توشه مبلغ (10)
نصیحت های عددی
آنچه در پی می آید مجموع ده حدیث است که به صورت عددی ذکر شده اند. این احادیث دارای مضامین رفیع و کاربردی هستند. به امید این که مفید باشد.
(1) قال النبیّ ـ صلّى اللّه علیه و آله ـ :
یا علیّ، ترید ستّمائة ألف شاة أو ستمائة ألف دینار أو ستّمائة ألف کلمة؟
قال علی ـ علیه السلام ـ : یا رسول اللّه ستّمائة ألف کلمة.
فقال ـ صلّى اللّه علیه و آله ـ : اجمع ستمائة ألف کلمة فی ستّ کلمات:
یا علیّ، إذا رأیت الناس یشتغلون بالفضائل فاشتغل أنت بإتمام الفرائض.
و إذا رأیت الناس یشتغلون بعمل الدّنیا فاشتغل أنت بعمل الآخرة.
و إذا رأیت الناس یشتغلون بعیوب الناس فاشتغل أنت بعیوب نفسک.
و إذا رأیت الناس یشتغلون بتزیین الدّنیا فاشتغل أنت بتزیین الآخرة.
و إذا رأیت الناس یشتغلون بکثرة العمل فاشتغل أنت بصفوة العمل.
و إذا رأیت الناس یتوسّلون بالخلق فتوسّل أنت بالخالق.[1][1]
پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: اى على! آیا ششصد هزار گوسفند مىخواهى یا ششصد هزار دینار یا ششصد هزار کلمه؟
حضرت علی ـ علیه السلام ـ عرض کرد: اى رسول خدا! ششصد هزار کلمه.
پیامبر فرمود: ششصد هزار کلمه را در شش کلمه جمع کن:
یا على! چون ببینى مردم به مستحبات پردازند، تو به واجبات بپرداز؛
چون دیدى دیگران به کار دنیا مشغولاند، تو کار آخرت را دریاب؛
هنگامى که مردم را مشغول عیبجویى دیگران بینى، تو در فکر عیوب خود باش؛
وقتى که دیدى همه سرگرم تزیین دنیا هستند، تو به زینت آخرت پرداز؛
زمانى که ببینى همت ها همه در زیادى عمل صرف مىشود، تو به اخلاص در عمل همت گمار؛
هر گاه بندگان به خلق متوسل شدند، تو دست توسل به جانب خدا دراز کن.
(2) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلی الله علیه و آله ـ :
کُلُّ عَیْنٍ بَاکِیَةٌ یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِلَّا ثَلَاثَ أَعْیُنٍ عَیْنٌ بَکَتْ مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَ عَیْنٌ غُضَّتْ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ وَ عَیْنٌ بَاتَتْ سَاهِرَةً فِی سَبِیلِ اللَّه. [2][2]
هر چشمى روز قیامت گریان است به جز سه چشم: چشمى که از ترس خدا گریسته و چشمى که از محرمات الهى دیده پوشى کرده و چشمى که در راه خدا شب زندهدار بوده است.
(3) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلی الله علیه و آله ـ :
لِلْمُؤْمِنِ عَلَى الْمُؤْمِنِ سَبْعَةُ حُقُوقٍ وَاجِبَةٍ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِ :
الْإِجْلَالُ لَهُ فِی عَیْنِهِ وَ الْوُدُّ لَهُ فِی صَدْرِهِ وَ الْمُوَاسَاةُ لَهُ فِی مَالِهِ وَ أَنْ یُحَرِّمَ لَهُ غِیبَتَهُ وَ أَنْ یَعُودَهُ فِی مَرَضِهِ وَ أَنْ یُشَیِّعَ جَنَازَتَهُ وَ أَنْ لَا یَقُولَ فِیهِ بَعْدَ مَوْتِهِ إِلَّا خَیْرا.[3][3]
مؤمن را بر مؤمن هفت حق از طرف خداى عز و جل واجب است:
در چشم خود والایش شمارد؛ در سینه دوستش دارد؛ در مال مساعدتش کند؛ بدگوئى او را حرام داند؛ در بیمارى عیادتش کند؛ تشییع جنازهاش نماید؛ پس از مرگ جز خیر او نگوید.
