فلسفه کانت مدخلی برای ورود به فلسفه اسلامی است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، دکتر غلامعلی حداد عادل، رییس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در نشست علمی نقد و بررسی معرفت شناسی کانت که صبح امروز در سالن همایش های مدرسه عالی دارالشفاء قم برگزار شد با اشاره به جایگاه و اهمیت معرفت شناسی کانت، اظهار داشت: کانت در میان فلاسفه جدید اروپا تأثیر عظیمی به جا نهاده است به طوری که او را در تاریخ فلسفه جدید قابل مقایسه با تأثیر افلاطون و ارسطو در فلسفه قدیم دانسته اند.

وی افزود: فلسفه کانت فلسه جامعی است و کانت از فیلسوفان بزرگی است که سعی کرده مبانی فکری خود را در عموم مباحث حکمت گسترش دهد.

رییس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: این نوع جامعیت ها در قرن بیستم کمتر دیده می شود که فیلسوفانی مانند کانت و هگل فلسفه ای فراگیر و جامع عرضه کنند.

حداد عادل ابراز داشت: فلسفه کانت را می توان به قلعه ای بر فراز قله تشبیه کرد که با استقرار در این قلعه می توان به چشم انداز پیش رو و پشت سر احاطه کامل داشت لذا کسی که بر فلسفه کانت مسلط شود می تواند فلسفه اروپایی و فلسفه جدید را در مسیر منتهی به فلسفه کانت بررسی کرده و پیامدهای فلسفه کانت را در تاریخ فلسفه اروپا دنبال کند.

وی با بیان این‌که فلسفه کانت به تاریخ فلسفه نپیوسته و جایگاه موضعی و تاریخی پیدا نکرده آن را فلسفه ای مطرح دانست و اکنون جدی گرفته می شود و تاریخ ساز شده است.

این استاد دانشگاه گفت: از زمان کانت تاکنون، فلسفه غربی از مبانی کلی و اصولی فلسفه کانت عدول نکرده، یعنی مهر ابطال بر این فلسفه نخورده است.

حداد عادل سپس بیان داشت: کانت در فلسفه به معنای متافیزیک تأثیر قطعی نهاده و معرفت شناسی را به کل متحول کرده است به طوری که این تحول را به انقلاب کپرنیک در فلسفه تشبیه می کنند.

وی به تأثیر فلسفه کانت در سیاست، اخلاق، فلسفه دین، فلسفه هنر، زیبایی شناسی و انسان شناسی اشاره کرد و گفت: کانت را پدر سکولاریسم می دانند و این خود یکی از علل مطرح بودن فلسفه کانت است.

ریییس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی سپس به علل شکل گیری فلسفه کانت اشاره کرد و افزود: برای پاسخ به این سؤال لازم است در ابتدا فلسفه اروپایی را از دکارت آغاز کرده و به مبانی مذهب اصالت عقل در فلسفه اروپا واقف شده و نسبت به گره های کوری که در فلسفه دکارت وجود داشته آگاه شویم.

حداد عادل تصریح کرد: اصالت عقل مشخصاً با دکارت آغاز شد و پس از او فیلسوفانی مانند اسپینوزا، لایب نیتز و مال برانژ سعی کرده اشکالات این فلسفه را برطرف کنند که توفیق چندانی به دست نیاوردند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فیلسوفان حسی و غیر حسی، از جمله اشکالات فیلسوفان تجربی و حسی در بحث معرفت شناسی را اعتقاد آنان به اعتبار امری در معرفت که تنها از راه تجربه حسی به دست می آید، دانست.

این استاد دانشگاه به نقد و بررسی معرفت شناسی کانت پرداخت و ابراز داشت: می توان گفت فلسفه کانت یک منطق است منتهی منطقی که دست کاری شده و دایره ای وسیع‌تر از منطق ارسطویی پیدا کرده است.

حداد عادل، بررسی مباحث معقولات ثانیه منطقی و فلسفی، شهود عقلی، علم حضوری، وجود، اصالت وجود و ماهیت، وجود رابط، وجود ذهنی، درک نقش زمان و مکان در فلسفه کانت و نظر فیلسوفان اسلامی در مورد زمان و مکان، تقسیم بندی قضایا به تحلیل و تألیفی، عینیت و نقد بحث تعارضات عقل در جدل استدلایی و نقد بحث ایده آل محض را برای فهم و نقد فلسفه کانت ضروری دانست.

وی با اشاره به استعدادی که در فلسفه کانت نهفته است، این فلسفه را به عنوان بهترین راه برای ورود به میدان فلسفه تطبیقی نام برد و اظهار داشت: فلسفه کانت مدخلی مناسب برای بررسی و تفهیم هرچه بهتر فلسفه اسلامی است./920/پ302/ع