيم و به پيروان مذاهب مختلف بياموزيم که اگرچه تفکر، هنجار و باورهاي متفاوتي دارند اما بايد به يکديگر احترام بگذارند.

اين عضو فعال در فعاليت هاي تقريبي خارج از کشور تصريح کرد: وحدت به معناي يکي شدن نيست که همه فرق و مذاهب اسلامي تبديل به يک مذهب واحد شده و به يک تفکر واحد برسند بلکه ما بايد ضمن پذيرش موارد اختلاف بين مذاهب، اصول مشترک را تقويت کرده و در بخش هايي که اختلاف هست با ديده احترام به يکديگر نگاه کنيم تا فضاي تعصب و کينه و عداوت رشد پيدا نکند، مخصوصا در مورد هنجارهاي ديني که براي افراد مقدس است و فرد حاضر است حتي جان خود را در راه آن فدا کند و اين اصل در سيره پيامبر(ص) نيز به عنوان يک الگو براي ما مطرح است و ما مي بينيم که ايشان نيز اجازه نمي دادند حتي نسبت به دشمنان مثل يهود و کفار با بي حرمتي کسي برخورد شود.

رحيمي اظهار داشت: ما در جهان اسلام مشترکات زيادي از جمله قبله، کعبه، حج، نماز، اصول توحيد، نبوت و معاد داريم و نبايد اجازه دهيم که اختلافات فقهي و کلامي و اختلافات تاريخي که به آن اضافه شده و مذاهب اسلامي را از هم جدا کرده، پيکره واحد جهان اسلام را از هم متلاشي کند.

وي ادامه داد: ما در ادبيات اسلام، واژه «امت اسلام» را داريم و امت يعني مجموعه اي از انسان ها که باورهاي مشترک، آن ها را به هم نزديک مي کند نه مرزها و مرام سياسي، پس فرقه فرقه بودن در جهان اسلام طبيعي است و ما نمي توانيم آن را حذف کنيم اما مي توانيم ارزش هاي مشترک را تقويت کنيم و در موارد اختلاف با احترام با هم رفتار کنيم، زيرا اگر ما در جهان اسلام به اختلافات دامن بزنيم، خيلي ها در بيرون جهان اسلام منتظر اين فرصت هستند و اين فضا را به شدت تيره و تار مي کنند و به گفته سيدجمال الدين اسدآبادي کار به جايي مي رسد که گويا ما مسلمان ها توافق کرده ايم سر هيچ مسأله اي با هم توافق نکنيم.

اين استاد دانشگاه مشهد با بيان اينکه ما بايد از حوادث عراق و پاکستان درس عبرت بگيريم و راه اشتباه آنان در افراطي گري و دامن زدن به اختلافات شيعه و سني را تکرار نکنيم، افزود: اختلافات دروني اهل سنت به خاطر مسائل فقهي و کلاميست ولي آنچه اکنون اختلافات وسيع بين شيعه و سني ايجاد کرده، مساله جانشيني پيامبر(ص) است، اما به گفته سيدجمال الدين اسدآبادي «مهم اين نيست که ابوبکر بعد از پيامبر خليفه مي شد يا علي(ع)، مهم اين است که پيروان علي و ابوبکر امروز سال ها از جهان عقبند..»

وي گفت: چرا به جاي اختلافات به رفع اين عقب ماندگي فکر نمي کنيم، چرا وارد چالش هاي مذهبي و فقهي مي شويم که هيچ سودي ندارد، اگر نگاهي گذرا به تاريخ داشته باشيم درمي يابيم که هر گاه اختلافات در جهان اسلام به اوج رسيده، آستانه تحمل جامعه پايين آمده و بي حرمتي نسبت به هم کرده ايم، جامعه از امنيت، تکنولوژي و پيشرفت جهاني عقب مانده است، به عقيده بنده ما بايد اين زاويه ديد را تبليغ کنيم که چه کساني که به خلافت ابوبکر معتقدند و چه کساني که به جانشيني علي(ع) معتقدند امروز بايستي به جاي بازگشت به تاريخ و واکاوي مشکلاتي که در تاريخ اسلام بوده و الان نتيجه اي نمي توان از آن گرفت، به پيشرفت، وحدت و آينده روشن اسلام اميدوار باشند و در اين راه تلاش کنند.

رحيمي ابراز داشت: وحدت نوريست در ظلمت و تاريکي تفرقه، اختلاف و کينه و ما اگر مي خواهيم از هجرت پيامبر(ص) از جهان کفر به جهان اسلام (مکه به مدينه) درس بگيريم، بايد ياد بگيريم که از ظلمت به سوي نور حرکت کنيم ، وحدت، اتحاد، دوستي و عشق نور است ما در جهان اسلام بايد عشق را گسترش دهيم چون به آن نياز داريم، کينه و نفرت را گسترش دادن نه هنر است نه سودي به حال مسلمين دارد؛ چرا بيش از نيم قرن است که يک ميليارد مسلمان در فلسطين، حريف 5.5 ميليون يهودي نمي شوند؟ چون ظلمت تفرقه هست.

عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد مشهد با تأکيد بر اينکه وحدت بايد به عنوان يک استراتژي دائم در جهان اسلام مطرح شود نه يک تاکتيک مقطعي و محدود در زمان، اظهار داشت: جهان اسلام بايد براي رسيدن به يک جامعه بهتر و ايده آل هاي مدنظر اسلام همواره اصل وحدت را مدنظر داشته باشند.

