کاشف الغطاء عالمی از مراجع اهل قلم
خبرگزاری رسا ـ در آستانه سالروز درگذشت مرحوم کاشف الغطاء، خبرگزاری ایبنا به کتابشناسی این عالم ربانی پرداخته است.
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، جمعه، پانزدهم آبانماه مصادف است با سالروز درگذشت شیخ محمدحسین کاشفالغطاء، از مراجع و علمای متفکر و مجاهد استعمارستیز و ضد صهیونیسم شیعه عراق که آثار متعددی را تألیف کرده است، به همین مناسبت «ایبنا» مروری دارد بر آثار این اندیشمند و کتابهایی که درباره او تألیف و منتشر شدهاند.
به گزارش ایبنا، شیخ محمدحسین کاشفالغطاء، از مراجع و علمای متفکر شیعه عراق بود که در سال 1294 هجری قمری در نجف اشرف در خاندان علم و دانش به دنیا آمد.
جد اعلای او شیخ جعفر نجفی سرسلسله خاندان کاشفالغطاء بود. شیخ محمدحسین، مقدمات علوم، ادبیات، هیأت، حساب و هندسه را آموخت و خارج فقه و اصول را از آیات عظام سید کاظم یزدی، شیخ آقا رضا اصفهانی و آخوند خراسانی، کلام را از میرزا باقر اصطهباناتی، شیخ احمد شیرازی و شیخ محمدرضا نجفآبادی و حدیث را از حاجمیرزا حسین نوری فرا گرفت و خود از فقیهان اصولی و از عالمان محقق و چیره دست شد.
پس از درگذشت برادرش، شیخاحمد آل کاشفالغطاء، با وجود مرجعیت عام آیتالله آقاسیدابوالحسن اصفهانی، به مقام مرجعیت رسید و افراد زیادی در هند، ایران، افغانستان، مسقط و نیز عشایر عراق از وی تقلید میکردند. او از کسانی چون حاجمیرزا حسین خلیلی نجفی، شیخ علی خاقانی، شیخ عباسبن شیخ علی آل کاشفالغطاء و حاج میرزا حسین نوری اجازه روایت داشت. در حوزه درس فقه او که عمدتاً در مسجد هندی نجف و آرامگاه میرزا حسن شیرازی تشکیل میشد، جمعی از طلاب و علما شرکت داشتند.
شیخ محمدحسین از آگاهیهای دینی و سیاسی برخوردار بود. هم جوهر دیانت اسلامی و تاریخ امت اسلامی را میشناخت و هم وضع زمان و سیاست حاکمان روز خود را در مییافت. از این رو در همان حال که وظایف یک عالم دینی را انجام میداد، وقت خود را برای مسایل عمده سیاسی و اجتماعی و آگاهسازی ملل مسلمان و ستیز با امپریالیسم و صهیونیسم صرف میکرد.
کتاب «الدین و الاسلام او الدعوهالاسلامیه» او نقدی بر مبانی فکری غرب و نقش آن در جلوههای تمدن جدید است. کاشف الغطاء در این کتاب مهمترین مشکلات مبتلا به جوامع اسلامی را مطرح کرده و درصدد حل و درمان آن برآمده است. او تنها عامل ضعف مسلمانان را ضعف دینی و نفوذ روح غربی در آنها میداند و برای مقابله با آن، تحقق وحدت مسلمانان را پیشنهاد میکند.
سفرهای وی به کشورهای اسلامی، یکی از شیوههای عملی او برای بیدارسازی امت اسلامی و بخشی از اهتمام وی به امور مسلمانان بود. نخستین بار در 1328 قمری به حجاز سفر کرد و پس از آن به شام و بیروت رفت. در این سفر ضمن دیدارهای گوناگون با عالمان و متفکران مختلف، برخی از آثارش را در لبنان به چاپ رساند. سپس روانه مصر شد و در آن کشور با علما دیدار و گفتوگو کرد و برای دانشجویان دانشگاه الازهر جلسه درس تشکیل داد و در چند کلیسای قاهره سخنرانی کرد.
سال 1352 هجری قمری برای نخستین بار به ایران سفر کرد و حدود هشت ماه در این کشور ماند، از بیشتر شهرهای بزرگ ایران مانند کرمانشاه، همدان، تهران، قم، شاهرود، مشهد، شیراز و بوشهر دیدار کرد. او در همه جا به زبان فارسی با مردم سخن میگفت و آگاهیهایی به مسلمانان میداد و آنان را به بیداری و قیام برای مبارزه با استعمار فرامیخواند. وی هنگام اقامت در ایران پیامی به رزمندگان مسلمان فلسطینی فرستاد و آنان را به ادامه مبارزات ضد صهیونیستی تشویق کرد.
