جهاد بین عقل و قلب جهاد اکبر است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، حضرت آیت‎الله عبدالله جوادی آملی،در درس خارج تفسیر خود در مسجد اعظم در ادامه تفسیر سوره مبارکه طور گفت: انسان اول با نفس ملهمه خلق شد و این نفس ملهمه که فجور و تقوا را می‎داند و این ودیعه الهی است اگر به پیام الهی توجه کند، هرگز نفس لوامه و اماره پدید نمی‎آید، بلکه مستقیم رشد می‎کند و به نفس مطمئنه می‎رسد و مورد خطاب «یا ایتها النفس المطمئنه» می‎شود.

وی افزود: آنان که گاه عمل صالح انجام دادند و گاه گناهی کردند، همان نفس ملهمه ساکت نمی‎نشیند و وقتی خدا به آن فجور و تقوا را الهام کرد پیام الهی را به او می‎رساند، به انسانی که شهوت و غضب را ترجیح داد، پیام خدا را می‎رساند، خداوند این نفس را شاگرد خودش قرار داد و او را عالم کرد، همین نفس ملهمه اگر کسی گرفتار شهوت و غضب شد، او را سرزنش می‎کند و می‎گوید چرا مبتلای به این کار شدی.

مفسر برجسته قرآن کریم با بیان این‎که جهاد اکبر بین عقل و قلب، بین فهمیدن و دیدن، بین دانستن و شهود است، اظهار کرد: اما برای ماها که جزو متوسطان هستیم، جهاد ما، جهاد بین بدی و خوبی است، شهوت و غضب می‎خواهند کار خلاف بکنند اما عقل عملی می‎خواهد جلوی آن را بگیرد، این جهاد اوسط است، خدای سبحان به ما شهوت و غضب داد، اما حلال و حرام دارد، ما مجبور هستیم که غذا بخوریم، اما مجبور نیستیم که حرام بخوریم، ما به اصل غذا خوردن مجبور هستیم، این جنگ بین عقل عملی و نفس هست، اگر عقل عملی در این جنگ شکست بخورد، این شکست خورده است، عقل هست اما اسیر است و از آن کاری ساخته نیست، اما اگر نفس شکست بخورد، عقل فرمان‎روایی دارد.

وی با بیان این‎که هر جوری که در دنیا انسان باشد، خداوند او را همان طور محشور می‎کند، خاطرنشان کرد: اگر انسان در دنیا چشم داشته است و حرم و مسجد و حسینه را نبیند و حالا در قیامت هم کور است و بهشت را نمی‎بیند، نسبت به مسائل دنیایی کور نبودند اما در قیامت کور محشور می‎شوند، در دنیا گفتند چه ما را موعظه بکنی و چه ما را موعظه نکنی هیچ تفاوتی برای ما نمی‎کند، در جهنم هم فرشتگان می‎گویند اگر صبر کنید یا صبر نکنید برای شما تفاوتی ندارد.

حضرت آیت‎الله جوادی آملی ادامه داد: مؤمنان هم ممکن است کور محشور شوند، بعضی از کوری‎ها نعمت است، آدم حرف‎های بد را نمی‎شنود، در قیامت هم صحنه‎های بد را نمی‎بیند، در دنیا نامحرم را ندید و خداوند هم در آن دنیا او را کور محشور می‎کند.

وی با قرائت آیه « فَاكِهِينَ بِمَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَاهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ»، ابراز کرد: متقیان در بهشت‎ها و عیون هستند، در دنیا انسان تابع چشمه و نهرها هست، هر جا چشمه هست انسان آن جا سکنی می‎گزیند اما در بهشت این گونه نیست، در بهشت هر جا بخواهند چشمه را می‎جوشانند، ذات اقدس اله نسبت به اینان بسیار مهربان است، مدام به آن‎ها می‎گوید پروردگارشان برای آنان این کار را انجام می‎دهد و از این قبیل، خداوند اهل تقوا را بسیار دوست دارد.

استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه با قرائت آیه «مُتَّكِئِينَ عَلَىٰ سُرُرٍ مَّصْفُوفَةٍ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِينٍ»، ادامه داد: روی تخت‎هایی که صف بسته است همه روبه‎روی هم هستند، آن‎جا یک سلسله تخت‎های ملکوتی وجود دارد، کسانی که روی این سریرها نشسته‎اند، همه رو به روی هم هستند، برخی از اهل تفسیر گفته‎اند این حالت جایی است که به لقای الهی رسیده‎اند و هیچ حجابی نیست، ما این چنین چیزی در دنیا نداریم، سخن از زمان و مکان نیست، اما وقتی به بارگاه الهی رسیدند، آن جا دیگر زمان و مکان وجود ندارد که بگوییم هر کس تنها رو‎به‎روی صرف خودش را می‎بیند، همه در بهشت روبه‎روی هم هستند، در دنیا این‎گونه نیست، آن‎جا مشهد و محل حضور و شهود است، خود خداوند بر عرش‎الرحمن است و مستمعین هم رو در روی هم هستند./914/پ202/ص