(4) کَانَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ـ علیه السلام ـ یَقُولُ:
مَنِ اخْتَلَفَ إِلَى الْمَسَاجِدِ أَصَابَ إِحْدَى الثَّمَانِ:
أَخاً مُسْتَفَاداً فِی اللَّهِ أَوْ عِلْماً مُسْتَظْرَفاً أَوْ آیَةً مُحْکَمَةً أَوْ رَحْمَةً مُنْتَظَرَةً أَوْ کَلِمَةً تَرُدُّهُ عَنْ رَدًى أَوْ یَسْمَعُ کَلِمَةً تَدُلُّهُ عَلَى هُدًىأَوْ یَتْرُکُ ذَنْباً خَشْیَةً أَوْ حَیَاء. [4][4]
هر کس پیوسته یا در وقت هر نماز به طرف مساجد روان باشد یکى از این هشت چیز را بهره خواهد بُرد:
برادرى که در راه خدا مورد استفاده او باشد، یا طرفه دانشى که از زبدههاى علم باشد، یا نشانه محکمى که در راه حقّ او را استوار سازد، یا رحمتى از طرف حقّ که در انتظار او بوده، یا کلمه و سخنى که او را از بدى باز دارد، یا شنیدن جملهاى که او را به راه خیر و نجات راهنمایى کند، یا گناهى را از ترس خدا ترک نماید، و یا آن که از سر شرم و حیا گناهى را ترک کند. (این فوائد همه در رفتن به مسجد است).
(5) جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ـ علیه السلام ـ فَقَالَ لَهُ: یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَخْبِرْنِی بِمَکَارِمِ الْأَخْلَاقِ. فَقَالَ ـ علیه السلام ـ :
الْعَفْوُ عَمَّنْ ظَلَمَکَ وَ صِلَةُ مَنْ قَطَعَکَ وَ إِعْطَاءُ مَنْ حَرَمَکَ وَ قَوْلُ الْحَقِّ وَ لَوْ عَلَى نَفْسِک.[5][5]
مردى خدمت امام صادق آمد و عرض کرد: یا ابن رسول اللَّه مرا از مکارم اخلاق مطلع کن.
حضرت فرمود: گذشت از کسى که به تو ظلم کرده و صله با آن که از تو بِبُرد و عطاى به کسى که تو را محروم کند و گفتار حق اگرچه بر زیان خودت باشد.
(6) قَالَ علی بن الحسین لِبَعْضِ بَنِیهِ:
یَا بُنَیَّ انْظُرْ خَمْسَةً فَلَا تُصَاحِبْهُمْ وَ لَا تُحَادِثْهُمْ وَ لَا تُرَافِقْهُمْ فِی طَرِیقٍ.
فَقَالَ یَا أَبَةِ مَنْ هُمْ؟
قَالَ: إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَةَ الْکَذَّابِ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَةِ السَّرَابِ یُقَرِّبُ لَکَ الْبَعِیدَ وَ یُبَعِّدُ لَکَ الْقَرِیبَ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَةَ الْفَاسِقِ فَإِنَّهُ بَایَعَکَ بِأُکْلَةٍ أَوْ أَقَلَّ مِنْ ذَلِکَ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَةَ الْبَخِیلِ فَإِنَّهُ یَخْذُلُکَ فِی مَالِهِ أَحْوَجَ مَا تَکُونُ إِلَیْهِ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَةَ الْأَحْمَقِ فَإِنَّهُ یُرِیدُ أَنْ یَنْفَعَکَ فَیَضُرُّکَ
وَ إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَةَ الْقَاطِعِ لِرَحِمِهِ فَإِنِّی وَجَدْتُهُ مَلْعُوناً فِی کِتَابِ اللَّه.[6][6]
امام سجاد ـ علیه السّلام ـ به یکى از پسرانش فرمود: پسر جانم! پنج کس را در نظر دار و با آنان همنشین و همسخن مشو و در هیچ راهى آنان را همراهى مکن.
