نگاهي به نشست ساده نويسي در حوزه علميه قم

به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، نشست ساده نويسي از سوي مركز آموزش هاي ادبي ـ هنري معاونت آموزش دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، با حضور ده‌ها تن از خواهران و برادران طلبه و دانشجو برگزار شد.

در اين نشست كه در محل مركز آموزش هاي ادبي و هنري دفتر تبليغات برگزار شد؛ حجت الاسلام جواد محدثي به طرح بحث ساده نويسي پرداخت.

وي گفت: هدف از نگارش، انتقال دانسته ها و مفاهيم ذهني به مخاطبان و تأثيرگذاري بر آنان است؛ «عامل واسطه» در اين انتقال، «كلمه و كلام» است.

حجت الاسلام جواد محدثي افزود: اگر هدف «تفهيم» باشد، و اگر مخاطب عام‌تر و فراگيرتر باشد، و اگر نوشته، نقشي در اين ارتباط و تأثير گذاري داشته باشد، نتيجه آن ضرورت ساده نويسي و روان‌نويسي، پرهيز از تكلف، پيچيده نويسي، قلنبه گويي و لزوم ساده بيان كردن مطالب عميق و بلند براي مخاطب قرار دادن جمع بيشتر مي شود.

اين نويسنده و شاعر حوزوي اظهار داشت: اظهار فضل و نشان دادن معلومات و تسلط بر ادبيات، انس داشتن با كتب درسي و ادبيات حوزوي و متون علمي، دوري از فرهنگ عمومي جامعه و مردم عادي و كوچه و بازار و پيچيدگي ذهني و تأثير آن بر پيچيدگي الفاظ و عبارات از مهمترين عوامل مغلق حرف زدن و پيچيده نوشتن است.

وي با اشاره به ضرورت ساده نويسي تأكيد كرد: امروزه، جنگ فرهنگ‌ها در عرصه كتاب‌ها، مجلات، مطبوعات و رسانه‌هاي مجازي است؛ هركس بتواند مخاطب بيشتري جذب كند و پيام خود را روشن‌تر و جذاب‌تر به مخاطبان برساند، برنده‌تر است.

اين فعال حوزوي ابراز داشت: اگر نسل امروز كه با كتاب و مجله و مطبوعات مأنوس‌اند، اقبالي به نوشته هاي مذهبي نشان نمي‌دهند و بيشتر مجذوب آثار ديگران مي‌شوند، يكي از علل آن را هم بايد در «دشوار نويسي» و «عدم ارتباط» نوشته ها با خوانندگان امروزي جست‌وجو كرد. اين مسأله، هم در فرهنگ شفاهي و گفتاري مصداق دارد. هم در فرهنگ مكتوب و نوشتاري.

وي مطالعه آثاري را كه به سبك ساده نويسي است جهت الگوگيري و تمرين و ممارست را دو عامل مهم براي ساده نويسي دانست و بيان داشت: از آنجا كه ادبيات كودكان بر مبناي ملاحظه افكار، روحيات، معلومات، علاقه ها و حساسيت هاي كودكان پديد مي آيد، مطالعه منابعي كه به شيوه نگارش براي كودكان پرداخته مفيد است.

اين نويسنده متعهد، ساده نويسي را غير از سطحي نويسي دانست و اضافه كرد: در نوشته هاي سطحي، مطالب از عمق، اتقان و استحكام خالي است و از اين رو فاقد ارزش و اعتبار است. ولي در ساده نويسي، عمق و اتقان مطلب پابرجاست و نويسنده، با تسلطي كه بر واژه ها و جملات دارد، مطالب عميق را با عباراتي روان مي نويسد تا فهم آن بر همگان عملي باشد.

حجت الاسلام جواد محدثي در ادامه گفت: برخي تصور مي كنند ساده نويسي با زيبا نويسي مغاير است؛ چنين نيست. زيبايي نوشته به آن است كه از صناعات ادبي(چه صناعات لفظي، چه صناعات معنوي) برخوردار باشد. به طور مثال بهره گيري از عناصري همچون: تشبيه، كنايه، مجاز، استعاره، ايهام، تضاد، جناس، لفّ و نشر، ايجاز، مراعات نظير، مبالغه، سجع و تلميح سبب زيبايي نوشته مي شود.

وي در ادامه افزود: از آنجا كه انباشتن يك نوشته فارسي از آيات و روايات و اصطلاحات عربي، آن هم گاهي بدون ترجمه، نوشته را دشوار مي سازد، كاستن از كاربرد جملات عربي در نوشته هاي فارسي نيز يكي از مصاديق آسان نويسي است.

اين فعال حوزوي اظهار داشت: براي موفقيت در اين عرصه، تمرين لازم است. تمرين هم از دو بعد مطالعه و نگارش تشكيل مي شود. هم بايد آثاري را كه به اين سبك است زياد خواند، هم در مسير ساده نويسي كار و تمرين كرد.

وي در پايان مطالعه كتاب هاي داستان و رمان، انس با كتاب ها و مجلات كودك و نوجوان، گوش دادن به برنامه هاي كودك و نوجوان راديو و تلويزيون، نوشتن خاطرات روزانه، توصيف اشياء پيرامون خود، دقت در مشاهده اشياء و خوب ديدن آنها، شناختن مخاطبان عام از نظر سطح معلومات، حوزه واژگان و سطح فكر و ادراك، انس هر چه بيشتر با توده مردم و همزباني با آنان به قصد تقريب زبان خود به زبان مردم، كوتاه سازي جملات در متن مكتوب، تبديل حديث هاي تاريخي به قصه هاي كوتاه و نوشتن خلاصه اي از يك فيلم را از عواملي دانست كه به ساده نويسي كمك مي كند.

گفتني است، در ابتداي نشست، گزيده‌اي از زندگينامه حجت الاسلام جواد محدثي خوانده شد و حضار با گوشه هايي از زندگي و آثار وي آشنا شدند.

مرکز آموزش‌هاي ادبي و هنري دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، يکي از پرسابقه ترين مراکز آموزش ادبي و هنري در قم است که از سال 1363 به صورت رسمي فعاليت خود را آغاز کرده و تاکنون بسياري از فرهيختگان حوزه علم و اخلاق را به حوزه ادب و هنر جامعه معرفي کرده است، امروزه نيز با تلاش و توان فراوان خود به تربيت طلاب جوان در رشته‌هاي ادبي و هنري همت گماشته است و سالانه جمع زيادي از طلاب علاقه‌مند به مسائل ادب و هنر را روانه ميدان ارزشمند فرهنگي مي‌کند.