وي گفت: مشکل ما در جهان اسلام شيعه و سني نيست، مشکل اينجاست که نه شيعيان و نه اهل تسنن هيچ يک در درون متحد نيستند، جهان عرب هم در درون خودش اتفاق نظر ندارد لذا اگر همين چند کشور شيعه را از جهان اسلام کنار بگذاريم، مي بينيم که کشورهاي سني با هم متحد نيستند، پس مشکل شيعه و سني مطرح نيست مشکل اين است که ما در جهان اسلام فهم مشترکي از اصول اساسي و باورهاي اسلام نداريم، بنابراين ما در درجه اول بايد باور اتحاد را در همه فضاي امت واحده اسلامي تبليغ و ترويج کنيم.

عضو فعال در فعاليت هاي تقريبي خارج از کشور با بيان اينکه سومين مسأله در بحث وحدت، وجود بي عدالتي هاست و بخش عمده اي از مشکلاتي که در کشورهاي اسلامي داريم ريشه در بي عدالتي دارد، تصريح کرد: چهارمين پايه و اساس وحدت، نهادينه کردن وحدت در قوانين است؛ ما در کشورهاي اسلامي بايد بحث وحدت را از حالت شعار به نهاد رسمي، قانون و ساختارهايي تبديل کنيم که با تنگ نظري ها و اعمال سليقه هاي افراد دچار مشکل نشويم، اکنون يکي از مشکلات مهم که داريم همين اعمال سليقه ها و تنگ نظري هاي شخصيست، اگر قانون ماوراء سليقه افراد در جامعه اعمال شود بخش قابل توجهي از مشکلات چه در جامعه ما و چه در جهان اسلام، رفع مي شود.

رحيمي در پاسخ به اين سؤال که اختلافات شيعه و سني از کجا ناشي مي شود، اظهار داشت: اختلافات شيعه و سني بخشي به شيطنت ها و توطئه هاي دشمنان بازمي گردد و بخشي ديگر مربوط به درون جامعه و خود ماست که درک درستي از آموزه ها و سيره پيامبر و مديريت صحيح جامعه اسلامي در کشورهاي اسلامي نداريم.

وي افزود: در شيعه و سني ما افراط زياد داريم که به حمدلله با هوشياري و آگاهي بخشي عمومي علما اغلب به جايي نمي رسد، به عنوان مثال در قبال حرکت ريگي، موضع علماي سيستان موضع کاملاً متفاوتي است و اين ها به هيچ عنوان صرف اينکه ريگي يک سني است از او طرفداري نمي کنند؛ هر کسي از هريک از شيعه و سني که به سمت خشونت و تروريسم مي رود، يا درک درستي از اسلام ندارد يا تحت حمايت بيگانگان است.

مدرس دانشگاه مشهد، نقش انقلاب اسلامي را در انتقال بيداري و خودآگاهي به جهان اسلام، بي بديل ذکر کرد و گفت: شايد اين طور به نظر آيد که پيش از انقلاب چالش هاي شيعه و سني کمتر بوده اما واقعيت اين است که پيش از انقلاب اسلامي، جهان اسلام در بي خبري بود و اين انقلاب و انديشه امام خميني(ره) بود که امت اسلام را بيدار کرد لذا طبيعي است که گسترش آگاهي و بيداري، گسترش دشمني ها و دامن زدن به اختلافات از سوي مخالفان را نيز در پي خواهد داشت اما آنچه قابل توجه است اين است که پس از پيروزي انقلاب، همواره روند بيداري و وحدت اسلامي رو به رشد بوده است.

رحيمي ادامه داد: رمز پيروزي امام و پيام انقلاب، وحدت کلمه بود ما همين يک استرانژي را اگر از امام(ره) آموخته بوديم که رمز پيروزي در وحدت کلمه است، اکنون موقعيت جهان اسلام بهتر از اين مي بود، يکي از وجوه اهميت انقلاب به خاطر همين است که روشنفکري ديني را در جامعه ما گسترش داده که اميدواريم فراگيرشود.

عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد مشهد در پاسخ به اين سوال که نقش علما در تقويت وحدت جوامع چيست، بيان داشت: جامعه ما يک جامعه ديني است و طبعاً جايگاه و تاثيرگذاري که علما در جامعه دارند بيش از دانشگاهيان است، ما انتظار داريم که علما به عنوان کساني که ميراث فکري، علمي و مذهبي پيامبر(ص) را در جامعه پاسداري مي کنند، در تبليغ و ترويج وحدت پيشگام باشند، بحث تقريب و وحدت بايد ميان علماي ما تبديل به يک باور شود نه اينکه تنها در حد همايش و برنامه هاي مقطعي خلاصه شود.

وي با اشاره به اينکه باور و شعار دو امر متفاوت از يکديگرند، تأکيد کرد: ما نياز داريم که هم علما و هم مردم، اصل وحدت را به عنوان راهي که منطبق با عقل و منطق و آموزه هاي پيامبر(ص) است، باور کنند، اگر اين را باور کرديم مشکلي نداريم وگرنه بسنده کردن به همايش ها و تبليغات و شعارها و فعاليت هاي مقطعي نمي تواند مثمر ثمر باشد.

اين عضو فعال در فعاليت هاي تقريبي خارج از کشور در پايان با بيان اينکه تنها دشمنان اسلام هستند که از گسترش اختلافات اهل تشيع و تسنن سود مي برند و از آن استقبال مي کنند، تأکيد کرد: ما بايد وحدت را باور کرده، به يک استراتژي تبديل کنيم و در وجود خودمان نهادينه کنيم که شروع اين حرکت از سوي علما قطعا مؤثرتر خواهد بود.