به طور کلی حیات علمی و سیاسی کاشفالغطاء بر حول چهار محور «تدریس و مرجعیت دینی»، «سفرهای تبلیغی و سیاسی»، «تحقیق و نگارش» و «مبارزه سیاسی با استعمار و صهیونیسم» میچرخید.
او از مصلحان اسلامی سده اخیر در جهان اسلام به شمار میرود. با این که تحت تأثیر آرای اصلاحی و انقلابی پیشگامان حرکت بیداری مسلمانان مانند سید جمالالدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده و دیگران بود، اما عمق اندیشه، آشنایی با سیاست و مسایل زمان، صراحت در گفتار و شجاعت در عمل، جایگاه فقهی و مرجعیت دینی ـ در شرایطی که جهان اسلام از مصلحان بزرگ و انقلابی بسیار تهی بود ـ برجستگی ویژهای به وی بخشید و آموزشهای اصلاحی او را کارساز کرد.
دعوت به بازگشت به عظمت صدر اسلام در آثار و سخنان کاشفالغطاء جای فراوانی داشت. او گذشتههای پر افتخار مسلمانان و مجد و تمدن کهن آنان یادآوری میکرد و راز آن پیشرفتها و سرّ انحطاط سدههای اخیر امت اسلامی را تشریح میساخت و معتقد بود نخستین گام برای رهایی مسلمانان، بازگشت به ایمان خالص و بیپیرایه صدر اسلام است.
از اشتغالات مهم شیخ محمدحسین کاشفالغطاء، نوشتن مقاله و کتاب بود. گفتهاند که شمار این آثار به هشتاد جلد میرسد. با این که او در اواخر عمر به بیماریهای گوناگونی دچار شد، همچنان به کار تحقیق و تدوین آثار ادامه میداد. آثار او عمدتاً برآمده از نیازهای فکری عصر و با هدف بیدار کردن مردم، پدید آمدهاند و برخی از آنها از اهمیت تاریخی ویژهای برخوردارند. به ویژه وی در نویسندگی و ادب دست داشت. نثرش زیبا و شعرش لطیف و استوار بود، از اینرو آثار او افزون بر ارزش علمی و اجتماعی، از اعتبار ادبی بسیار برخوردار بودند.
کاشفالغطاء در ذیقعده 1373 قمری در هفتاد و نه سالگی در کرند (در نزدیکی کرمانشاه) درگذشت و در قبرستان بزرگ نجف به نام وادیالسلام به خاک سپرده شد.
این اندیشمند جهان اسلام، کتابهای فراوانی داشت و تألیفات متعددی نیز در سالهای اخیر درباره اندیشههای او و آثارش به رشته تحریر درآمدهاند که برخی از مهمترین این آثار عبارتند از:
ـ تحریر المجله/ محمدحسین آل کاشف الغطاء، محمد ساعدی (محقق)/ مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی/ 1384
ـ تحریر المجله/ محمدحسین آل کاشف الغطاء، محمد ساعدی (محقق) / مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی/ 1384
ـ الفردوس الاعلی / محمدحسین آل کاشف الغطاء / انوار الهدی / 1384
ـ جنه الماوی/ محمدحسین کاشف الغطاء، محمدعلی قاضی طباطبایی (محقق) / انوار الهدی / 1384
ـ اصل الشیعه و اصولها؛ مقارنه مع المذاهب الاربعه/ محمدحسین آل کاشف الغطاء، محمدجعفر شمس الدین (محقق)/ اعتماد الکاظمی / 1385
ـ المراجعات الریحانیه / محمدحسین کاشف الغطاء/ ذوی القربی / 1385
ـ المراجعات الریحانیه / محمدحسین کاشف الغطاء / ذوی القربی / 1385
ـ Ca'feri mezhebi ve esaslan/ محمدحسین کاشف الغطاء / انصاریان / 1385
ـ الامام کاشف الغطاء/ محمدجاسم ساعدی/ مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی/ 1386
ـ کاشف الغطاء، اذان بیداری/ محمدرضا سماک امانی/ مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، معاونت فرهنگی / 1386
ـ جنه الماوی / محمدحسین کاشف الغطاء، محمدعلی قاضی طباطبایی (محقق) / دلیل ما / 1387 / د 103
ارسال نظرات