کتاب «افسانه الغای بردهداری در پادشاهی کوروش بزرگ» منتشر شد + دانلود
به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، کتاب «افسانه الغای بردهداری در پادشاهی کوروش بزرگ» نوشته غلامرضا نوادری، اثری پژوهشی و انتقادی است که با هدف بررسی صحت ادعای مشهور «لغو بردهداری توسط کوروش هخامنشی» به بازار نشر عرضه شده است؛ ادعایی که نویسنده آن را فاقد پشتوانه تاریخی دانسته و حاصل ترجمههای جعلی، خطاهای آکادمیک و بهرهبرداریهای سیاسی معاصر معرفی میکند.
نوادری در این کتاب میکوشد با تکیه بر اسناد تاریخی، کتیبههای باستانی و متون معتبر، تصویری واقعبینانه از ساختار اجتماعی و اقتصادی عصر کوروش ارائه دهد و منشور کوروش را از قرائتهای ایدئولوژیک و اسطورهسازانه جدا سازد.
افسانهای معاصر، نه واقعیتی باستانی
نویسنده در مقدمه کتاب تصریح میکند که باور به «لغو بردهداری» نه از متن اصلی استوانه کوروش، بلکه از یک ترجمه دروغین و همچنین برداشت نادرست از بند ۲۶ این کتیبه پدید آمده است. به گفته او، هدف اصلی کتاب، بازگرداندن منشور کوروش به جایگاه واقعی خود در سنت سیاسی بینالنهرین و زدودن تحریفهایی است که گاه با انگیزههای ملیگرایانه یا سیاسی بازتولید شدهاند.
در بخشی از کتاب، زمینههای تاریخی و سیاسی شکلگیری این افسانه بررسی شده است. نویسنده نشان میدهد که در دوره پهلوی، منشور کوروش بهعنوان نمادی برای پیوند دادن ایران با گفتمان مدرن حقوق بشر برجسته شد و در سالهای بعد، بهویژه در دوره احمدینژاد، از همین روایت برای تقابل گفتمانی با غرب بهره گرفته شد. به باور نوادری، در سالهای اخیر نیز برخی جریانهای باستانگرا از این ادعا برای تقابل با ادیان الهی استفاده کردهاند.
نوادری میان «ترجمه جعلی» و «ترجمه اشتباه» از منشور کوروش تفکیک قائل میشود. به گفته او، متونی که در فضای مجازی و برخی منابع غیرعلمی با عنوان «منشور حقوق بشر» منتشر شده و حاوی عباراتی نظیر «لغو بردهداری» یا «حداقل دستمزد» است، کاملاً ساختگی بوده و هیچ نسبتی با متن اصلی استوانه کوروش ندارد.
از سوی دیگر، نویسنده به برخی ترجمههای قدیمی و غیردقیق آکادمیک اشاره میکند که تعبیر «چارهجویی برای خستگی مردم» را به اشتباه «لغو بیگاری یا بردهداری» ترجمه کردهاند؛ در حالی که ترجمههای معتبر جدید از پژوهشگرانی چون دکتر ارفعی، دکتر رزمجو و دکتر بادامچی چنین برداشتی را تأیید نمیکند.
اسناد گسترده از تداوم بردهداری در عصر کوروش
بخش اصلی و فنی کتاب به بررسی صدها سند اقتصادی و حقوقی مربوط به سالهای پادشاهی کوروش (۵۳۹ تا ۵۳۰ پیش از میلاد) اختصاص دارد. این اسناد شامل قراردادهای خرید و فروش برده، اجارهنامهها، وثیقهگذاری بردگان، اسناد مربوط به بردگان معابد و مدارک خانوادههای بزرگ تجاری بابل است که همگی از رواج و قانونی بودن بردهداری در این دوره حکایت دارند.
نویسنده علاوه بر کتیبههای بابلی، به منابعی چون عهد عتیق و آثار مورخان یونانی نیز استناد میکند. بهعنوان نمونه، در کتاب آمده است که یهودیان بازگشته به اورشلیم با اجازه کوروش، هزاران برده و کنیز همراه داشتند و هیچ گزارشی از دستور کوروش برای آزادی آنان وجود ندارد. همچنین مورخانی چون هرودوت و گزنفون به وجود اسیران و کنیزان در فتوحات کوروش اشاره کردهاند.
نوادری در جمعبندی کتاب تأکید میکند که استوانه کوروش نه سند الغای بردهداری، بلکه متنی سیاسی در چارچوب سنتهای رایج پادشاهی در بینالنهرین است. به باور او، بازخوانی انتقادی این اثر تاریخی، بهجای اسطورهسازی، میتواند به فهم دقیقتر و علمیتر تاریخ ایران باستان کمک کند.
کتاب «افسانه الغای بردهداری در پادشاهی کوروش بزرگ» با تمرکز بر یکی از مشهورترین روایتهای مناقشهبرانگیز درباره کوروش، تلاشی مستند برای فاصله گرفتن از تاریخنگاری احساسی و نزدیک شدن به واقعیتهای تاریخی بهشمار میآید.
علاقهمندان جهت دانلود میتوانند کلیک کنند.