گفت: پدر جانم، آنها کیانند؟
امام سجاد ـ علیه السّلام ـ فرمود:
مبادا با دروغ پرداز همنشین شوى که او همچون سراب است، دور را نزدیک و نزدیک را به تو دور جلوهگر مىسازد؛ مبادا با فاسق نشست و برخاست نمایى که تو را به لقمهاى یا به کمتر از آن بفروشد؛ مبادا با تنگ نظر مصاحبت کنى که به هنگام نیازمندى شدید تو به مال او، تو را واگذارد؛ مبادا با احمق رفاقت نمایى که چون خواهد به تو سود رساند به زیان دچارت سازد؛ مبادا با کسى که با خویشاوندانش قطع رابطه کرده، رفت و آمد کنى که من او را در قرآن نفرین شده یافتم.
(7) قَالَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ:
إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى أَخْفَى أَرْبَعَةً فِی أَرْبَعَةٍ:
أَخْفَى رِضَاهُ فِی طَاعَتِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَّ شَیْئاً مِنْ طَاعَتِهِ فَرُبَّمَا وَافَقَ رِضَاهُ وَ أَنْتَ لَا تَعْلَمُ
وَ أَخْفَى سَخَطَهُ فِی مَعْصِیَتِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَّ شَیْئاً مِنْ مَعْصِیَتِهِ فَرُبَّمَا وَافَقَ سَخَطُهُ مَعْصِیَتَهُ وَ أَنْتَ لَا تَعْلَمُ
وَ أَخْفَى إِجَابَتَهُ فِی دَعْوَتِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَ شَیْئاً مِنْ دُعَائِهِ فَرُبَّمَا وَافَقَ إِجَابَتَهُ وَ أَنْتَ لَا تَعْلَمُ
وَ أَخْفَى وَلِیَّهُ فِی عِبَادِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَّ عَبْداً مِنْ عَبِیدِ اللَّهِ فَرُبَّمَا یَکُونُ وَلِیَّهُ وَ أَنْتَ لَا تَعْلَم.[7][7]
راستى که خداى تبارک و تعالى چهار چیز را در چهار چیز پنهان نموده خوشنودى خود را در میان طاعتها پس هیچ طاعتى را کوچک مشمار که بسا خوشنودى خداوند در همان باشد و تو ندانى، و خشم خود را در میان گناهان پنهان کرده پس هیچ گناهى را کوچک مپندارد که شاید خشم خدا در همان باشد و تو ندانى، و اجابت خویش را در میان دعاهایش پنهان نموده پس هیچ دعایى را کوچک مدار که بسا همان دعاى مستجاب باشد و تو ندانى، و دوست و ولیّ خود را در میان بندگان خود پنهان داشته پس به هیچ بندهاى از بندگان خدا با چشم حقارت منگر که شاید همان ولىّ خدا باشد و تو ندانى.
(8) رُوِیَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ أَنَّهُ جَاءَ رَجُلٌ وَ قَالَ: أَنَا رَجُلٌ عَاصٍ وَ لَا أَصْبِرُ عَنِ الْمَعْصِیَةِ فَعِظْنِی بِمَوْعِظَةٍ.
قَالَ ـ علیه السلام ـ : افْعَلْ خَمْسَةَ أَشْیَاءَ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ:
فَأَوَّلُ ذَلِکَ لَا تَأْکُلْ رِزْقَ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ
وَ الثَّانِی اخْرُجْ مِنْ وَلَایَةِ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ
وَ الثَّالِثُ اطْلُبْ مَوْضِعاً لَا یَرَاکَ اللَّهُ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ
وَ الرَّابِعُ إِذَا جَاءَ مَلَکُ الْمَوْتِ لِیَقْبِضَ رُوحَکَ فَادْفَعْهُ عَنْ نَفْسِکَ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ
وَ الْخَامِسُ إِذَا أَدْخَلَکَ مَالِکٌ فِی النَّارِ فَلَا تَدْخُلْ فِی النَّارِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْت.[8][8]
روایت شده که: مردى خدمت حضرت سجاد ـ علیه السلام ـ رسیده گفت: من شخصى گناهکارم که نمی توانم خود را از معصیت نگهدارم. مرا پند و اندرزى بده.
