ششصد نفر از مردم تبريز در قيام 29 بهمن دستگير شدند
حسين نجفي، نويسنده کتاب هاي « نهضت اربعين » و « تنهايي و پايداري و معاون انتشارات بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس آذربايجان شرقي در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري رسا در تبريز با بيان اينكه قيام 29 بهمن 1356 مردم تبريز، اتفاقي نبود، اظهار داشت: همواره تحليل ها و موضع گيريهاي مختلفي در خصوص رويداد تاريخي قيام مدم تبريز در اين روز بيان شده، ولي بنده بر اساس تحقيقاتي كه در اين خصوص انجام دادهام به اين نتيجه رسيدهام كه قيام 29 بهمن مردم تبريز سازماندهي شده بود، نميتوان قيامي به اين عظمت را كه در يك لحظه از شرق به غرب تبريز را فرا گرفت، راهپيمايي عادي خواند.
وي با اشاره به پيام امام خميني (ره) خطاب به مردم قهرمان تبريز گفت: بر اساس اين فرمايش رهبر كبير انقلاب، نقش آذربايجان بي همتاست و همواره اين خطه مبناي زمينهسازيهاي سياسي كشور بوده است. مردم آذربايجان در نهضت مشروطه، مسئله كشف حجاب، موج دستگيري ها همواره اثبات كردهاند كه زير بيرق استبداد نميروند كه اين خصلت مردم آذربايجان از لحاظ جامعه شناسي قابل بررسي و تحليل است.
نجفي با اشاره به فضاي خفقان سياسي دهه 50 گفت: در طول اين سال ها شديدترين نوع خفقان بر فضاي سياسي كشور حاكم بود و فضاي اعدام، زنداني كردن مبارزين و دانشجويان بر همه ابعاد مسائل سايه افكنده بود.
وي ادامه داد: با روي كار آمدن « كارتر» از حزب دموكرات در آمريكا، براي اينكه حكومت هاي مستبد دست نشانده آمريكا با خطر فروپاشي مواجه نشوند، سياست حقوق بشر را در اين كشورها در پيش گرفت و تمامي كشورها را ملزم به رعايت منشور حقوق بشر كرد.
معاون انتشارات بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس اضافه كرد: رژيم شاهنشاهي نيز كه در نقطه انفجار قرار گرفته بود، به دستور شاه ميزان آزادي را افزايش داد و در 14 مرداد 1356 (سالگرد مشروطيت) در پيام سالانه خود وعده تغييرات سياسي جديد را داد و پانزدهم مرداد، جمشيد آموزگار را مجري اين سياست جديد خود منصوب كرد، شاه فضاي باز سياسي مي كند، در حالي كه امام (ره) اين سياست را يك توطئه اعلام مي دارند.
اين نويسنده ميافزايد: امام خميني (ره) طرح فضاي باز سياسي شاه را توطئه براي تطهير رژيم شاه اعلام ميدارد.
نجفي با اشاره به تحقيقاتي كه در اين خصوص انجام داده، ميگويد: شاه با اعلام اين موضوع دست به يك خطاي استراتژيكي ميزند، گرچه اين موضوع نيز كاملا سوري و فريبنده بود و شاه قصد داشت با ارائه آزاديهاي سوري به نوعي اعلام دارد كه به وجود آمدن فضاي اختناق بين سال هاي 50 تا 55 به دستور شاه نبوده است و ساواك خود چنين فضايي را به وجود آورده بود.
وي ادامه داد: ساواك اول آبان ماه سال 56 سيد مصطفي خميني فرزند امام راحل را با همكاري اداره استخبارات عراق به شهادت ميرساند.
نجفي خاطر نشان كرد: شهادت فرزند امام مسبب برگزاري مراسم گراميداشت در تبريز و ساير شهرهاي كشور مي شود و در حقيقت اين جلسات در بيشتر موارد با همكاري دانشجويان برپا مي شد و به نظرم برگزاري اين مراسم را مي توان به نوعي پيش نياز قيام 29 بهمن تبريز تلقي كرد.
