گزارشی از نشست بررسی فرآیند مهارت تفکر از دیدگاه قرآن کریم و علم منطق
خبرگزاری رسا ـ نشست علمی بررسی فرآیند مهارت تفکر از دیدگاه قرآن کریم و علم منطق به همت بخش نشستها و همایشهای مدرسه علمیه عالی نواب برگزار شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزای رسا در مشهد، نشست علمی بررسی فرآیند مهارت تفکر از دیدگاه قرآن کریم و علم منطق، هشتم آذرماه در سالن اجتماعات مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد.
وظیفه عالمان دین برعهده گرفتن هدایت عینی جامعه است
حجت الاسلام محمدحسین الهی زاده خراسانی، استاد حوزه علمیه مشهد، در این نشست به تبیین رسالت استادان دانشگاه و حوزه پرداخت و گفت: رسالت استادان دانشگاه تربیت و تولید دانش و دانشمند است، اما رسالت یک استاد حوزوی به عنوان عالم دینی، علاوه بر تولید دانش و دانشمند دفاع از دین و تدین است.
وی ادامه داد: پرداختن به طور صرف به مباحث علمی برای فردی که می خواهد عالم شود کفایت نمی کند و اگر عالمی قصد دارد ثمر بخش شود باید به حدی برسد که علاوه بر تولید دانش و پرورش دانشمند برتر، از دین و تدین امروز مردم در جامعه دفاع کند.
این استاد حوزه علمیه مشهد افزود: امروز تهاجم فرهنگی دشمن، مذهب شیعه را هدف گرفته است و در این وضعیت وظیفه عالمان شیعی دفاع و پشتیبانی از دین و تدین است.
وی با عنوان اینکه عالم دینی نباید با اندیشه و نگاه ذهنی خود به دفاع از دین بپردازد، خاطر نشان کرد: یک فردی عالم علاوه بر نگاه ذهنی اش باید به مسائل عینی توجه ویژه ای داشته باشد، زیرا وظیفه عالمان دین برعهده گرفتن هدایت عینی جامعه است.
حجت الاسلام الهی زاده تصریح کرد: تبیین قرآن و محسان کلام اهل بیت عصمت و طهارت(ع) برای مردم، موجب تقویت ایمان و افزایش گرایش آن ها به ائمه اطهار می شود.
افزایش ایمان از چهار طریق به هم پیوسته تعبد، تقل، تفکر و تذکر میسر می شود
این استاد دانشگاه به تبیین چگونگی ایفای نقش عالمان دینی در جامعه، پرداخت و یادآور شد: رسالت حقیقی عالمان دین افزایش تدین مردم بوده و تدین، همان ایمان مردم است. افزایش ایمان از چهار طریق به هم پیوسته تعبد، تقل، تفکر و تذکر میسر می شود.
وی ایمانی که در ابتدا یک عالم بدست می آورد را «سمع» خواند و با اشاره به عبارت«سمعا و طاعتا و قالو سمعنا و ...» گفت: عالم باید نسبت به قرآن و سنت تعبد داشته باشد.
وی افزود: در فروعات ابتدا تعبد مطرح می شود و سپس تعقل (جز در برخی از مسائل وحدانیت پروردگار ...).
حجت الاسلام الهی زاده با بیان جایگاه و نقش تفکر در افزایش ایمان، اذعان داشت: تفکر به عالم کمک می کند تا معارف تعبدی برای او عقلانی شود، به عبارت دیگر همانگونه که ایمان معرفت دینی را تأیید می کند، عقل نیز او را امضا کند، در نتیجه عقل سمع و عقل محض با یکدیگر همسو و هماهنگ می شوند.
وی چهارمین روش افزایش ایمان را تذکر دانست و با بیان این مطلب که تذکر در قلب ضروری است، اذعان داشت: متعلقات تفکر، تدبر و تذکر مشترک است و بیانگر یک مطلب، از سه زاویه هستند.
استاد حوزه علمیه مشهد یادآور شد: مسائل اساسی دین باید از این سه روش تأیید شود و در صورتی که یکی از آن ها راه جداگانه ای را طی کند، مسیر دو روش دیگر از هم جدا می شود.
وی ادامه داد: عالم برای استمرار و استقرار ایمان در دلش به این سه روش به صورت پیوسته نیازمند است.
