تشکل مخفی مدرسین

به گزارش سرویس پیشخوان خبرگزاری رسا، متن کامل آنچه از سوی روزنامه رسالت در شماره امروزش منتشر شده به این شرح است.

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم یکی از قدیمترین تشکل های علمی و حوزوی کشور است که روند تکاملی آن با آغاز تاسیس حوزه علمیه قم کلید خورده است . درسال1301 با ورود آیت الله حائری یزدی به شهر قم نقطه عطفی درتاریخ حوزه های علمیه شیعه به وجود آمد، درآن زمان مهمترین دغدغه آن مرحوم معطوف به حفظ وتقویت نهال نوپای حوزه جدیدالتاسیس قم وتبدیل آن به یک پایگاه مهم علمی ومذهبی گشت.

دوره آیت الله بروجردی ازمنظر تثبیت حوزه علمیه قم وتوسعه کمی وکیفی آن اهمیت ویژه دارد از یک سو با ورود ایشان به قم حوزه علمیه دوران بحران وتشتت هشت ساله مراجع ثلاث را پشت سرگذاشت وازسوی دیگر روند رو به رشد تعداد طلاب درحوزه علمیه قم که پس از سقوط رضاخان پهلوی شروع شده بود به دنبال مدیریت آیت الله بروجردی سرعت بیشتری گرفت. درسایه رویکرد فرهنگی وسیاسی آیت الله بروجردی واولویت بخشیدن ایشان به مسائل حوزوی، طلاب وروحانیون دغدغه اصلی خود را فراگیری دروس حوزوی قرار دادند، لذا نسلی از فضلا تربیت یافت که بعدها درزمینه فکری وعملی انقلاب اسلامی تاثیر قابل توجهی برجای گذارد.

به دنبال تثبیت وتوسعه نسبی حوزه علمیه قم ودرشرایطی که این حوزه همچون حوزه های دیگر شیعی ازبرخی نقایص وبی نظمی ها در رنج بود،بحث اصلاح حوزه که سابقه طولانی داشت در سال1328 به صورت جدی مطرح گردید و”هیئت مصلحین” یا “هیئت حاکمه” متشکل از جمعی از علمای طراز دوم شکل گرفت تابا امر آیت الله بروجردی، نظمی وسروصورتی به حوزه بدهند. جلسات ومذاکرات این گروه که امام راحل (ره) وشیخ مرتضی حائری ازاعضای فعال آن بودند ، خوشحالی و امید را در میان طلاب و روحانیون فراهم ساخت اما درنهایت فعالیت های این هیئت با شکست مواجه شد.

دردهه سی دوباره گروهی ازفضلای حوزه که جزء روحانیون رده دوم محسوب می شدند درضمن جلسات وگفتگوهای خودمسئله اصلاح حوزه را به صورت جدی پیگیری کردند که درنهایت به اهداف خود نرسیدند.

جلسات و نشست های فضلا ومدرسین حوزه به صورت پراکنده ادامه یافت ، در اواخر سال1342 به دلیل وجود تشتت درمبارزات سیاسی با رژیم پهلوی وزندانی ومحصور شدن امام راحل (ره) برخی ازفضلا ومدرسین در کنار هماهنگی وهمراهی با دیگر مدرسین به تشکیل یک گروه منسجم ومخفی تحت پوشش اصلاح حوزه اقدام کردند.
اعضای این جمعیت یازده نفر عبارت ازآقایان آذری قمی ، امینی ، حائری تهرانی ، علی خامنه ای ، محمد خامنه ای ، ربانی شیرازی ،هاشمی رفسنجانی، شهید قدوسی ، مشکینی ، مصباح یزدی ومنتظری بودند.

یکی از اقدامات مهم این تشکل( که بعدها جامعه مدرسین نامیده شد) تاکید بر مرجعیت امام راحل (ره) بود ، ازآنجا که برخی مسئوولان رژیم در ابتدای دستگیری امام درسال1342 اعلام کرده بودند قصددارند امام (ره) را محاکمه کنند یکی از اقدامات مهم این گروه تاکید بر مرجعیت ایشان بود چرا که مطابق قانون اساسی رژیم نمی توانست مرجع تقلید را محاکمه کنند. به این منظور جمعی ازمدرسین حوزه در تلگراف ها و بیانیه هایی که همراه روحانیون وعلمای دیگر صادر می کردند بر مرجعیت امام راحل (ره) تاکید نمودند. دراین راستا مدرسین دراقدامی پاسخ مکتوب12 نفر ازفضلا ومدرسین درباره مرجعیت امام (ره) را منتشر کردند. عده ای ازفضلا ومحصلین حوزه علمیه قم ازمحضر مدرسین وفضلای حوزه درباره مرجعیت پس از آیت الله حکیم سوال کرده بودند.

دراین پاسخ آقای امین، انصاری شیرازی، جنتی، خزعلی ، ربانی شیرازی، شاه آبادی، صالحی نجف ابادی ، صلواتی ، فاضل لنکرانی ، مشکینی ، منتظری ونوری همدانی ، امام خمینی را واجد شرایط مرجعیت معرفی کردند. درآبانماه سال1356 بافوت مشکوک حاج آقا مصطفی خمینی وبه دنبال آن واقعه19 دی قم فصل جدیدی درتحولات سیاسی ایران گشوده شدوتشکل مدرسین فعالتر گشت هرچند دراین زمان برخی مدرسین درزندان بودندو برخی دیگر نیز پس از حوادث مربوط به مراسم بزرگداشت حاج آقا مصطفی و قیام19دی تبعید شدند اما با توجه به شرایط و وضعیت بوجود آمده جلسات مدرسین باهمان افراد حاضر در قم فعال شده وبانظم وانسجام بهتر توانست ثمرات چشمگیری درعرصه انقلاب اسلامی برجای گذارد. به طوریکه اعضای جامعه مدرسین آن زمان پس از اطلاع از مفاد توهین آمیز مقاله روزنامه اطلاعات درخصوص امام راحل(ره) همان شب جلسه ای تشکیل دادند ودرباره چگونگی برخوردبااین مسئله به بحث وتبادل نظر پرداختند،با اینکه بنا بود حوزه علمیه فقط روز18 دی تعطیل باشد اما به دلایلی روز19 دی نیز با تلاش مدرسین وموافقت علما و مراجع تعطیل اعلام شد. ازمهمترین اقدامات مدرسین پس از فاجعه19 دی تشکیل جلسه ای بود که در آن درباره فاجعه19 دی به گفتگو وتنظیم اطلاعیه به امضای افرادحاضر درجلسه وسپس برخی از فضلای خارج از جلسه رسانده شد.

 

گفتنی است، انتشار این مطلب از سوی خبرگزاری رسا به معنای تأیید آن نیست. / د 103