نشست علمی جایگاه حقوق بشردوستانه در نظام حقوق بین الملل برگزار شد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، نشست علمی جایگاه حقوق بشردوستانه در نظام حقوق بین الملل 22 آذرماه با سخنرانی حجت الاسلام احمد مبلغی، رییس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و دکتر پوریا عسگری، مسؤول حقوقی کمیته بین المللی صلیب سرخ در ایران در مرکز تخصصی حقوق و قضای اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد.

حجت الاسلام محمدمهدی کریمی نیا، معاون پژوهش مرکز تخصصی حقوق و قضای اسلامی در ابتدای این نشست گفت: حقوق بشردوستانه که به حقوق جنگ نیز معروف است، به بیان مسئولیت ها و حقوق طرفین درگیر جنگ و کشورهای بی طرف به ویژه در ارتباط با افراد غیرنظامی می پردازد.

وی افزود: بحث حقوق بشردوستانه نه تنها در قانون اساسی ایران مطرح نشده بلکه در بیانیه حقوق بشر هم نیامده است از این رو در این نشست ضمن بررسی جایگاه آن در حقوق بین الملل، به ضرورت پرداختن به آن در حقوق داخلی نیز اشاره می‌شود.

در ادامه دکتر عسگری با اشاره به این که حقوق بین الملل مجموعه قواعدی است که روابط بین الملل را تنظیم می‌کند، گفت: حقوق بشر، حقوق بشردوستانه و حقوق توسل به زور شاخه‌هایی از حقوق بین‌الملل است.

وی ادامه داد: حقوق بشر دوستانه قواعد بین المللی است که حاکم بر مناسبات خصمانه بین‌المللی است از این رو تنها در ظرف جنگ معنا دارد.

مسؤول حقوقی کمیته بین المللی صلیب سرخ در ایران گفت: در بحث حقوق بشردوستانه، جنگ مشروع و نامشروع، تجاوز نظامی با مجوز شورای امنیت یا بدون آن و دیگر توجیه‌ها مطرح نیست و اینها دلیلی بر نقض حقوق بشردوستانه نمی‌شود.

وی به سه اصل بشر دوستی، اصل تفکیک و ضرورت نظامی در حقوق بشردوستانه اشاره کرد و اظهار داشت: بر اساس این سه اصل نباید حیثیت انسانی در جنگ نادیده شود، همچنین غیرنظامیان باید از حمله و آسیب در امان باشند ضمن این که در عملیات جنگی که صورت می‌پذیرد ضرورت نظامی و تناسب عملیات با هدف مورد نظر رعایت شود.

مسؤول حقوقی کمیته بین المللی صلیب سرخ در ایران خاطرنشان کرد: در زمینه حقوق بشردوستانه مهمترین سند کنوانسیون ژنو است که همه دولت‌ها به آن ملحق شده‌اند.

در ادامه حجت الاسلام احمد مبلغی با بیان این که حقوق بشردوستانه، حقوق بشردوستانه اسلامی، فعالیت‌های بین المللی و بشری در ارتباط با حقوق بشر دوستانه و فرهنگ بشر دوستانه مفاهیمی هستند که برای هرکدام می‌توان مباحث‌ ویژه‌ای را مطرح کرد، گفت: حقوق بشردوستانه اسلامی با بحث نگاه اسلام به حقوق بشردوستانه متفاوت است.

وی با بیان اشتراکات حقوق بشر دوستانه بین المللی با حقوق بشردوستانه اسلامی اظهار داشت: یکی بودن موضوع و حداقل کردن تلفات و دادن چهره انسانی به جنگ و جلوگیری از تخریب هر چه بیشتر از اشتراکات این دو بحث است لکن خاستگاه حقوق بشردوستانه، حقوق بین الملل است در حالی که حقوق بشردوستانه اسلامی در این زمینه حالت لابشرط دارد.

معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، جامعیت، عمق، کیفیت و فطری بودن را از ویژگی‌های حقوق بشردوستانه اسلامی دانست و ادامه داد: بیش از نود درصد از احکام مربوط به حقوق بشردوستانه اسلامی، فطری است از این رو با نیم نگاهی فقهی به آنها می‌توان به راحتی با این احکام ارتباط برقرار و آنها را درک کرد.

وی افزود: حقوق بشردوستانه بهترین و بیشترین فرصت را برای حوزه‌های علمیه فراهم کرده تا با ورود به این عرصه و بیان دیدگاه‌های فطری اسلام در سطح بین الملل توجه اندیشمندان را جلب و فرصت‌ها و فضاهای موجود جهانی را از آن خود کنند./پ202