وی با عنوان اینکه عالمان باید به مردم کمک کنند تا آن ها شناختی حداقلی از دین داشته باشند، اظهار داشت: تبیین مباحث دینی به شکل تخصصی و ذهنی باعث جدایی راه و قطع ارتباط حوزههای علمیه از مردم می شود.
وی افزود: طلاب باید به گونه ای تحصیل کنند که به علم نافع دست یابند و علم آن ها علاوه بر خودشان، برای مردم نیز منفعت داشته باشد.
حجت الاسلام الهی زاده با ذکر مثالی بیان داشت: در صورتی که در جایی مسأله تفکر قرآنی مطرح شد، یک روحانی بر حسب وظیفه دینی اش باید پیشتاز مردم در علم و عمل به آن مسأله باشد.
هدف از منطق فعالسازی تفکر فطری است
این استاد منطق حوزه علمیه مشهد در بخش دیگری از سخنانش هدف از پدید آمدن منطق را فعالسازی تفکر فطری دانست و بیان اینکه ایجاد تفکر در فطرت انسان از اهداف علم منطق نیست، گفت: منطق نقش تصحیح اندیشهها را بر عهده دارد و گاهی اوقات نیز به تولید اندیشه و فکر کمک می کند.
وی در ادامه به تبیین نقش منطق در به یقین رسیدن طلبه پرداخت و تصریح کرد: یقین گرایی یکی از اصول و ریشه های اجتهاد در حوزه های علمیه است، زیرا در اجتهاد تمامی مباحث مبتنی بر یقین است هرچند کم باشد.
حجت الاسلام الهی زاده با بیان این مطلب که دانش های یقینی باید نافع باشند، تأکید کرد: یقین باید در چرخه نفع رسانی قرار گیرد و منفعت آن باید به مسیر و جهت مشخصی هدایت شود(به عنوان مثال: نفع دنیایی،نفع فردی و نفع اجتماعی).
تحصیل منطق باید طلاب را به سوی تفکر توحیدی سوق دهد
استاد حوزه علمیه مشهد در ادامه اشاره کرد: منظور از جهت دهی علم منطق این است که معارف قرآن به این علم جهت می دهد. منطق هایی نظیر منطق سکولاری منفعت مشخصی ندارند و در صورتی که طلاب به علم آموزی سکولار عادت کنند(دانشهای بیخاصیت) دین از آنها سلب خواهد شد.
وی با طرح این پرسش که جهت منطق چیست، پاسخ داد: خداوند متعال به منطق روح می بخشد و طلاب باید منطقی را تحصیل کنند و بیاموزند که آن ها را به توحید و معرفت رساند و آن ها را به سوی تفکر توحیدی سوق دهد.
این استاد دانشگاه به تفاوت یین منطق حوزوی و دیگر مجامع اشاره کرد و بیان داشت: منطقی که دغدغه قرآنی و دینی نداشته باشد، منطق بدون جلوه و رشد است.
تدبر کاشف نظم اجزای داخلی یک شئ است
حجت الاسلام الهی زاده همچنین به تبیین تدبر پرداخت و اظهار داشت: تدبر کاشف نظم اجزای داخلی شئ است و خداوند متعال در قرآن می فرماید« شما اگر تدبر کنید در فعل الهی(قول الهی) هماهنگی را می یابید» این کلام بیان کننده این است که تدبر باعث می شود که انسان از نظم به ناظم پی ببرد.
وی با عنوان این که تدبر بیان کننده نظام داخلی و تفکر نظام فاعلی را تبیین می کند، افزود: تدبر در نقل، و تفکر در عقل است، به بیان دیگر اگر فردی منطق را در کنار تفکر در قرآن فرا گیرد، به مقامی می رسد که جز خدا نمی بیند.
منطق خادم العلوم است
استاد منطق حوزه علمیه با اشاره به جایگاه منطق در علوم دیگر خاطرنشان کرد: منطق خادم العلوم، و وحی فراتر از آن است و سبب شکوفایی عقل می شود؛ و امروز افزایش قدرت عقلانی بدین جهت است که هزاران سال در خدمت وحی است.
وی در پایان گفت: منطق انسان را از تفکر های تخیلی نجات داده و از موهوم به سمت واقعه سوق می دهد./968/ز503/س
ارسال نظرات