نشست علمی موضوع‌شناسی و بررسی فقهی تروریسم برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نشست علمی موضوع‌شناسی و بررسی فقهی تروریسم صبح امروز از سوی دفتر جنبش نرم افزاری در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد.

در این نشست حجت الاسلام داوود فیرحی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه با اشاره به اهمیت موضوع تروریسم و مشکلات و موانع این بحث گفت: برای ترور (terror) تعاریف مختلفی ارائه شده و این اصطلاح دارای شاخصه‌ها و ویژگی‌های گوناگونی است.

وی با اشاره به این که نخستین ویژگی ترور عنصر خشونت است، ادامه داد: تکرار، ویژگی دیگر آن است از این رو اعمالی که ناگهانی و قابل پیش بینی نباشد ترور نیست.

حجت‌الاسلام فیرحی اقدام سازمان یافته و تهدید را از دیگر شاخصه‌های ترور خواند و گفت: در ترور بر امر انسانی تکیه می‌شود از این رو بیشترین قربانیان آن را انسان تشکیل می‌دهد هرچند اموال هم در این رویداد مورد آسیب قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: در ترور هویت قربانیان مهم نیست بلکه از آن به عنوان ابزاری برای انتقال پیام استفاده می‌شود از این رو در ترور دو هدف مستقیم و اصلی وجود دارد که هدف مستقیم قربانیان و هدف اصلی سیاستمداران و زمامداران حکومت هستند.

این پژوهشگر حوزه علمیه با بیان این که ترور نوعی غافلگیری همراه با محاسبع و هدف سیاسی است اظهار داشت: از این رو تروریسم در جهان یک جرم سیاسی به شمار می‌آید.

وی عمومی کردن ترس و وحشت را از دیگر ویژگی‌های ترور دانست و گفت: غلبه قربانیان غیرنظامی در ترور نمود دارد و این اقدام در زمان صلح صورت می‌گیرد وگرنه اقدامات در زمان جنگ را ترور نمی‌گویند.

در ادامه حجت الاسلام سیدمحمد نجفی اظهار داشت: شیوه غرب بمباران تبلیغاتی و تزریق برخی مفاهیم در جوامع است به گونه‌ای که در مقام ثبوت قدرت تفکر در آن مساله را از اندیشمندان می‌گیرد، در بحث تروریسم نیز این مساله وجود دارد و غرب برای آن قبح ذاتی در نظر گرفته تا توان تفکر و ارایه نظر جدید درباره آن را از بین ببرد، در بحث فقهی درباره ترور نباید مرعوب این جریان غربی شد.

وی گفت: اصل اولی در مورد انسان ها به حکم شرع و عقل احترام به جان و مال آنهاست چرا که ضرر زدن به دیگران مصداق ظلم است. بنابراین اصل اولی حرمت صدمه به دیگران است مگر با مجوز.

حجت الاسلام نجفی با اشاره به وجوب حفظ اسلام و نظام اسلامی به عنوان یک اصل افزود: این اصل بر بسیاری از ادله از جمله ادله ثانویه حاکم است و به موجب آن هر عملی که موجب وهن و هتک اسلام و مکتب اهل بیت(ع) و نظام اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه شود حرام است.

وی با اشاره به معانی اصطلاحی واژه ترور اظهار داشت: معنای اصطلاحی مدون و قانون‌مندی از میان معانی ارائه شده بدست نمی‌آید از این رو نمی توان به معانی ارائه شده اعتماد کرد.

حجت الاسلام نجفی گفت: ترور از مفاهیمی است که دارای قبح ذاتی نیست بلکه مثل «کذب» بالوجوه و الاعتبار است، می‌تواند خوب یا قبیح باشد.

در ادامه حجت الاسلام فیرحی گفت: در موضوع شناسی نباید در بند مسائل مذهبی و اعتقادات بود بلکه برای ارائه حکم از فقه باید به موضوع را فارغ از مسائل دینی شناخت.

وی اظهار داشت: نباید ترور را با واژه‌ها و مفاهیم نزدیک به آن مثل ارهاب، ارعاب، فتک و محاربه اشتباه گرفت چراکه هر یک از اینها مفهوم جداگانه‌ای دارد که شامل ترور نمی‌شود.

حجت الاسلام فیرحی ادامه داد: بردن ترور ذیل عناوین دیگر خطای دید ایجاد می‌کند از این رو نیازمند فقه ترور، تدوین احکام، قوانین و مجازات برای ترور هستیم.

در ادامه حجت الاسلام نجفی با اشاره به برخی روایات گفت: قربانیان ترور دودسته‌اند که دسته ای از آنان مستحق اعدام یا به عبارتی مهدورالدم هستند که فی‌الجمله با استناد به اطلاق ادله می‌توان حکم به جواز قتل آنها داد.

وی اظهار داشت: لکن جواز قتل چنین اشخاصی در حکومت اسلامی باید با اجازه حاکم باشد.

حجت الاسلام فیرحی با انتقاد از این برداشت، گفت: ترور یک مساله سیاسی است که در آن شخص قربانی هدف اصلی نیست از این رو حتی اگر شخص تروریست کشته شود حامیان سازمانی او دستگیر و محاکمه می‌شوند.

وی افزود: مواردی مثل صاب‌النبی، ارتداد و انواع مهدورالدم باید تخصصا از بحث ترور خارج شود.

حجت الاسلام فیرحی ادامه داد: در ترور هدف مستقیم شهروندانی هستند که جرم و گناهی نکرده‌اند از این رو دلیل شرعی بر آن وجود ندارد./پ202