عقاید فقهای دین درباره عصمت پیامبر و ائمه

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در مشهد، حجت الاسلام حسن طارمی راد، مدیر عالی دانشنامه جهان اسلام ظهر امروز در دومین جلسه از کارگاه «مکتب در فرآیند تکامل» که به همت مجتمع عالی حکمت مشهد در محل این مجتمع برگزار شد، گفت: در بحث علم ائمه(ع) به بلایا و احوال و منایا اخبار بسیار زیادی وارد شده است. اینها شرط امامت نیست یعنی ضرورت ندارد و استدلال عقلی و کلامی بر رد آنها نداریم از این رو اگر دلیل شرعی معتبری داشته باشیم نقلا می پذیریم و در غیر این صورت سکوت می کنیم.

وی ادامه سخن خود را به تبیین عقاید ابن قبه اختصاص داد و افزود: آنچه را که ابن قبه در باب عصمت قابل دفاع کلامی می داند، عصمت در بیان دین و علم دین است. حتی مصونیت از گناه را برای امام لازم نمی داند.

حجت ‌الاسلام طارمی افزود: ابن قبه به بیشتر از این مقدار تصریحی نمی کند و حتی نقل آن را تصریح نکرده است. به همین جهت نمی توان اعتقاد به عصمت را بیش از مقدار مذکور به وی نسبت داد اما می دانیم که ادله عقلی مانند حفظ اعتماد مردم هم می توان بر آن اقامه کرد.

مدیر عالی دانشنامه اسلامی جهان اسلام خاطرنشان کرد: در همین باب مرحوم صدوق اسماءالله را روا می داند و از آن سخت دفاع می کند. شیخ صدوق می فرماید وقتی ما روایت معتبر بر خطای پیامبر(ص) در نماز داریم، باید ساختار کلامی برای آن تدوین کنیم. ساختار آن به این صورت است که خداوند خود رسول گرامی را به خطا می اندازد تا شائبه الوهیت برای ایشان نرود و این کار را خداوند در جمع کسانی نشان داد که اعتقاد به نبوت داشتند و با این کار شکی در دل ایشان ایجاد نمی شد.

حجت الاسلام طارمی راد ادامه داد: مسلمانان عصمت را به نحو ارتکازی می فهمیده اند. به عنوان مثال در همان ماجرای خطای پیامبر(ص) در نماز مردم پرسیدند «آیا وحی جدیدی نازل شده است؟» این نشان می دهد ذهنیت آنان خطا نکردن حضرت بوده است. البته روایات و آیاتی همچون آیه تطهیر و 27 و 28 سوره جن که درباره عصمت آمده است نیز دلیلی بر معصوم بودن حضرت است./202/820/ب1