فرمود: پنج کار را انجام بده، بعد هر گناهى مایلى بکن:
اول: از رزق روزى خدا نخور، هر گناهى مایلى بکن.
دوم: از ولایت خدا خارج شو، هر گناهى می خواهى بکن.
سوم: جایى را پیدا کن که خدا تو را نبیند، هر چه می خواهى بکن.
چهارم: وقتى ملک الموت براى قبض روح تو آمد جلوگیرى از او بکن، هر گناهى می خواهى بکن. پنجم: وقتى مالک دوزخ تو را داخل جهنم کرد داخل نشو، هر گناهى مایلى انجام ده.
(9) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلی الله علیه و آله ـ :
تَقَبَّلُوا لِی بِسِتَّةٍ أَتَقَبَّلُ لَکُمْ بِالْجَنَّةِ:
إِذَا حَدَّثْتُمْ فَلَا تَکْذِبُوا
وَ إِذَا وَعَدْتُمْ فَلَا تُخْلِفُوا
وَ إِذَا اوتُمِنْتُمْ فَلَا تَخُونُوا
وَ غُضُّوا أَبْصَارَکُمْ
وَ احْفَظُوا فُرُوجَکُمْ
وَ کُفُّوا أَیْدِیَکُمْ وَ أَلْسِنَتَکُم.[9][9]
شش چیز از من متعهد شوید و من براى شما بهشت را متعهدم: هر گاه نقلى کنید دروغ نگویید و وعده که می دهید خلاف نکنید و در امانت خیانت مکنید و دیده بپوشید و فرج خود را حفظ کنید و دست و زبان خود را نگه دارید.
(10) وَ سُئِلَ امیر المؤمنین عَنِ الْإِیمَانِ فَقَالَ امیر المؤمنین:
الْإِیمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى الصَّبْرِ وَ الْیَقِینِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهَادِ وَ الصَّبْرُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى الشَّوْقِ وَ الشَّفَقِ وَ الزُّهْدِ وَ التَّرَقُّبِ فَمَنِ اشْتَاقَ إِلَى الْجَنَّةِ سَلَا عَنِ الشَّهَوَاتِ وَ مَنْ أَشْفَقَ مِنَ النَّارِ اجْتَنَبَ الْمُحَرَّمَاتِ وَ مَنْ زَهِدَ فِی الدُّنْیَا اسْتَهَانَ بِالْمُصِیبَاتِ وَ مَنِ ارْتَقَبَ الْمَوْتَ سَارَعَ إِلَى الْخَیْرَاتِ وَ الْیَقِینُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى تَبْصِرَةِ الْفِطْنَةِ وَ تَأَوُّلِ الْحِکْمَةِ وَ مَوْعِظَةِ الْعِبْرَةِ وَ سُنَّةِ الْأَوَّلِینَ فَمَنْ تَبَصَّرَ فِی الْفِطْنَةِ تَبَیَّنَتْ لَهُ الْحِکْمَةُ وَ مَنْ تَبَیَّنَتْ لَهُ الْحِکْمَةُ عَرَفَ الْعِبْرَةَ وَ مَنْ عَرَفَ الْعِبْرَةَ فَکَأَنَّمَا کَانَ فِی الْأَوَّلِینَ وَ الْعَدْلُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى غَائِصِ الْفَهْمِ وَ غَوْرِ الْعِلْمِ وَ زُهْرَةِ الْحُکْمِ وَ رَسَاخَةِ الْحِلْمِ فَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ وَ مَنْ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ صَدَرَ عَنْ شَرَائِعِ الْحُکْمِ وَ مَنْ حَلُمَ لَمْ یُفَرِّطْ فِی أَمْرِهِ وَ عَاشَ فِی النَّاسِ حَمِیداً وَ الْجِهَادُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیِ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ الصِّدْقِ فِی الْمَوَاطِنِ وَ شَنَآنِ الْفَاسِقِینَ فَمَنْ أَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ شَدَّ ظُهُورَ الْمُؤْمِنِینَ وَ مَنْ نَهَى عَنِ الْمُنْکَرِ أَرْغَمَ أُنُوفَ الْمُنَافِقِینَ وَ مَنْ صَدَقَ فِی الْمَوَاطِنِ قَضَى مَا عَلَیْهِ وَ مَنْ شَنِئَ الْفَاسِقِینَ وَ غَضِبَ لِلَّهِ غَضِبَ اللَّهُ لَهُ وَ أَرْضَاهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ الْکُفْرُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى التَّعَمُّقِ وَ التَّنَازُعِ وَ الزَّیْغِ وَ الشِّقَاقِ فَمَنْ تَعَمَّقَ لَمْ یُنِبْ إِلَى الْحَقِّ وَ مَنْ کَثُرَ نِزَاعُهُ بِالْجَهْلِ دَامَ عَمَاهُ عَنِ الْحَقِّ وَ مَنْ زَاغَ سَاءَتْ عِنْدَهُ الْحَسَنَةُ وَ حَسُنَتْ عِنْدَهُ السَّیِّئَةُ وَ سَکِرَ سُکْرَ الضَّلَالَةِ وَ مَنْ شَاقَّ وَعُرَتْ عَلَیْهِ طُرُقُهُ وَ أَعْضَلَ عَلَیْهِ أَمْرُهُ وَ ضَاقَ عَلَیْهِ مَخْرَجُهُ وَ الشَّکُّ عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى التَّمَارِی وَ الْهَوْلِ وَ التَّرَدُّدِ وَ الِاسْتِسْلَامِ فَمَنْ جَعَلَ الْمِرَاءَ دَیْدَناً لَمْ یُصْبِحْ لَیْلُهُ وَ مَنْ هَالَهُ مَا بَیْنَ یَدَیْهِ نَکَصَ عَلى عَقِبَیْهِ وَ مَنْ تَرَدَّدَ فِی الرَّیْبِ وَطِئَتْهُ سَنَابِکُ الشَّیَاطِینِ وَ مَنِ اسْتَسْلَمَ لِهَلَکَةِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ هَلَکَ فِیهِمَا.[10][10]
از حضرت امیر المؤمنین ـ علیه السلام ـ درباره ایمان سؤال شد. ایشان فرمودند:
[1. شناخت پایههاى ایمان:]
ایمان بر چهار پایه استوار است: صبر، یقین، عدل و جهاد.
صبر نیز بر چهار پایه قرار دارد. شوق، هراس، زهد و انتظار. آن کس که اشتیاق بهشت دارد، شهوتهایش کاستى گیرد، و آن کس که از آتش جهنّم مىترسد، از حرام دورى مىگزیند، و آن کس که در دنیا زهد مىورزد، مصیبتها را ساده پندارد، و آن کس که مرگ را انتظار مىکشد در نیکىها شتاب مىکند.
یقین نیز بر چهار پایه استوار است: بینش زیرکانه، دریافت حکیمانه واقعیّتها، پند گرفتن از حوادث روزگار، و پیمودن راه درست پیشینیان. پس آن کس که هوشمندانه به واقعیّتها نگریست، حکمت را آشکارا بیند، و آن که حکمت را آشکارا دید، عبرت آموزى را شناسد، و آن که عبرت آموزى شناخت گویا چنان است که با گذشتگان مىزیسته است.
