گفتمان تجدد

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، دفتر تبليغات حوزه علميه قم شماره 227 نشريه فرهنگي، سياسي، اجتماعي و اقتصادي پگاه حوزه را با موضوعات متنوع منتشر كرد.
در اين شماره از پگاه حوزه عناوين سرمايه داري و توليد فقر عمومي به قلم ابراهيم فياض، از سرگيري روابط ايران و مصر؛ آسيب ها و فرصت ها نوشته سيد حميد هاشمي، وهابيون و هويت شيعي در عربستان پژوهشي ازمهدي بهرام شاهي، جريان شناسي سياسي بني هاشم پس از قيام عاشورا به قلم علي آقاجاني، تحليلي بر تطورات و گسستگي هويت ها در گفتمان تجدد (هژموني تجدد) نوشته محمدرضا خاكي قراملكي و رنسانس ديني به قلم حميد پارسانيا به چشم مي‌خورد.
ابراهيم فياض در مقاله خود با عنوان سرمايه داري و توليد فقر عمومي، سرمايه داري يا سرمايه محور(كاپيتاليسم) را يكي از نظام هاي اقتصادي معرفي كرده كه محور خود را بر روي سرمايه قرار مي دهد و بدون توجه به كار به دنبال يافتن رهيافت هايي براي افزايش سرمايه برسرمايه است. چون در اينجا محوريت با سرمايه است، بنابراين سرمايه محوري در مقابل كار محوري واقع مي شود.
وي در ادامه سرمايه محوري را سبب ايجاد طبقه‌بندي اشياء در يك نظام قيمت گذاري مي‌داند و مي‌افزايد: « از راه قيمت گذاري، تمامي منابع عمومي ثروت تبديل به منابع خصوصي مي شوند و چون محروميت عمومي را در بر مي‌گيرد، فقرعمومي را به دنبال دارد و زماني كه اين قيمت گذاري به اشيايي كه به طور آزاد در طبيعت وجود دارند صورت مي گيرد محصور در اعتبارات اجتماعي مي شوند و از دسترس عمومي خارج مي شوند و در دست اعتبار گذاران اجتماعي و اقتصادي قرار مي گيرد.»
اين نويسنده در پايان مقاله خود آورده است: « آنچه به عنوان پيشرفت و تكامل بشري، مطرح شده است براساس (آزادي و نخبگان و سرمايه داري) بنا مي شود كه ضد عدالت وضد مردم و ضد نظام هاي انساني و مردمي است كه امروزه به نام (جهاني شدن) مشهور شده است كه شامل (ظلم جهاني) و (ازدياد فقرعمومي جهاني) است و روز به روز به فاصله فقرا و اغنياء در سطح جهان مي افزايد و انسان ها را به فقر مطلق و غناي مطلق نزديك مي سازد كه ويراني جهاني را به دنبال دارد. ظهر الفساد في البر و البحر بما كسبت ايدي الناس.»
در پژوهش ديگري با  عنوان وهابيون و هويت شيعي در عربستان نويسنده با بيان اين كه هويت شيعي در جامعه عربستان داراي دو جنبه و ويژگي است. از يك منظر شيعيان خود را بخشي جدا از جامعه عربستان تلقي مي كنند و ازمنظري ديگر يعني از منظر ملي آنان به عنوان شهروندان كشور تلقي شده و با ديدي جامع گراتر نگريسته مي شوند، مي‌افزايد: «شكل گيري اين هويت دوگانه شيعيان عربستان تا حد بسيار زيادي به عوامل فرهنگي، مذهبي و سياسي وابسته است.»
  نگارنده با اشاره به اين كه شيعيان عربستان با وجود مشكلات فراوان فراروي خود، شعور جمعي خود را تقويت كرده‌اند به نقش مذهب، علما، عوامل منطقه‌اي، انسجام اجتماعي و هويت ملي شيعيان به عنوان عوامل تقويت شعور جمعي آنان پرداخته و آدر بخشي از مقاله خود آورده است:« علاوه بر مذهب مشترك، وابستگي هاي خانوادگي، منافع، ارزشها،سنن، آداب و مشكلات مشترك در پيدايش انسجام اجتماعي موثرند. درحوزه اجتماعي، مشاركت افراد در مناسك و آئين هاي جمعي نظير نمازجماعت، مناسبت هاي مذهبي (مانند جشن ولادت پيامبر(ص) وائمه (ع)، عاشورا و تشيع جنازه) نمايانگر انسجام و همبستگي اجتماعي شيعيان است. در واقع اين مناسك، تظاهرات نمادين وحدت گروه مي باشند و افراد با شركت در آئين هاي مذهبي نيروي تعالي بخش جامعه را تجربه مي كنند.
    هنگامي كه اين آئين ها در محافل عمومي به منصه ظهور مي رسند،ويژگي هاي مشترك شيعيان را به نمايش مي گذارند و در واقع شيعيان بواسطه اين ويژگي ها از ديگران متمايز مي گردند.»
تحليلي بر تطورات و گسستگي هويت ها در گفتمان تجدد (هژموني تجدد) نوشتار ديگري است كه در اين شماره از پگاه حوزه منتشر شده است. در بخشي از اين پژوهش مي‌خوانيم: «  تجدد غربي با توجه به مباني فلسفي و معرفتي اش، و نيز با حاكميت اهداف و اصول بنيادين و راهبردي اش بر نظام اجتماعي، اينك به يك گفتمان غالب بر عصر جديد مبدل گرديده و هژموني خود را بر نظام جهاني اعمال مي كند. گفتمان، اصطلاحي كه بيش از هر چيز، در حوزه ادبيات و زبان شناسي كاربرد و استعمال زيادي داشته است، به معناي نوعي گفت و گوي شفاهي ميان دو نفر و محاوره و گفت و گو در يك مصاحبه صورت مي گيرد و گفتار و سخن گفتن و صحبت كردن در موردچيزي اراده شده است.»
در بخش ديگري از اين مقاله آمده است: «  گفتمان تجدد يكي از موانع بزرگ و اساسي خود را دين ها و سنت هايي مي دانست كه علي رغم اينكه با دنيا گرايي مخالفت مي كردند؛ اما رابطه دين و حيات دنيوي و به عبارتي نسبت دين و سياست را از هم تفكيك نمي كردند، بلكه بر پيوند دين و سياست و دخالت دين در نظام دنيوي ومعيشت تأكيد كردند. به همين روي چنان كه نگرش زهد گرايانه از دين،مانع توسعه و گفتمان تجدد محسوب مي شد، نگرش جامع و حداكثري ازدين نيز كه بر پيوند ميان دين ودنيا، و دين و سياست تاكيد مي كرد، براين غيريت و مانعيت بيش از پيش مي افزود.»
 پگاه حوزه به صاحب امتيازي دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم و مدير مسؤولي و سردبيري سيد عباس صالحي هر دو هفته يك‌بار منتشر مي‌شود.
علاقه‌مندان مي‌توانند براي تهيه اين نشريه با شماره تلفن 7832952 -0251 تماس بگيريد يا به نشاني اينترنتي www.pegahhowzeh.com مراجعه كنند.