پیشنماز از دیدگاه مقام معظم رهبری
مسجد خانه پیشنماز است
قدر مساجد را بدانیم؛ قدر جلسات مذهبى را بدانیم. و مسجد مورد بىاعتنایى قرار نگیرد. من با روحانیونى که در یک ادارهاى مشغول کار مىشوند، در حالى که پیشنماز فلان مسجد هم هستند، مخالفم؛ چون یک روز در هفته، دو روز در هفته، سه روز در هفته براى اقامهى نماز جماعت به مسجد نمىروند. مىگوییم چرا؟ مىگوید گرفتار شدم؛ سرم شلوغ بود. یا مىرود نماز، ولى دیر مىرود؛ مردم در صف جماعت منتظر نشستهاند؛ حالا آقا بعد از مدتى دوان دوان مىآید؛ گاهى یک کیف سامسونت هم دستش است! من با این روش موافق نیستم. پیشنماز مسجد، باید مسجد را خانهى خود، جایگاه خود و ادارهى خود بداند؛ وقتى وارد مسجد شد، «کالسمک فى الماء» باید باشد؛ احساس کند که اینجا جاى اوست و عجلهاى براى بیرون رفتن از مسجد نداشته باشد؛ این درست است. جلسات مذهبى هم همین طور است. البته در درجهى اول مسجد، بعد هم در درجهى بعد، جلسات مذهبى و عرفیات فراوانى که ما در این زمینه بحمدالله داریم. این اولین وظیفهى ماست و این را باید قدر بدانیم.(1)
شرایط ارتباط با مردم
این ارتباط با مردم که در مسجد و جلسات مذهبى هست، از آن کارهاى اثر گذار است؛ ولى شرایطى دارد. من سالها پیش - شاید چهل، پنجاه سال قبل - یک کتاب از مرحوم شیخ محمد باقر بیرجندى - که از علما و بزرگان خراسان و از شاگردان میرزاى شیرازى بوده است؛ پدر مرحوم آیتى بیرجندى که او هم از علماى بزرگ بود. ما مرحوم آیتى را دیده بودیم - به نام «لؤلؤ و مرجان در شرایط پلهى اول و دوم منبر روضهخوانان» (شاید هم از مرحوم آمیرزا حسین نورى است؛ الان شک کردم) دیدم. آن روز، یعنى صد سال قبل، یک عالم حر فاضل درس خواندهاى براى پلهى اول و دوم منبر روضهخوانان شرایط قائل مىشد. من عرض مىکنم این شرایط، امروز شده هزار برابر. شما با همهى قشرها مواجه مىشوید و باید خودتان را آماده کنید. جامعهى روحانیت در مجموع با قشر عامى، با قشر تحصیلکرده، با جوانان، با پیر، با زن، با مرد، با فقیر، با غنى، با وابستگان به جناحهاى مختلف سیاسى، مواجه مىشود و باید براى همهى اینها خودش را آماده کند. ببینید، چقدر سخت است.(2)
چگونه تاثیر بگذاریم
به عنوان آخوندى، دست ما گشاده نیست؛ اما ابرویمان که مىتواند گشاده باشد. بنده خودم سالها پیشنمازى کردهام؛ مىدانم انسان چگونه باید با مردم رفتار کند. وقتى نماز تمام مىشد، برمىگشتم رو به مردم مىنشستم. تسبیحات حضرت زهرا را هم که مىگفتم، افراد مىآمدند و مىدیدند راه باز است. جوان مىآمد، مزلف مىآمد، بازارى مىآمد، ریشدار مىآمد، بىریش مىآمد. آن زمان، پوشیدن پوستینهاى وارونه در میان جوانهاى بیتل مد شده بود. یک روز رفتم نماز، دیدم یکى از همین جوانهاى آلامد که موهایش را روغن زده، آمده و صف اول کنار متدینین و بازارىهاى خوب و افراد محاسن سفید نشسته. احساس کردم این جوان با من حرفى دارد. نشستم و به او پاسخ نگاه دادم؛ یعنى اجازه دادم بیاید حرفش را بزند. جلو آمد و گفت آقا! من صف اول بنشینم، اشکال دارد؟ گفتم نه، چه اشکالى دارد؟ شما هم مثل بقیه. گفت: این آقایان مىگویند اشکال دارد. گفتم: این آقایان بیخود مىگویند! این جوان، دیگر از این مسجد پا نمىکشد. این جوان، دیگر از این پیشنماز دل نمىکند. همینطور هم بود؛ از ما دل نمىکندند. بنده وقتى مسجد مىرفتم، در میان صد نفر، اقلا نود نفرش جوانها بودند. بنده هیچ چیز خاصى نداشتم؛ نه یک مایهى آنچنانى معنوى، نه یک مایهى دنیوى؛ اما با مردم بودم.