و عدل نیز بر چهار پایه بر قرار است: فکرى ژرف اندیش، دانشى عمیق و به حقیقت رسیده، نیکو داورى کردن و استوار بودن در شکیبایى. پس کسى که درست اندیشید به ژرفاى دانش رسید و آن کس که به حقیقت دانش رسید، از چشمه زلال شریعت نوشید، و کسى که شکیبا شد در کارش زیاده روى نکرده با نیکنامى در میان مردم زندگى خواهد کرد.
و جهاد نیز بر چهار پایه استوار است: امر به معروف، و نهى از منکر، راستگویى در هر حال، و دشمنى با فاسقان. پس هر کس به معروف امر کرد، پشتوانه نیرومند مؤمنان است، و آن کس که از زشتىها نهى کرد، بینى منافقان را به خاک مالید، و آن کس که در میدان نبرد صادقانه پایدارى کند حقّى را که بر گردن او بوده ادا کرده است، و کسى که با فاسقان دشمنى کند و براى خدا خشم گیرد، خدا هم براى او خشم آورد، و روز قیامت او را خشنود سازد.
[2. شناخت اقسام کفر و تردید:]
و کفر بر چهار ستون پایدار است: کنجکاوى دروغین، ستیزهجویى و جدل، انحراف از حق، و دشمنى کردن، پس آن کس که دنبال توهّم و کنجکاوى دروغین رفت به حق نرسید. و آن کس که به ستیزهجویى و نزاع پرداخت از دیدن حق نا بینا شد، و آن کس که از راه حق منحرف گردید، نیکویى را زشت، و زشتى را نیکویى پنداشت و سر مست گمراهىها گشت، و آن کس که دشمنى ورزید پیمودن راه حق بر او دشوار و کارش سخت، و نجات او از مشکلات دشوار است. و شک چهار بخش دارد: جدال در گفتار، ترسیدن، دو دل بودن، و تسلیم حوادث روزگار شدن. پس آن کس که جدال و نزاع را عادت خود قرار داد از تاریکى شبهات بیرون نخواهد آمد، و آن کس که از هر چیزى ترسید همواره در حال عقب نشینى است، و آن کس که در تردید و دو دلى باشد زیر پاى شیطان کوبیده خواهد شد، و آن کس که تسلیم حوادث گردد و به تباهى دنیا و آخرت گردن نهد، و هر دو جهان را از کف خواهد داد.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . تحریر المواعظ العددیة، ص 431.( ترجمه: احمد جنتی) مشکینى، علی؛ تحریر المواعظ العددیة؛ الهادى - قم، هشتم، 1424ق.
[2] . الخصال، ج1، ص98.( ترجمه: سید احمد فهرى زنجانى) شیخ صدوق؛ الخصال؛ جامعه مدرسین ، قم، اول، 1362ش.
[3] . أمالی الصدوق، ص 32.(ترجمه: محمد باقر کمرهاى) شیخ صدوق؛ أمالی الصدوق؛ اعلمى - بیروت، پنجم، 1400ق.
[4] . من لا یحضره الفقیه، ج1، ص 237.(ترجمه: مرحوم علی اکبر غفاری) شیخ صدوق؛ من لا یحضره الفقیه؛ جامعه مدرسین، قم، دوم، 1404 ق.
[5] . أمالی الصدوق، ص 281.( ترجمه:محمد باقر کمرهاى)
[6] . تحف العقول، ص279 .(ترجمه: صادق حسن زاده) ابن شعبه حرانى؛ تحف العقول عن آل الرسول ؛ جامعه مدرسین، قم، دوم، 1404 ق.
[7] . الخصال، ج1، ص209.(ترجمه: سید احمد فهرى زنجانى)
[8] . جامع الأخبار، ص130. تاج الدین شعیرى؛ جامع الأخبار؛ انتشارات رضى ، قم، اول، 1405ق.
[9] . الخصال، ج1، ص321.
[10] . نهج البلاغه، حکمت31، ص473-474.(ترجمه : مرحوم دشتی)؛ سید رضى، نهج البلاغة، هجرت ، قم، اول، 1414 ق.
ارسال نظرات