طراحی لباس؛ مسئله‌ای اجتماعی و هویتی، نه صرفاً هنری

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر سعید عزیزی، کارشناس سبک زندگی، در آیین اختتامیه اولین جشنواره استانی پوشاک ایرانی اسلامی نگین دخت که 16 دی‌ماه در مرکز مدیریت حوزه علمیه خواهران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بازنگری جدی در نگاه آموزشی و فرهنگی کشور، گفت: یکی از مشکلات اساسی نظام تربیتی ما این است که موفقیت انسان را به چند نمره محدود در کارنامه تحصیلی تقلیل داده‌ایم، در حالی که بخش عظیمی از استعدادهای انسانی، به‌ویژه استعدادهای هنری، هرگز دیده و ثبت نمی‌شوند.

 

وی با بیان اینکه «ظلم بزرگی در حق هنرمندان در نظام آموزشی صورت گرفته است»، افزود: طراحی، دوخت، خوشنویسی، موسیقی، تئاتر، اجرا و هنرهای کاربردی، همه «درس» هستند، اما متأسفانه در هیچ کارنامه‌ای ثبت نمی‌شوند؛ گویی کسی که در ریاضی یا علوم ضعیف است، اساساً شایستگی موفقیت در زندگی را ندارد.

 

 

این کارشناس حوزه تربیت، با اشاره به تجربیات خود در حوزه مشاوره، مسیر درست انتخاب رشته و شغل را مبتنی بر «مثلث موفقیت» دانست و تصریح کرد: هر انتخاب موفقی باید بر سه پایه استوار باشد؛ نخست رغبت و علاقه‌مندی، دوم استعداد و توانمندی واقعی، و سوم تیپ شخصیتی. اگر یکی از این اضلاع نباشد، مسیر به شکست یا فرسودگی منتهی می‌شود.

 

عزیزی ادامه داد: رغبت یعنی کاری که انسان در آن گذر زمان را احساس نمی‌کند، استعداد یعنی کاری که با کمترین زمان بیشترین نتیجه را می‌دهد، و تیپ شخصیتی یعنی اینکه این توانمندی با روحیات فرد سازگار باشد. بسیاری از شکست‌ها نتیجه نادیده گرفتن همین اصل ساده است.

 

کارشناس سبک زندگی با انتقاد از نگاه صرفاً نمره‌محور به دانش‌آموزان افزود: موفقیت بیش از ۲۰۰ مؤلفه دارد، اما ما فقط ۱۰ مورد آن را در کارنامه‌ها می‌سنجیم. دانش‌آموزی که از نمره ۱۰ به ۱۳ می‌رسد، پیشرفت واقعی کرده، اما هرگز دیده نمی‌شود، در حالی که پیشرفت‌های هنری و مهارتی اساساً ثبت نمی‌شوند.

 

 

این کارشناس سبک زندگی با اشاره به نقش اطرافیان در شکوفایی یا سرکوب استعدادها، اظهار کرد: بسیاری از افراد دارای «هوش هنری» هستند، اما چون در کودکی و نوجوانی تأیید نشده‌اند، این استعداد در آن‌ها خاموش شده است. داستان زندگی توماس ادیسون نمونه روشنی از تأثیر نگاه خانواده، به‌ویژه مادر، در شکوفایی خلاقیت است.

 

وی تأکید کرد: تحقیر، تمسخر و بی‌توجهی اطرافیان می‌تواند استعداد را نابود کند، در حالی که تشویق و اعتماد، حتی از یک کودک طردشده، نابغه می‌سازد.

 

 

عزیزی در بخش دیگری از سخنان خود، طراحی مد و لباس را مسئله‌ای صرفاً فردی ندانست و گفت: طراحی لباس یک موضوع اجتماعی و هویتی است. لباس، پیام شخصیت، باور و جایگاه اجتماعی فرد را منتقل می‌کند و طراح باید این ابعاد را بشناسد.

 

وی با تفکیک تیپ‌های شخصیتی «مستقل» و «وابسته» توضیح داد: افراد مستقل، اعتمادبه‌نفس بالا دارند، خودشان مدل می‌شوند و دیگران از آن‌ها الگو می‌گیرند؛ در حالی که افراد وابسته، مدل‌گرا و نگران قضاوت دیگران‌اند. اگر می‌خواهیم طراحی‌های ما دیده شود، باید آن‌ها را بر تن شخصیت‌های مستقل و اثرگذار جامعه ببینیم.

 

کارشناس سبک زندگی، یکی از مشکلات اصلی حوزه پوشاک را «دیده نشدن» محصولات دانست و تصریح کرد: ما تولید داریم، اما نمایش نداریم. لباس باید ابتدا در رسانه، سینما، تلویزیون و بر تن افراد اثرگذار دیده شود تا به بازار راه پیدا کند. تجربه‌های موفق نشان می‌دهد که بدون الگوهای رسانه‌ای، حتی بهترین محصولات نیز مهجور می‌مانند.

 

 

 

عزیزی با تأکید بر مفهوم «سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی» خاطرنشان کرد: طراحی موفق باید هم‌زمان هویت دینی و هویت ملی را منتقل کند. افراط در هرکدام، مخاطب را از دست می‌دهد. جامعه متکثر است و طراحی باید برای طیف‌های مختلف، مسیر رشد پله‌پله تعریف کند، نه اینکه با خط‌کشی‌های تند، مخاطب را پس بزند.

 

وی افزود: کسی که امروز پوشش حداقلی دارد، اگر یک قدم به سمت پوشش بهتر بردارد، این یک پیشرفت است. هنر ما این است که مسیر را هموار کنیم.

 

عزیزی در پایان سخنان خود با اشاره به دشواری‌های مسیر کار فرهنگی گفت: ممکن است زحمات شما در زمین دیده نشود، اما اگر نیت الهی باشد، آسمان آن را ثبت می‌کند؛ اگر کار برای خدا باشد، در زمان و جایی که باید، اثر خود را خواهد گذاشت.