ریشه فساد از نبود شناخت امام زمان است

حجت‌الاسلام رضا زنگنه، رییس مؤسسه تبلیغ و انفاق امام زمان(عج)، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا با تشریح اهداف و فعالیت‌های این مرکز مهدوی گفت: مشروعیت نظام و انقلاب تنها به وجود رهبری و ولایت‌فقیه است؛ از این رو‌ ولایت‌فقیه را باید یک منصب از سوی امام زمان(عج) بدانیم تا با فقاهت و جامعیت خویش، مسائل جامعه و حتی مسائل مستحدثه را در غیبت امام عصر (عج) برای مردم تبیین کند.

نوشتار ذیل حاصل این گفت‌وگو است که تقدیم خوانندگان محترم رسا می‌شود.

رسا ـ این مؤسسه در چه سالی تأسیس شد؟

مؤسسه تبلیغ و انفاق امام زمان(عج) در اواخر سال 79 در سالروز ولادت حضرت زهرا(س)، با هدف نشر فرهنگ مهدویت و انتظار تأسیس شد.

این مجموعه درصدد است مباحث فرهنگی و مهدوی را به صورت کاربردی و عملی، نه به صورت پژوهشی صرف، مطرح کند.

رسا ـ روش‌های شما در نهادینه‌کردن فرهنگ مهدویت چیست؟

در این راستا دو روش روش تبلیغاتی و آموزشی و روش تبلیغ و انفاق را پیش گرفتیم؛ در روش تبلیغاتی و آموزشی که در مسیر تحقق شعار«معرفت، محبت و شناخت تکالیف زمان غیبت امام زمان(عج)‌» است؛ طرح‌های تبلیغاتی و آموزشی همچون راه‌اندازی پایگاه اینترنتی، تولید نرم‌افزار، کتاب و برنامه‌های تلویزیونی و کانون ادبی انتظار، برگزاری نشست‌های پژوهشی و کارشناسی و برنامه‌های مختلف هنری و آموزشی اجرا شده، برخی نیز در دست اقدام است.

در روش تبلیغ و انفاق، بحث انفاق و خدمات رسانی را با یک نگاه آموزشی و تربیتی مطرح کردیم، ورود به این مسأله حقایق نورانی را برای ما روشن کرد که انفاق و خدمت‌رسانی در نگاه دینی یک حرکت کاملاً فرهنگی و تربیتی است.

رسا ـ یعنی در کنار اهمیت به فرهنگ مهدوی به سیره مهدوی نیز توجه بیشتری دارید؟

بله. شاید ما این بحث کمک‌رسانی را در تمام جوامع داشته باشیم و حتی سازمان های جهانی هستند که در بحث کمک رسانی فعالیت می کنند؛ اما عمده بحثی که کمک رسانی دینی دارد این است که در نگاه اسلامی و سیره اهل بیت(ع) یک وسیله تربیتی و تبلیغی برای بشر است.

یعنی هم خیّر و کسی که می خواهد کار نیک انجام دهد و هم کسی که توانخواه و مدد‌جو است، در مسیر و شیوه‌هایی که اسلام تبیین کرده است، باید کمک و هم تربیت شود.

با این نگاه چون دیدیم خدمات رسانی در انفاق و کمک رسانی، مهم‌ترین هدفش ایجاد تکیه‌گاه معنوی برای نیازمندان است، بحث انس با امام(ع)، که مظهر امور خلق از سوی پروردگار طبق بیان«و استرعا لکم امر خلقه» است و الان هم مصداق تام ارتباط مردم و نیازمندی های‌شان امام است«بیمنک رزق الوری و بوجودک ثبتت الارض و السماء‌»، دیدیم که بهتر راه تربیت جامعه این است که مردم با خدای متعال و با امام(عج) ارتباط و انس برقرار کنند؛ از این رو هدف ما از خدمات‌رسانی‌ انس با امام زمان(عج) شد.

شعار«کرامت انسانی، احسان کامل و کمال سر و خفا» را هم برای موضوع خدمت‌رسانی تعریف کردیم و خود به خود شیوه‌های کار هم شکل پیدا کرد.

برای مثال، ما برای کار خدمت‌رسانی، اصل مکاتبه را مطرح کردیم؛ اصل مکاتبه در روایات هم آمده است و مرحوم مستنبط در قطره آورده است که امام حسین(ع) در پاسخ به نیازمندی فرمود: نیازت را بنویس و به من بگو که چشمت در چشم من برای بیان نیازمندی نیفتد. و این خود یک نوع شیوه است.

