آموزش و پزوهش در حوزه باید هدفمند و در جهت رفع مشکلات اسلام باشد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در مشهد، همایش «نقش حوزه های علمیه در تولید دانش اسلامی» 31 خردادماه به همت مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان برگزار شد.

دکتر رحیم پور ازغدی در این همایش که اساتید و پژوهشگران حوزه علمیه مشهد نیز حضور داشتند، گفت: قبل از تولید دانش اسلامی، تولید یک چشم انداز و اصلاح زاویه نگاه به فضل حوزوی و دروس، اهمیت ویژه ای دارد چرا که فاضل شدن هدف نیست، باید ببینید فضل شما چه مشکلی از مشکلات اسلام را در عصر جدید حل می کند اگر این را درک کردیم آموزش و پزوهش حوزه نیز در این راستا برنامه ریزی می کند و این می شود اجتهاد هدف دار وگرنه اجتهاد سرگردان است که فاضل و مجتهد هم می شوید اما نمی دانید شما و جامعه از شما چه می خواهد.

وی اظهار داشت: دغدغه امام خمینی(ره) این بود که مبادا تجهیز سخت افزاری و رفاهی حوزه ها، تبدیل به یک هدف شود و به جایی برسد که طلبه ای مثل مطهری پیدا نمی شود که به اندازه کل نهادهای فرهنگی در طول سی سال انقلاب اسلامی تولید فکر و محتوا کند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اینکه اسلام بر خلاف چهره دین در غرب، خودش یک منبع معرفت است، افزود: راه به روز کردن یا در واقع دینی کردن روز، ایجاد نسبت درست بین چهار منبع معرفت(عقل، تجربه، شهود و وحی) است.

رحیم پور ازغدی با بیان اینکه همه جا با سخنان رهبر معظم انقلاب برخوردهای تشریفاتی شده در حالی که یک تجاوب عملی در این زمینه لازم است، گفت: بخشی از اصلی ترین و مؤثرترین جریانات فکرساز حوزه در حوزه مشهد ریشه دارد لذا باید فضایی ایجاد شود که طلبه سرگردان نباشد بلکه در مسیر آموزش و پژوهش هدفمند قرار گیرد و بداند که وضعیت و جایگاه اسلام و مکتب اهل بیت در حهان چگونه است و حوزه و طلاب در قبال این شرایط چه وظیفه ای دارند.

وی با تأکید بر مفاد نامه رهبری در پاسخ به نامه فضلای قم به ایشان، ابراز داشت: در این نامه، آنچه مورد نظر رهبریست و بر مساله تولید دانش اسلامی مقدم شمرده شده است، بازتولید مفاهیم بنیادین اسلامی برای ساخت جامعه اسلامی معاصر و بازسازی تمدن اسلامی است.

رحیم پور ازغدی خطاب به مسئولین و طلاب تأکید کرد: حلقه ها و کرسی های فعال نقد و مناظره با حضور فضلا و علمای قم و مشهد ایجاد شده و دیدگاه های مختلف در زمینه مباحث ارائه شده در این حلقه ها بررسی شود و به صورت سلسه جلسات ادامه یابد به گونه ای که این کرسی ها به عنوان نهاد جاری کرسی های نظریه پردازی و مباحثات جدی طلبگی، هیجان عمومی فکری در فضلا ایجاد کند تا بدانند هر ماه که می آیند باید مشکلی از مشکلات اسلام را حل کنند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر این گونه نگاه کنید، حوزه یک موجود زنده و پویا در تعامل با واقعیت خارجی می شود و گرنه شما (حوزه) هم یک پدیده در کنار سایر پدیده ها می شود.

وی تصریح کرد: روح مباحثه و اشکالات که بنا و قوام طلبگی و رشد فرهنگ اسلامی شیعی بر آن بوده، باید دوباره و بدون شکستن چارچوب ها و خروج از متدولوژی جواهری و انفعال و انحطاط در حوزه ها احیا شود.

