زنده نگه داشتن نام علما الگویی برای رهپویان سیره عملی زندگی عالمان دین است

به گزارش خبرگزاری رسا، متن زیر مصاحبه اعضای دبیرخانه نخستین کنگره ملی آیت الله شیخ مهدی امامی مازندرانی با آیت الله سید عزالدین حسینی زنجانی، استاد حوزه علمیه قم، است، به منظور ارج نهادن به مقام شامخ علما تقدیم خوانندگان می شود.

بنا به توصیه مقام معظم رهبری در سفری که به استان مازندران داشتند بنا شد کنگره ملی بزرگداشت دو عالم بزرگوار استان مازندران، مرحوم علامه سعیدالعلماء مازندرانی هم بحث مرحوم شیخ مرتضی انصاری و کنگره ملی علامه شیخ مهدی امامی مازندرانی در استان مازندران برگزار گردد، که هم آثار و تالیفات ایشان احیا شود و هم شرح حال و زندگی نامه ی ایشان، لذا طی تحقیقاتی که به عمل آمده، متوجه شدیم که حضرت عالی مدتی را خدمت علامه شیخ مهدی امامی مازندرانی حضور داشتید و در درس ایشان هم حاضر می شدید لذا خواستیم طی یک مصاحبه ای از خدمت شما استفاده کنیم روز اول کنگره در حوزه علمیه قم برگزار می شود و روز دوم در استان مازندران برگزار می شود. لطفا قدری پیرامون نحوه آشنایی حضرتعالی با آیت الله امامی مازندرانی و همچنین شرح حال و زندگی نامه مختصری از وی آنچه که بخاطر می رسد بفرمائید.

همانطور که اشاره فرمودید من مدت ها از محضر شریف و مبارک آیت الله امامی مازندرانی استفاده ها کرده ام. ایشان از آن وقتی که من اطلاع دارم کاملا منزوی بودند و در یکی از کوچه های بن بست و باریک قم ساکن بودند و من در آن منزل خدمت ایشان رسیدم و ایشان از افراد جامع المعقول و المنقول بود. در فقه و اصول شاگرد شریعت اصفهانی بود، شریعت اصفهانی شخصیت بزرگی بوده اند. یک نفر از علماء می گفت خدا به ایشان،حافظه ای داده بود که کتابخانه ی متحرک است و ایشان هر وقت درس می فرمود اگر شاگرد ها و طلبه ها اشکالی می کردند آن چیزها که در خودش و در حافظه اش داشت را می گفت و اگر طلبه هاقبول نمی کردند، به شوخی تهدید می کردکه اگر قبول نکنید فردا کتاب جلد قرمزم را می آوردم دیگر طلبه هاساکت می شدند، خلاصه خیلی بزرگوار و با حافظه و جامع المعقول و المنقول بود. من در درس اسفار ایشان شرکت می کردم و مکان درس ما هم کنار قبر علی بن بابویه بوده است. کاملا مسلط و وارد به بحث اسفار بود و همینطور نسبت به اوضاع زمان و جامعه کاملا آگاهی داشت و از وضعیت فرهنگی و اجتماعی آن زمان دلخوش نبودند. 

آیا در درس اسفار آیت الله امامی مازندرانی غیر از حضرتعالی شاگردان دیگری هم شرکت می کردند ؟

 بله، افراد دیگری نیز شرکت می کردند اما در بین آنها بنده از همه ثابت قدم تر بوده ام.

استاد مورد قبول ایشان چه کسی بود؟ و ایشان فلسفه را نزد چه کسی خواندند؟

 

این را دقیقا نمی دانم ولی استاد مورد قبول وی در فقه و اصول آقای شریعت اصفهانی بود که خیلی باسواد بود، مرحوم والد هم که شاگرد وی بود می فرمودند خدا به این آدم حافظه ای داده است که گویا کتابخانه متحرک است. هیچوقت کتاب نمی آورد و همه آن را از حفظ می خواند و اگر طلبه ای در مطلب و سوال خودش اصرار می کرد و قبول نمی کرد به شوخی او را تهدید می کرد که فردا آن کتاب جلد قرمز را می آورم. بهرحال خدا رحمتش کند خیلی غریبانه زندگی می کرد حتی وقتی از دنیا رفت هیچ معلوم نبود که وفات یافت. بسیار زاهد بود و در یک کلمه به معنای حقیقی زاهد بود.

البته آیت الله امامی مازندرانی هم جامع در علم معقول بود و هم منقول و لذا هم در مباحث عقلی و هم در مباحث فقهی و اصولی آدم توانمندی بودند ولی استفاده بنده از او منحصرا در مباحث عقلی و فلسفی یعنی بحث اسفاربود. وی مطالب سنگین اسفار را بسیار روشن، روان و ساده برای ما بیان می کرد و این هنر بزرگی است آن هم در بحث اسفار ملاصدرا.

