معاون فرهنگی جامعةالمصطفی:
حج بزرگترین رسانه اسلام در مسیر اصلاح و بهبود زندگی بشر است
خبرگزاری رسا ـ معاون فرهنگی ـ تربیتی جامعةالمصطفی العالمیة با بیان اینکه حج رسانهای به قلمرو کل دنیا و به نفوذ و جذابیت بهترین برنامهها است، اظهار کرد: حج رسانهای پاک و خالص است که در مسیر اصلاح بشر و بهبودی زندگی اوست.
به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، حجتالاسلام محمدجواد زارعان، معاون فرهنگی ــ تربیتی جامعةالمصطفی العالمیة در گفتوگو با ایکنا، به بررسی ابعاد و زوایای حج و فلسفه آن پرداخت و اظهار کرد: حج از جمله زیباترین و البته پیچیدهترین مراسم عبادی اسلام است که ابعاد و جوانب مختلفی را در خود جای داده است. وجود همین ابعاد و لایههای متعدد است که فلسفه حج را تشکیل میدهد.
وی با بیان اینکه هر عبادتی که در دین مبین اسلام مورد توجه قرار گرفته است، تا حدودی رمز و رازی مشخص دارد و بیان فلسفه آن چندان دشوار نیست، تصریح کرد: نماز، روزه، خمس، زکات، انفاق و جهاد در راه خدا منافع و آثار مشخصی همچون اقامه اصل عبودیت، دوری از شهوات، محبت با مستمندان، تعدیل ثروت در جامعه و دفاع در مقابل دشمن مهاجم دارد و برای ما قابل فهم است.
معاون فرهنگی ـ تربیتی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة با بیان این مسئله که حج واقعا مسئلهای پیچیده است، عنوان کرد: تحلیل فعالیتهای خاصی همچون دور کعبه گشتن، بین دو کوه صفا و مروه رفتن و بازگشتن، سر تراشیدن، رمی جمرات و... چندان آسان نیست و به همین دلیل است که بزرگان گفتهاند که مهمترین رمز نهفته در حج تعبد و سر سپردن به آن چیزی است که معشوق خواسته است، هرچند فهم آن برای عاشق ممکن نباشد و یا دشوار باشد.
وی با تبیین اولین و مهمترین بنیاد فلسفی حج تصریح کرد: اولین بنیان را میتوان تعبد نامید؛ تعبد بدین معنا که خداوند خواسته ببیند که آیا بنده او آمادگی دارد همان کاری را که از او خواسته است، انجام دهد؟ آیا بنده او به واقع سر سپرده مولای خود هست؟ آیا ما برای عبادت خدا هر بار تلاش ذهنی، تحلیلی و فلسفی خود را محور قرار میدهیم و یا اینکه اگر فهمیدیم خدا این را خواسته است، عاشقانه به دنبال آن میرویم؟
حجتالاسلام زارعان تعبد را به گونهای مرتبط با آزمون امتحان و اختیار الهی دانست و گفت: تعبد در واقع نوعی آزمایش است، در روایتی از امیر مؤمنان علی(ع) است که فرمودند: «الا ترون ان الله سبحانه، اختبر الاولین من لدن آدم صلوات الله علیه الی الآخرین من هذا العالم باحجار لا تضر و لا تنفع، و لا تبصر و لا تسمع؛ آیا نمیبینید که خداوند بندگان خود را از آغاز تا به حال، به سنگها امتحان کرده است که نه زیان دارد و نه سود میبخشد و نه میبیند و نه میشنود.» پس تعبد و سر سپردگی و عاشقی و بندگی خالص، اولین و مهمترین رمز مراسم و مناسک حج است.
وی با بیان این مسئله افزود: در کنار این مسئله، نکات دیگری نیز هست که میتوان آنها را با استفاده از آیات قرآنی و روایات نبوی و روایات اهل بیت(ع) جزو فلسفه حج دانست و از آثار حج برشمرد. یکی از این نکات، اثری است که در هر عبادت دیگر نیز وجود دارد و آن غفران و رحمت الهی است. آنگاه که انسان در درگاه الهی حاضر میشود و خود را به عنوان بنده او معرفی میکند، او را میپرستد، عبودت میکند و از گناهان و سرپیچیهای خود در مقابل او عذرخواهی میکند. از ناسپاسیهای خود در بقای این همه نعمت بیشمار او میگوید و بر آن شرمنده میشود، ثمره این عمل در درگاه خداوند مهربان و کریم و بخشنده این است که بنده خود را مورد عفو و رحمت و بخشش قرار دهد و او را به بارگاه خود راه دهد و مهر قبولی و پذیرش را بر اعمال او زند.
زارعان:
در کنار آثار فردی و معنوی حج، ویژگی مناسک حج در این است که بزرگترین و فراگیرترین آثار اجتماعی را در خود جای داده است و این همان خیری است که از حج عبادتی خاص ساخته است؛ یعنی حج در عین حال که بزرگترین و نافذترین آثار معنوی فردی را به دنبال دارد، از آثار اجتماعی بسیاری برخوردار است
عضو گروه روانشناسی دفتر همکاری حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: این غفران و رحمت الهی یک اثر معنوی و البته فردی است. حج نسبت به عبادات دیگر ویژگی خاصی دارد و آن اینکه زائر بیتالله به عنوان مهمان تلقی شده است و به تعبیری خداوند وظیفه خود دانسته است که مهمان خود را اکرام کند، این نکته برای روزهداران ماه مبارک رمضان نیز هست.