اگر مىخواهید اثر بگذارید راهش این است که دلها را به هم نزدیک کنید؛ درون را پاک کنید؛ عمل را خالص کنید؛ براى خدا کار کنید؛ آنوقت خداى متعال برکت خواهد داد. (3)
روحانی در دانشگاه
به نظر من، در بسیارى از جاها و شاید بتوانیم بگوییم در اغلب جاها، این ممکن است که روحانى طورى مشى کند و طورى عمل نماید که حتى آن دانشجویى که از لحاظ مشى و فکر سیاسى و - به قول معروف - خط و ربط، این روحانى را قبول ندارد، بگوید انصافا آقاى خوبى است. اگر جایى درد دلى، یا مشکل روانىیى، یا عقدهیى در ذهن و فکرش داشته باشد، باز مىبیند که این آقا ملجأ است. چنانچه یکوقت بخواهد نماز درستى بخواند، پشت سر این روحانى برود و در مسجد نماز بخواند. در دانشگاهها باید در این جهت سیر بشود؛
(پ 43)در مسجد دانشگاه، اگر این روحانى صاحب این مسجد بشود و به آنجا برود و بنشیند بحث کند، حتما دانشجویان جذب مىشوند. البته ممکن است مدتى نیایند و عدهیى بدجنسى کنند؛ لیکن اصلا دانشجو، به یک نفر که مثل پدر با او برخورد کند و مشکلاتش را مرتفع سازد، احتیاج دارد. اگر چنین روحانىیى در آنجا باشد، اصلا امکان ندارد که دانشجویان مراجعه نکنند. این دانشجو قهرا مراجعه مىکند؛ چون عقدهى روحى دارد.(4)
طعم خوش پیشنمازی
البته به مساجد باید خیلى اهتمام بشود. من به این سنت پیشنمازى، خیلى معتقدم. شاید بعضیها هم واقعا قبول نداشته باشند؛ اما خود من چون مدتها پیشنماز بودهام و پیشنمازى کردهام، مىدانم که پیشنمازى، چهقدر کار خوب و مؤثر و پرفعالیت و پرتلاشى است. غالبا کسانى که پیشنمازى نکردهاند، نمىدانند پیشنمازى یعنى چه. بعضیها هم که در مسجد نمازى خواندند و فورى بیرون دویدند و دنبال کار دیگرى رفتند، آنها هم طعم پیشنمازى را نمىفهمند.(5)
پیشنمازی یعنی...
پیشنمازى، یعنى آدم مسجد را واقعا محل کار خودش بداند؛ قبل از وقت، حتى قبل از دیگران، به آنجا برود؛ اوضاع مسجد را ببیند؛ اگر اشکالاتى در وضع ظاهرى مسجد هست، برطرف کند؛ سجادهاش را پهن نماید؛ منتظر مردم بماند که بیایند؛ با یکیک افرادى که مىآیند، تا آنجایى که مىتواند، تماس بگیرد؛ به آنها محبت بکند؛ از آنها احوالپرسى نماید؛ اگر مشکلى دارند، در آن حدى که برایش میسور است، برطرف کند، نه اینکه پادوى کارهاى خدماتى مردم بشود - در بعضى از مساجد، چنین چیزهایى وجود دارد که قطعا غلط است - در آنجا بنشیند، مردم به او مراجعه بکنند، درددل بکنند، خودش را بر مردم عرضه کند، در معرض مراجعات مردم قرار بدهد؛ نماز را که تمام کرد، براى مردم مسأله و تفسیرى بگوید، حرفى بزند و بلند شود، بیرون برود؛ یعنى اینطور، ساعتى از وقت خودش را در اینجا صرف بکند.(6)
پیشنماز جلب کننده عواطف
به نظر من، اینطور پیشنمازى، یک فرد خیلى مفید و مؤثر و با برکت و جلبکنندهى عواطف است. در سایهى چنین پیشنمازىیى است که وقتى او به آن کسانى که با مسجدش سروکار و رفتوآمد دارند؛ حتى کسانى که وقت هم نمىکنند به مسجد بروند، اما دورادور مىدانند و از دیگران شنیدهاند که این آقا، چه آقاى خوبى است، اشاره کند که فلان کار باید انجام بگیرد، نه بودجه مىخواهد، نه قدرت قانونى مىخواهد و نه بخشنامه لازم دارد؛ آن کار طبق نظر و گفتهى او انجام خواهد گرفت.(7)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
پی نوشت ها
(1)دیدار با روحانیون 17/08/1385
(2)دیدار با روحانیون 17/08/1385
(3)بیانات در دیدار مسؤولان عقیدتى، سیاسى نیروى انتظامى 23/10/1383
(4)بیانات در دیدار با اعضاى شوراى مرکزى نمایندگان ولى فقیه در دانشگاههاى کشور و مسؤولان دفاتر نمایندگى 08/07/1369
(5)بیانات در دیدار با اعضاى شوراى مرکزى نمایندگان ولى فقیه در دانشگاههاى کشور و مسؤولان دفاتر نمایندگى 08/07/1369
(6)بیانات در دیدار با اعضاى شوراى مرکزى نمایندگان ولى فقیه در دانشگاههاى کشور و مسؤولان دفاتر نمایندگى 08/07/1369
(7)بیانات در دیدار با اعضاى شوراى مرکزى نمایندگان ولى فقیه در دانشگاههاى کشور و مسؤولان دفاتر نمایندگى 08/07/1369
ارسال نظرات