نهاد های کمک کننده نیز باید کرامت انسانی نیازمند را مورد ملاحظه قرار دهند. همچنین احسانی که می‌شود باید احسان کامل و از هدایی که غیر قابل استفاده است، پرهیز شود.

احسان باید در کمال سر و خفا انجام شود و اصل حاکم در شیوه کمک‌رسانی بوده و بعضی از طرح ها طبق سنت اهل بیت(علیهم السلام)، از پیامبر(ص) تا امام حسن عسکری(ع) و قطعاً امام زمان(عج) این‌گونه بوده است که در زندگی‌شان احسان و انفاق شخصی شبانه داشته‌اند.

رسا ـ در بحث انفاق و خدمت‌رسانی چند طرح‌ تا‌کنون اجرا کرده‌اید؟

طرح «هل اتی» که الهام گرفته از آیات هشتم و نهم سوره «هل اتی» است، گامی است در جهت ایجاد تکیه‌گاه معنوی برای نیازمندان و حل گوشه‌ای از نیاز ارادتمندان‌ نیازمند امام زمان(عج) و‌ همه ساله به‌ مناسبت نزول سوره مبارکه هل اتی به دو روش انجام می‌شود.

در روش اول این طرح سبدهای مواد غذایی در بردارنده برنج، روغن، حبوبات و برخی دیگر از نیازهای خانواده تهیه و با شعار کرامت انسانی و احسان کامل در کمال سرّو‌خفا غالباً شبانه بدون ذکر نام مؤسسه به همراه یک دل‌نوشته یا کتاب فرهنگی درباره اهل بیت(ع) به صورت پستی بین نیازمندان توزیع می‌شود.

پنهان بودن‌ طرح یادشده دو ویژگی مهم دارد یکی الگوسازی می‌شود و از سویی دیگر آن فرد نیازمند را به سوی ولی نعمت حقیقی توجه می‌دهد و وقتی که انسان ولی نعمت و صاحب اصلی خود را پیدا کند ریشه‌های فقر از بین خواهد رفت. البته در روش دوم، این طرح کمک رسانی به‌صورت اطعام نیازمندان و مساکین و ایتام است.

رسا ـ طرح ایتام شما چگونه است؟

طرح ایتام در قالب‌ برنامه‌های گوناگون صورت می‌گیرد که شامل برنامه‌های حمایتی، فرهنگی، معنوی و آموزشی است؛ البته بچه‌های یتیمی هستند که نیاز مالی ندارند اما این مؤسسه آنها را در پیشرفت‌های معنوی و علمی یاری می‌دهد، با مدارس آنها ارتباط برقرار می‌کنیم و از وضعیت تحصیلی‌شان باخبر می‌شویم، همچنین برای آنان آموزش‌های تربیتی و دینی هم برگزار می‌کنیم.

رسا ـ این مرکز چگونه‌ ‌مشکلات را شناسایی می‌کند؟

بخشی به نام روابط عمومی و انفاق در مؤسسه تشکیل شده است در قالب این بخش مجموعه‌های سرویس دهی را سامان‌دهی می‌کنیم، همچنین بررسی نامه‌های رسیده از سوی نیازمندان بر عهده این بخش است که گاهی وقت‌ها این مؤسسه توانایی پاسخ به مشکلات برخی از این نیازمندان را ندارد، برای این مسأله نیز چاره جویی کردیم و رایزنی‌ها و ارتباط‌هایی که با ارگان‌ها و مراکز گوناگون برقرار کردیم، آنان را به آن مراکز معرفی می‌کنیم.

رسا ـ تعریف شما از انفاق چیست و راه‌اندازی این‌گونه مراکز را تا چه حد ضروری می‌دانید؟

سیاست این مؤسسه این است که مجموعه انفاق و خدمت رسانی را یک دکترین می‌داند؛ چون مبنای این برداشت فکری برخواسته از آیات و روایات است.

از سویی دیگر این کاستی در جامعه ما به صورت شفاف احساس می‌شود؛ بنابراین اقدام مؤسسه هم به مسأله مهدویت‌گرایی کمک می‌کند و هم معظلی را از بدنه جامعه از بین می‌برد.

کمک‌رسانی با شیوه اهل بیت(ع) به یقین بیش از آنچه که در این دنیا مرسوم است، اثرگذارتر است که امیدواریم این سیره معصومین‌(ع) در جوامع دیگر نیز اجرا شود.