وي گفت: رژيم شاه ضمن هراس از ديدن استقبال مردم در برگزاري اين بزرگداشتها و براي ارزيابي ميزان مقبوليت مردم 17 دي 56 مطلبي موهن در مورد حضرت امام (ره) در روزنامه اطلاعات چاپ كرد.
نجفي اضافه كرد: جالب است بدانيد كه تعطيلي حوزه هاي علميه قم به پيشنهاد فضلاي آذربايجاني كه در منازل مراجع تقليد جمع شده بودند صورت گرفت.
وي تصريح كرد: عامل اصلي تحريك مردم در قيام 19 دي قم را علماي آذربايجاني بر عهده داشتند و من ارتباط ظريفي بين اين قيام و قيام 29 بهمن تبريز مي بينم، بطوري كه 23 دي ماه همان سال، دانشجويان دانشگاه آذربادگان تبريز ضمن برپايي راهپيمايي با ساواك درگير ميشوند و پس از اين روز موج گستردهاي از شعار نويسي بر روي ديوراهاي خانهها در تبريز به راه ميافتد.
اين نويسنده تبريزي با اشاره به نقش برجسته روحانيت در مبارزات مردم تبريز ميافزايد: 27 بهمن 1356 آيت الله قاضي طباطبايي و تني چند از روحانيون تبريز با صدور اعلاميه اي برگزاري مراسم چهلم شهداي قم در مسجد قزللي را اعلام ميدارند.
وي ادامه داد: ممانعت از برگزاري مراسم چهلم شهداي قم در مسجد قزللي تبريز و وقوع آن بي حرمتي ها به مسجد بهانهاي براي وقوع قيام تاريخي مردم تبريز شد.
نويسنده كتاب « نهضت اربعين» معتقد است بعد از ظهر 29 بهمن در تبريز حكومت نظامي اعلام مي شود و تانك ها براي سركوب قيام مردم وارد خيابان هاي شهر مي شوند.
وي در خصوص بررسي علل اين قيام ميافزايد: موضع گيري رژيم پيرامون قيام مردم تبريز اين بود كه تعدادي از كمونيست ها و افراد خارجي كه ايراني و تبريزي نبودند مسبب اين آشوبها بودند در حالي اقشار مختلف مردم و دانش آموزاني كه زودتر از موعد مقرر هر روز تعطيل شده بودند، به قيام پيوستند.
نجفي گفت: در اين روز حمله به مشروب فروشي ها، سينماها و مراكز فحشا نيز از شعله هاي آتش مردم در امان نماندند كه اين نيز از وجود انگيزه هاي فرهنگي و اجتماعي و مذهبي مردم تبريز خبر ميداد.
نجفي در ادامه تشريح اين وقايع، اقامت مزدوران آمريكايي و كنسولگري آمريكا در تبريز را دليل اصلي وجود انگيزه ضدامپرياليسي مردم تبريز خواند.
وي اضافه كرد: 600 نفر از مردم در اين روز بازداشت شدند و با بركناري رئيس ساواك و احضار استاندار وقت آذربايجان به تهران، موج دستگيريها افزايش يافت.
اين نويسنده اظهار نظر سركنسول آمريكا در تبريز را پس از قيام 29 بهمن جالب خواند و گفت: سركنسول آمريكا در تبريز قيام مردم اين شهر را در واژه «نهضت ايران در آستانه پيروزي» لقب داد.
گفتني است، حسين نجفي تحقيقاتي پيرامون نقش اقشار مختلف مردم به ويژه روحانيت در رهبري و سازماندهي مردم در قيام 29 بهمن انجام داده كه انتشار دو كتاب « نهضت اربعين » و « تنهايي و پايداري » پيرامون فلسفه وقوع قيام 29 بهمن تبريز، حاصل اين مطالعات و تحقيقات است.