اعتکاف یک سنت دینی است كه به تناسب زمان تکمیل شده است

اعتکاف ساختن شخصیت معنوی، از غیر به خدا، از فقر به بی نیازی و از فرش به عرش رسیدن است. اعتکاف نوعی گوشه نشینی الهی است، اعتکاف به عبارتی از خاک به افلاک، از نیستی به هستی و از خلق به خالق رسیدن است. باتوجه به این که مراسم معنوی اعتکاف همواره مورد توجه مسلمانان به ویژه جوانان بوده و به نوعی امسال مورد استقبال بیشتری قرار گرفته است، گفت‌وگویی با حجت الاسلام حجت‌الله نیکی ملکی، دبیر ستاد اعتکاف استان تهران و معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان تهران انجام داده ایم که امیدواریم مورد توجه خوانندگان قرار گیرد.

رسا ـ بیشترین افراد معتکف از چه قشری از جامعه اند؟

گرایش به انجام مراسم عبادی معنوی اعتکاف در میان بسیاری از جوانان و نوجوانان افزایش چشمگیری داشته است به گونه‌ای که امروزه شاهد حضور بیش از 78 درصدی جوانان معتکف هستیم و متوسط سن جوانان شرکت کننده در اعتکاف بین 15تا 32 سال می‌باشد. شرکت جوانان در اعتکاف و آن هم در اوج گرمای تابستان خیلی ارزشمند بوده و قابل مقایسه با هیچ مساله مادی نیست.

رسا ـ تاثیر اعتکاف در رشد فرهنگ جوانان به چه میزان است؟

بحث فرهنگ جزء موضوعات اولیه ماست و زمانی می توانیم به لحاظ فرهنگی رشد کنیم و فرهنگ در جامعه ما نهادینه شود که در عمل، بزرگان ما به این باور برسند که موضوع اساسی ما امام و انقلاب فرهنگی است و این انقلاب فرهنگی باید در همه زمینه‌های جامعه نمود داشته و خود را نشان دهد که یکی از کارهایی که می توان بحث فرهنگ‌سازی را در آن مطرح کرد، بحث اعتکاف است.

اعتکاف تنها عمل عبادی صرف نیست بلکه این ایام تمرینی است برای بالا بردن خودباوری و اعتماد به نفس وموثر بودن در اجتماع و به لحاظ فرهنگی باعث رشد شخصیتی افراد می‌شود.
در غرب هزینه های زیادی می‌شود تا دین زدایی را در جامعه به وجود آورند و یکی از راهکارهای جهت مقابله با تهاجم فرهنگی و شبیهخون فرهنگی طبق فرمایشات رهبر معظم انقلاب ایجاد فرهنگ صحیح و صدور فرهنگ صحیح در جامعه می‌باشد و با ید خودمان تولید فرهنگ صحیح را داشته باشیم، غرب شخصیت های خیالی خود را به عنوان الگو به ما قالب می کند و به تعبیر رهبری تولید فاخر، تولیدی که جذابیت کامل و محتوای قوی داشته باشد در جامعه خیلی کم است.

رسا ـ به نظر شما انگیزه جوانان برای شرکت در مراسم معنوی اعتکاف چیست؟

انگیزه جوانان جهت شرکت در این مراسم می تواند دو عامل داشته باشد: عامل اول روحیه بالای دینی جوانان است و این هم به خاطر عنایتی است که امام راحل و رهبر معظم انقلاب در موضوع اعتکاف و فرهنگ‌سازی آن دارند و ما نباید با دید مذاهب غلط دینی و غربی به جامعه نگاه کنیم، چرا نمی‌آییم جامعه را با این دید نگاه کنیم که زمانی که رهبر، امام جمعه است، دو میلیون نفر در گرما روی آسفالت و طی مسیر طولانی به رهبر خود اقتدا می کنند،‌این خود یک نقطه امید است و نشانگر این مطلب است که فضای معنوی در جامعه حاکم بوده و روحیه دینی روز به روز در حال افزایش است.
عامل دوم این است که انسان نیاز به پالایش روحی دارد همان گونه که غذا با عث زنده ماندن و شادابی جسم می شود، روح ما هم به غذا نیاز دارد،‌که این نیاز گاهی روزانه، گاهی ماهانه و گاهی سالانه تامین می شود. این سه روز اعتکاف در واقع یک پمپاژ فکری و معنوی و یک ارتزاق خاص روحی است،‌ وقتی در ایام در بین مردم می رویم نورانیت را در چهره آن ها به ویژه جوانان می توان دید و این مانند احساس کسی است که در کنار کعبه بوده و کوچک ترین گناهی هم در مخیله اش نمی گنجد و گذر زمان باعث می شود تا تمانم جوانان تجربه شرکت در اعتکاف را داشته باشند.

رسا ـ علت اصلی و بنیادی ای که باعث ارتقای جایگاه اعتکاف در جامعه شده است، چیست؟

پس از رحلت امام(ره) مقام معظم رهبری بحث اعتکاف را به صورت جدی مطرح می کردند وایشان بارها به جوانان توصیه کردند که در این مراسم معنوی شرکت کنند و بهره معنوی را از آن ببرند و اعتکاف همیشه از جانب رهبری مورد استقبال ویژه قرار گرفته و می فرمایند: این ایام و مراسم اعتکاف را باید قدر دانست و مسئولین برگزاری اعتکاف زمینه را به گونه ای فراهم کنند که هیچ برنامه جنبی باعث خلل در عبادات فردی و خلوت معنوی معتکفین نشود و حضرت آیت الله خامنه ای در برگزاری مراسم اعتکاف در مساجد سراسر کشور تاکید بسیار دارند.

رسا ـ ‌آیا اعتکاف اختصاص به دین اسلام دارد؟

اعتکاف و تحصن در یک معبد و محل دینی اختصاص به اسلام ندارد و اعتکاف یک سنت دینی است که به تناسب زمان این سنت دینی تکمیل شده است،‌اگر به آیات الهی و احادیث نبوی مراجعه کنیم متوجه می شویم بحث اعتکاف در همه ادیان به صورت جدی مطرح بوده و از آدم(ع) تا خاتم(ص) ادامه داشته است، در قرآن کریم آمده است: واذ جعلنا البیت مثابة للناس و امنا و اتخذوا من مقام ابراهیم مصلی و عهدنا الی ابراهیم و اسماعیل ان طهرا بیتی للطائفین و العاکفین والرکع السجود( سوره مبارکه بقره، آیه 125) که این اشاره به بحث اعتکاف در دین حنفی(دین حضرت ابراهیم) دارد.