نجات میراث شیعی: ۱۰ هزار کتاب خطی مرمت شد

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام محمد اسماعیلی، خادم پیشکسوت و بازنشسته حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)، در جریان بازدید جمعی از فعالان فرهنگی از بخش مرمت و صحافی کتابخانه‌های حرم مطهر، با تشریح فعالیت‌های این مجموعه، از آن به‌عنوان «درمانگاه کتاب» یاد کرد و گفت: این بخش مأموریت صیانت، احیا و نجات میراث مکتوب اسلامی را بر عهده دارد.

 

وی با اشاره به سابقه طولانی خود در حوزه مرمت کتاب اظهار داشت: حدود ۴۲ سال است که در این عرصه فعالیت دارم و تاکنون به‌تنهایی بیش از ۱۰ هزار جلد کتاب خطی، سنگی و سربی را مرمت و صحافی کرده‌ام؛ آثاری که برخی از آن‌ها قدمتی ۶۰۰ تا ۷۰۰ ساله دارند و جزو نفیس‌ترین سرمایه‌های فرهنگی و دینی کشور محسوب می‌شوند.

 

حجت‌الاسلام اسماعیلی با بیان اینکه در این مرکز بیش از دو هزار جلد کتاب خطی و بالغ بر ۷ تا ۱۰ هزار جلد کتاب سنگی و سربی نگهداری می‌شود، افزود: علاوه بر این‌ها، ده‌ها هزار جلد کتاب چاپی نیز در کتابخانه‌های حرم مطهر وجود دارد که نیازمند مراقبت، مرمت و نگهداری تخصصی هستند.

 

وی فرآیند مرمت کتاب‌های خطی را مشابه معاینه پزشکی دانست و تصریح کرد: همان‌طور که پزشک ابتدا بیمار را معاینه می‌کند، ما نیز پیش از هر اقدامی، وضعیت کتاب را بررسی می‌کنیم؛ از آفت‌زدگی و آلودگی‌های قارچی گرفته تا فرسودگی کاغذ، پارگی اوراق و آسیب‌های ناشی از رطوبت و گرد و غبار. برخی از این کتاب‌ها به‌شدت آلوده‌اند و تنها با رعایت اصول تخصصی می‌توان آن‌ها را نجات داد.

 

این خادم پیشکسوت حرم مطهر با اشاره به مراحل کار توضیح داد: آفت‌زدایی، پاک‌سازی تک‌تک اوراق، ترمیم بخش‌های آسیب‌دیده، بازسازی ساختار کاغذ و در نهایت دوخت و جلدگذاری اصولی، از جمله اقداماتی است که با نهایت ظرافت انجام می‌شود تا کتاب بتواند صدها سال دیگر سالم باقی بماند.

 

وی با انتقاد از روش‌های قدیمی و غیراصولی در ترمیم کتاب‌ها گفت: در گذشته برخی کتاب‌ها را به‌صورت چسبی صحافی می‌کردند که این کار باعث تخریب بیشتر اثر می‌شد؛ اما امروز با استفاده از دوخت‌های علمی و ابزارهای اختصاصی که حتی برخی از آن‌ها به‌صورت بومی در همین مجموعه طراحی شده‌اند، این آسیب‌ها برطرف شده است.

 

حجت‌الاسلام اسماعیلی با تأکید بر ارزش معنوی این خدمت افزود: خدمت به کتاب‌های اهل‌بیت(ع) و میراث علمی شیعه، افتخار ماست و حتی اگر با همین افتخار دفن شویم، برای ما کافی است. این آثار امانت تاریخ و هویت دینی ما هستند و باید با تمام توان از آن‌ها محافظت کنیم.

 

وی همچنین با ابراز نگرانی از مصادره و تحریف آثار مکتوب اسلامی در برخی کشورها خاطرنشان کرد: متأسفانه شاهد هستیم که برخی کشورها نسخه‌های خطی اسلامی را به نام خود ثبت می‌کنند؛ در حالی که این آثار ریشه در تمدن و فرهنگ شیعی و اسلامی ما دارند.