رسا ـ آیا غیر از تهران در شهرهای دیگر هم فعالیت دارید؟

بله. تهران، شهرری، قم و اراک دارای دفتر مستقل هستیم، برنامه‌هایی که عنوان کردم‌ در این شهرها اجرا و پی‌گیری می‌شود.

در برخی شهرها همچون مشهد، کرج، ورامین و ملایر نیز دفتر مستقل نداریم؛ اما افرادی عضو و مرتبط با ما هستند.

این را هم یادآور شوم که بیش از دوازده‌هزار خانوار تنها در طرح«هل‌ اتی» سرویس دهی می‌شوند و هر روز نیز این طرح در حال اجرا است. در بخش های آموزش و درمان نیز فعالیت‌های خوبی تاکنون صورت گرفته است.

رسا - مسؤولان و رسانه‌های جمعی چگونه‌ می‌توانند در ترویج برنامه‌های شما سهیم ‌باشند؟

ببینید من دو سخن به مدیران فرهنگی و اهالی رسانه دارم؛ اول این‌که باید باور کنیم که تنها راه نجات جامعه ما این است که آسیب‌های اجتماعی، فردی، اقتصادی و سیاسی را باید جدی بگیریم و نباید نادیده از کنار آن گذشت.

دوم این که در آسیب‌های فردی به عنوان یک مسلمان و یک شیعه باید ارتباط صحیح با امام زمان(عج) را رقم زنیم؛ چون سؤال از ارتباط و شناخت با امام یکی سؤالات مهم بعد از مرگ است، مهم‌ترین وظیفه طلاب که مسؤول فرهنگ دینی مردم هستند، مرتبت کردن مردم با امام زمان(عج) است.

البته یکی از آسیب‌ها در برداشتن فساد اخلاقی و اجتماعی نبود شیوه‌ای مناسب است که ترویج دین و معارف اهل بیت(ع) در قالب شیوه‌های جذاب می‌تواند انس با امام زمان(عج) را به همراه داشته باشد؛ آن وقت آن چیزی که جامعه را از فساد و فقر نجات می‌دهد شناخت امام عصر(عج) است.

اگرعلاقه و ارتباط با حضرت درست شود به یقین آن جهلی که فرد را به فساد می‌کشاند تبدیل به معرفت می‌شود و از سویی دیگر قدرت باطنی را نیز برای فرد گنه‌کار به همراه‌ می‌آورد همچون ماه محرم که برخی از افراد از کارهای ناشایست خود دست می‌کشند؛ چون محرم و داستان شهادت امام حسین‌(ع) قدرت بازدارندگی را در آن فرد نهادینه کرده است.

رسا ـ مشکلات موجود بر سر راه مهدویت‌گرایی ‌چیست؟

بی‌شک یکی از مشکلات تفرقه است، اگر وحدت کلمه نباشد جامعه برای گسترش فساد آماده می‌شود، تفرقه اساساً فسادآور است، یکی از راه‌ههایی که جامعه اسلامی را به وحدت می‌کشاند مهدویت و موعود‌گرایی است.

امروز خوشبختانه محافل مهدوی دستخوش مسائل دیگر نشده؛ چون حضور همه گروه‌ها و اقشار گوناگون را در عرصه‌های مهدوی شاهد هستیم و از حرکت‌هایی همچون حضور میلیونی در جمکران می‌توان به سوی وحدت گام برداشت.

نکته مهم دیگر این است که مشروعیت نظام و انقلاب تنها به وجود رهبری و ولایت‌فقیه وابسته است؛ از این رو‌ ولایت‌فقیه را باید یک منصب از سوی امام زمان(عج) بدانیم تا با فقاهت و جامعیت خویش، مسائل جامعه و حتی مسائل مستحدثه را در غیبت امام عصر(عج) برای مردم تبیین کند.

رسا ـ سخن پایانی جناب‌عالی؟

به نظرم باید همه مجموعه‌ها به ضرورت مباحثی همچون مهدویت پی ببرند، این مؤسسه یک تشکل مردمی است؛ از این رو از حمایت‌های کارشناسان در بخش‌های فرهنگی و همچنین از کمک‌های خیرین در بخش انفاق استقبال می‌کند.

رسا ـ از این‌که وقت ‌گران‌قدرتان را در اختیار خبرگزاری رسا گذاشتید، بسیار سپاسگزارم. /گ402