دولت دینی متصدی پیاده کردن ارزش های اسلامی در جامعه است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت‌الله محمد تقی مصباح یزدی در همایش گفتمان عدالت و پیشرفت در دولت دینی که صبح امروز در سالن همایش های مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره) برگزار شد بحث حق را در عدالت اجتماعی مدنظر قرار داد و با اشاره به تعریف عدالت در مفهوم اجتماعی، اظهار داشت: دولت دینی نهادی اجتماعی است که براساس ارزش های دینی سرکار آمده و متصدی پیاده کردن آن ارزش ها در جامعه اسلامی است.

وی با طرح این سؤال که دولت مشروعی که می خواهد احکام اسلامی را در جامعه پیاده کند رابطه اش با عدالت چیست؟ افزود: اگر مفهوم عدالت را در نظر بگیریم و بگوییم وظیفه دولت دینی این است که حق مردم را به آنها بدهد به مشکل بر می خوریم.

رییس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره) با اشاره به فلسفه وجودی دولت خاطرنشان کرد: وظیفه دولت اعطای حق است و دولت در وضع مقررات مطابق با ارزش های جامعه و امکاناتی که در جامعه وجود دارد باید این امکانات را به گونه ای بین مردم توزیع کند که هرکسی به اندازه استعدادش از آن بهره مند شود.

آیت‌الله مصباح یزدی اضافه کرد: براساس بینش اسلامی دولت باید زمینه رشد معنوی انسان ها و به فعلیت رساندن استعدادهای معنوی افراد را فراهم کند تا به کمال لایق خود برسند.

وی با بیان این‌که سعی در فراهم کردن رفاه مردم خود عدالت است زیرا مردم حق دارند این امور را از دولت بخواهند، تصریح کرد: اگر عدالت را به معنای رفع تبعیض و معنای اقتصادی بگیریم نمی توان گفت که تنها وظیفه دولت اسلامی اجرای عدالت است.

وی با اشاره به رابطه پیشرفت با عدالت در دولت اسلامی خاطرنشان کرد: اگر عدالت را به معنای عام آن در نظر بگیریم متوجه می شویم که تأمین نیازهای بشر و کمالات آن امری ذو مراتب است یعنی سعی دولت در رسیدن بیشترین انسان ها به بهترین امکانات رسیدن به پیشرفت که خود از مصادیق عدالت است.

رییس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره) افزود: اگر دولت برنامه ای را پیاده کند که طی آن پیشرفت علمی و صنعتی ضریب مثبت داشته باشد و برنامه های اقتصادی رشدی نکند و در آن شاخص های رشد کلان جامعه صادق نباشد، بین پیشرفت و عدالت تفاوت حاصل شده است.

آیت‌الله مصباح یزدی همچنین گفت: اگر پیشرفت معنوی را با پیشرفت اقتصادی مقایسه شود که طی آن دولت اکثر درآمدش را صرف جلوگیری از فساد و فحشا و ترویج اخلاق در مردم کند و از درآمدهای اقتصادی کاسته شود، اینجا لازم است پیشرفت را به مفهوم اسلامی آن در نظر بگیریم و بگوییم که پیشرفت یکی از مصادیق عدالت است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت بحث عدالت و پیشرفت در دولت دینی به بیان تعریف عدالت و پیشرفت در دولت دینی پرداخت و گفت: عدالت واضح ترین مفهوم در بین این مفاهیم است و با همه وضوح آنقدر پیچیده است که به دشواری می توان آن را تبیین کرد.

رییس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره) افزود: فرهنگ اسلامی یک عدالت را در دو بُعد تکوینی و تشریعی به خدا نسبت می دهد که در آن عدالت به معنای تساوی و یکسان بودن نیست و به معنای حق هم نیست زیرا هیچ مخلوقی بر خدا حقی ندارد.

آیت‌الله مصباح یزدی خاطرنشان کرد: عدالت خدا در آفرینش یعنی هر مخلوقی در نظام احسن خلقت جای خود قرار داشت باشد که در این بین عدالت در مفهوم تکوینی آن با حکمت مساوی است.

وی با اشاره به ارزشهای انسانی و اعتدال گفت: براساس نظر اندیشمندان سابق عدالت مساوی فضیلت است و اعتدال یعنی بین افراط و تفریط و هرگاه عاملی کاملاً بین این دو باشد، عدالت است که در این میان اعتدال و عدالت در فرهنگ اسلامی از یک ریشه نیست.

رییس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره) تصریح کرد: لازمه عدالت این است که تبعیضی صورت نگیرد یعنی مسأله یک ذی حق و اعطا کننده حقی است که باید بین آن دو رابطه ای برقرار باشد.

آیت‌الله مصباح یزدی با اشاره به این‌که مفهوم عدالت بدیهی است، ابراز داشت: اصل همه حقوق حق الله است و حقوق مخلوقات از آن منشعب می شود، تا خدا حقی به کسی ندهد هیچ کس صاحب حق نمی شود.

وی تأکید کرد: اگر بخواهیم حقی را بر اساس عدالت ثابت کنیم نتیجه منطقی‌ای نمی توان از آن گرفت اما می توان گفت بسیاری از حقوق با بداهت حق ثابت می شود./ پ 202