وی با اشاره به احادیثی که حاجی را مهمان الهی معرفی میکند، اظهار کرد: در حج گفته شده است که حاجی، چه در حج تمتع و چه در عمره مهمان خداست. «الحاج و المعتمر وفد الله و حق علی الله تعالی ان یکرم وفده» یا در جایی دیگر گفته شده: «حق الحج ان تعلم انه وفاده الی ربک و فرار الیه من ذنوبک و فیه قبول توبتک و قضاء الفرض الذی اوجبه الله علیک؛ حق حج آن است که بدانی به آستان پروردگارت وارد شدی و فرار از گناهانت به سوی اوست، این سفر پذیرش توبه و ادای واجباتی است که از تو قضا شده و خدا بر تو واجب کرده بود». پس حج مهمانی خدایی، و طبیعی است که میزبان، مهمان را پذیرایی کند و اگر با او در گذشته هم مسئلهای داشته است، امروز میبخشد و نادیده میگیرد.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) گفت: در کنار آثار فردی و معنوی حج، ویژگی مناسک حج در این است که بزرگترین و فراگیرترین آثار اجتماعی را در خود جای داده است و این همان خیری است که از حج عبادتی خاص ساخته است؛ یعنی حج در عین حال که بزرگترین و نافذترین آثار معنوی فردی را به دنبال دارد، از آثار اجتماعی بسیاری برخوردار است. منافع مادی، معنوی و اجتماعی، که منافع اقتصادی هم جزوی از آن است.
این کارشناس علوم تربیتی مهمترین منفعت اجتماعی حج را مسئله تعارف و آشنایی مسلمانان با یکدیگر دانست و تصریح کرد: اینکه از اقصی نقاط دنیا انسانها دور هم جمع شوند و در روزها و مکانهای خاص گردهم آیند و در حداقل فرض آن یکدیگر را ببیند و جمعیت وسیع مسلمان را از نزدیک لمس کنند، بزرگترین منفعت اجتماعی حج است. افراد بسیاری هستند که در عمر خود تنها یک مسافرت دارند و آن نیز مسافرت برای برگزاری مراسم حج است. در آنجا انبوه مسلمانان با رنگها و نژادها و زبانهای مختلف را میبینند که همه یک صدا و یک شکل و یک لباس خدا را میخوانند و خود را زائر و مهمان خدا میشمارند.
وی در بیان بزرگترین اثر اجتماعی حج گفت: این فرد مسلمان هم به عنوان قطرهای از دریا، در این دریای بیکران وارد میشود و ناخودآگاه خود را عنصری از این جمع بزرگ میبیند. بدون اینکه ویژگی خاصی برای خود قائل باشد. فرد در اینجا از فردیت خود کناره میگیرد و همه با هم جمع میشوند و «یکی» میشوند و این بزرگترین اثر و برکت اجتماعی حج است.
وی افزود: در کنار این اثر تعارف و آشنایی مسلمانان و خبرگان و نخبگان از مسلمانان در زمینههای مختلف اجتماعی، سیاسی، علمی، اخلاقی، از آثار ویژه حج است. اینکه نخبگان مسلمانان فرصتی یابند تا در کنار عبادت الهی و در حرم امن خداوندی یکدیگر را زیارت کنند و حرفهای خود را با یکدیگر رد و بدل کنند و درد دل یکدیگر را بشنوند و از این جمع بزرگ عاشقی، جمعی علمی، سیاسی، اجتماعی بسازند، اثر بیبدیل حج است.
حجتالاسلام زارعان تصریح کرد: در اینجاست که اگر این مهم به خوبی انجام پذیرد، جمعیتهای انبوه مسلمانان از یک سو به عبادت خداوند مشغول میشوند و از سوی دیگر لجنهها و گروههای علمی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی مهمی میسازند که هر یک در حد و قلمرو نفوذ خود، آثار و برکات خاصی را درپی دارند.
معاون فرهنگی ـ تربیتی جامعة المصطفی(ص) العالمیة حج را رسانه جهانی عالم اسلام معرفی کرد و گفت: حج رسانهای به قلمرو کل دنیا و به نفوذ و جذابیت بهترین برنامهها است. رسانهای که رقیب در خود نمیبیند و هیچ رقیبی توانایی رقابت با آن را ندارد. رسانهای که مخاطب ویژه نخواهد داشت، قصد و غرضورزی در آن نهفته نیست و در راستای خرابی دنیا و بشریت نیست. حج رسانهای که در آن دروغ و تزویر و فریب نیست، فشار تبلیغات دروغین را در خود ندارد و رسانهای پاک و خالص در مسیر اصلاح و بهبودی زندگی بشر است. /د103
ارسال نظرات