رحیم پور ازغدی با بیان اینکه از نظر امام، دین یک مقوله تاریخی نیست بلکه تاریخ ساز است، گفت: گر طلبه به این مساله پی ببرد، خود را در جبهه ای تعریف می کند که باید در جهان تمدن سازی کند. چرا که شیعه امروز فقط یک فرقه نیست که یک گوشه بنشیند و سعی کند در مقابل هجمه ها از خود دفاع کند، امروز فضا تغییر کرده است، یک فاز جدید شروع شده که اگر خودمان را با این تطبیق دادیم مسئولیت خودمان را در برابر اسلام و میراث عظیم فرهنگی که از بزرگان حوزه رسیده است، انجام داده ایم وگرنه هم به خود و هم به این میراث بزرگ صدمه زده ایم.

وی با تأکید بر اینکه باید زاویه نگاهمان به حوزه و طلبگی را تغییر دهیم و آموزش و پژوهش ما جهت دار باشد، بیان داشت: امروز مسائل ایران در شرق و غرب عالم زیر ذره بین است، اسلام و ایران دارند الگوسازی می کنند لذا همه جهان منتظرند ببینند این الگوی جدید شکست می خورد یا پیروز می شود، غرب سی سال است شمارش معکوس سقوط اسلام را آغاز کرده است و می گوید با مذهب و روحانیت نمی شود تمدن ساخت و پیشرفت کرد، اگر این ها را مدنظر قرار دهیم آن وقت به عنوان یک طلبه، مسیر دیگری برای خود تعریف خواهیم کرد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تولید و ترجمه روزافزون کتاب های غربی به ویژه در زمینه اخلاق و الهیات، تصریح کرد: شوراهای رسمی حکومتی همچون شورای عالی انقلاب فرهنگی، جای تولید علم نیست بلکه صرفا مصوبه ارائه می دهند تولید علم کار حوزه هاست؛ وقتی به دانشگاه ها می گویید در درشته های علوم انسانی و اجتماعی این کتاب های سکولار را کنار بگذارید چه چیزی به عنوان جایگزین دارید که معرفی کنید.

وی گفت: این توهم اسلام شناسی است که تصور کنیم با مطالعه چهار تا کتاب اصول و فقه، اسلام شناس شده ایم و تمام اسلام همین است، سیل ترجمه ها و تولیدات فکری غرب می آید از سوی دیگر حوزه ان طور که باید در این عرصه فعال نیست در نتیجه نواندیشی غیردینی به جای نواندیشی دینی رواج می یابد و باعث خروج از دین و به تدریج خروج بر دین می شود و این یعنی همان بلایی که بر سر مسیحیت در غرب آمد.

رحیم پور، تشیع را یک مذهی عقل محور و عدل محور برشمرد و اظهار داشت: ما امروز با دو چالش مهم در برخورد با دنیای کنونی مواجهیم؛ یکی این که منابع معرفت کدام ها هستند و دیگر اینکه منابع مشروعیت کدامند، در هردو عرصه با هژمونی معرفتی غرب مواجهیم و گفتمان حاکم در تمام دانشگاه های جهان، تعریف غربی و سکولار از منابع مشروعیت است.

وی با بیان اینکه اگر به انفعال در برابر این هزمونی غرب ادامه دهیم، نمی توانیم تمدن سازی کنیم، ادامه داد: برخورد ما در این زمینه نباید دفعی یا منعلانه باشد بلکه باید ریشه ای و انتقادی برخورد کنیم و این مفاهیم غربی را مورد سوال قرار دهیم، غرب می گوید نو اندیشی دینی امری ممتنع است پس باید بین دین و نواندیشی انتخاب کنید؛ در حالی که این خلاف مبانی معرفتی اسلام و تشیع است.

رحیم پور با اشاره به اینکه در دنیای پست مدرن، اصلا دانش دینی معنا ندارد، تأکید کرد: وظیفه حوزه این است که بتواند چهار منبع کسب معرفت یعنی عقل، تجربه، شهود و وحی را کنار هم گذاشته و یک منظومه علمی از ان بسازد.

وی گفت: تولید دانش اسلامی یعنی شما بتوانید امروز به این دو پرسش پاسخ دهید که منابع معرفت و مشروعیت کدام است و سپس یک نسبت درست و قابل دفاع بین این چهار منبع معرفتی تعریف کنید کار حوزه باید در این عرصه تعریف شود و حوزه به شرط یک تحول می تواند این نسبت را برقرار کند.

گفتنی است در پایان این همایش، بیانیه اساتید حوزه علمیه خراسان در حمایت از بیانات رهبر معظم انقلاب نیز قرائت شد.