آیا در آن زمان در حوزه علمیه به غیر از ایشان کسی دیگری اسفار تدریس می کرد؟

بله، حضرت امام (ره) درس اسفار می گفتند و من از ایشان استفاده کردم. قریب به دو سال در بحث های اسفاراستفاده کردم.  علامه طبا طبایی به من می فرمود حتما درس آیت الله  امامی مازندرانی را غنیمت بدان و برو درس اسفار ایشان که وی مطالب خوب و نویی دارند و حتی آرای خودشان را در حاشیه اسفار بیان می کردند و من آنها را در حاشیه اسفار خودم نوشتم و الان آن اسفارم در زنجان در کتابخانه ما نگهداری می شود و آن اسفار برای من بسیار گوهر ارزشمند و نفیسی است.

آیا آیت الله شیخ مهدی مازندرانی غیر ازاسفار درس دیگری را هم تدریس می فرمود؟

من خبر ندارم علتش هم اینکه بسیار آدم منزوی بود، من وی را پیدا کردم، ایشان خودش پیدا نبود، دور از دسترس بود منزلشان هم آخر کوچه ی بن بستی که اول این کوچه آقای حاج سید احمد زنجانی بود و بعدا آنجا را فروختند و یا کتابخانه کردند، و فعلا در اختیار ورثه اشان هست.

 

حالت معنوی و روحیات اخلاقی ایشان چگونه بود؟

وی خیلی بزرگوار بود، خیلی زاهد بود، عبادات خاصی هم داشت. البته شرط حالات معنوی این است که به کسی گفته نشود، ولی پیدا بود که آیت الله مازندرانی اهل مناجات سحر و امثال اینها هستند، از اوضاع حوزه خیلی نگران بود که به مسائل معنوی توجهی نمی شود.

آیا حضرتعالی از آثار و تالیفات ایشان چیزی بخاطر دارید؟

من آثاری از وی در اختیار ندارم، ولی ورثه او آثار و تالیفات متعددی در دست دارند، که می توانید جویا شوید و آنها را بیابید.


پس در آن زمان در حوزه علمیه موقعیت علمی ایشان زیاد شناخته شده نبود؟

بله، همینطور است. متاسفانه شخصیتی گمنام و ناشناخته بود و آنگونه که شایسته بود از وجودش استفاده نشد.


آیا بزرگان حوزه نظیر آیت الله بروجردی هم نسبت به مقام علمی ایشان عنایت داشتند؟

 

بله، در آن زمان چند مرجع بزرگ بودند، یکی آیت الله سید محمد حجت کوه کمری بود، یکی آیت الله امامی مازندرانی و یکی هم آیت الله بروجردی.

علامه شیخ مهدی مازندرانی به لحاظ سادگی و ساده زیستی چگونه بودند؟

 

ساده زیستی آیت الله مازندرانی کم نظیر بوده، زندگی بسیار ساده و معمولی داشت، به معنی واقعی یک زاهد ساده زیست بوده و از آنجا که فرد منزوی بوده، کمتر به دیدار کسی می رفت یا کسی به دیدارش می آمد.

کسی ملازم وی نبوده بلکه تنها و پیاده رفت و آمد می کرد و با عنایت به روحیه معنوی، ساده زیستی و زهدی که داشت مایل نبوده کسی او را مشایعت کند.


راجع به مقام علم و عالم و اینکه نکوداشت علمای بزرگ و احیای یاد و نام و آثار آنها چه اهمیت و ضرورتی دارد مطالبی بفرمایید؟

علم که شرافتش بر کسی پوشیده نیست بالاخص علم الفقه و معارف وحیانی و الهی، و عالمان دین هم که مرزبانان دین و وظیفه نشر و ترویج آنرا دارند بدون شک زنده نگهداشتن یاد، نام، آثار و خاطرات آنها می تواند علاوه بر قدردانی از زحمات آنان، ارئه الگویی برای همه رهپویان دانش و معرفت، اخلاق و سیره عملی زندگی عالمان دین باشد.

 

گفتنی است، آیت الله شیخ مهدی مازندرانی یکی از علمای بنام استان مازندران بود که در گذشته به عنوان یکی از اساتید برجسته حوزه علمیه قم مطرح بودند، که بنا به فرموده رهبر معظم انقلاب اسلامی در سفر خود به مازندران، نخستین کنگره این عالم برجسته دی ماه امسال در استان برگزار می شود./د102