استراتژی هوشمند مقابله با اغتشاشات؛ از پیشگیری تا ترمیم اعتماد عمومی
حجتالاسلام فرهاد عابدی کارشناس فرق و ادیان حوزه علمیه تبریز در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا در تبریز، با بیان اینکه مقابله با اغتشاشات سازمانیافته نیازمند یک استراتژی هوشمند، چندلایه و همزمان پیشگیرانه، مقابلهای و ترمیمگر است، اظهار داشت: تجربه های امنیتی نشان میدهد اتکای صرف به ابزار قهریه نهتنها امنیت پایدار ایجاد نمیکند، بلکه در برخی موارد به تعمیق شکافهای اجتماعی منجر میشود.
اقدامات پیشگیرانه؛ خبرسازی آرامشبخش و ریشهای
معاون معشیت و امور فرهنگی مرکز خدمات حوزه علمیه تبریز نخستین لایه مقابله را اقدامات پیشگیرانه دانست و گفت: طراحی و انتشار گسترده خبرهای شفافیت و پاسخگویی از سوی دستگاههای مسئول، ضرورتی انکارناپذیر است گزارشدهی واقعی، ملموس و غیرشعاری درباره حل مشکلات اقتصادی، معیشتی و اداری، احساس بیعدالتی و ناامیدی را که سوخت اصلی اغتشاش است، کاهش میدهد.
این کارشناس حوزه ادیان و فرق افزود: تقویت گفتمان وحدت ملی و دشمنشناسی دقیق باید بهگونهای باشد که نسل جوان، با محتوای مستند و جذاب، درک کند چگونه دشمن از اختلافات داخلی برای تضعیف امنیت و تمامیت ارضی سوءاستفاده میکند.
حجتالاسلام عابدی، فعالسازی ظرفیتهای مردمی را اصلیترین راهکار امنیت پایدار دانست و تصریح کرد: خبرسازی از نقش موفق شوراهای محله، اصناف و نخبگان قومی و مذهبی در حل اختلافات محلی، نشان میدهد امنیت واقعی زمانی محقق میشود که مردم خود حافظ آن باشند.
اقدامات مقابلهای؛ خنثیسازی روایت دشمن
وی با اشاره به لایه دوم مقابله، خاطرنشان کرد: در هنگام بروز اغتشاش، افشای سریع، مستند و شفاف شبکههای پشت پرده، منابع مالی و ارتباطات خارجی عناصر آشوبگر، باید پیش از روایتسازی رسانههای معاند انجام شود تا اکثریت معترضان قانونمند از عناصر سازمانیافته خرابکار تفکیک شوند.
حجتالاسلام عابدی هشدار داد: خبرسازی هیجانی و بازپخش مکرر صحنههای خشونت، حتی با نیت محکومیت، ناخواسته به آموزش و گسترش خشونت منجر میشود تمرکز رسانه باید بر بازداشت عوامل تحریک، خسارات واردشده به اموال عمومی و همدلی مردم محلات با آسیبدیدگان باشد.
وی ایجاد پلتفرمهای امن مردمی برای گزارش تخلفات و فعالیتهای مشکوک را عامل افزایش اعتماد عمومی دانست و گفت: این اقدام هم نظارت اجتماعی را تقویت میکند و هم مانع سوءاستفاده رسانههای معاند میشود.
اقدامات پسینی؛ ترمیم اعتماد عمومی
این کارشناس مسائل امنیتی ادامه داد: برگزاری دادگاههای علنی، عادلانه و سریع برای اغتشاشگران اصلی و محرکان، بهویژه با تبیین ابعاد اخلال در امنیت ملی و ارتباط با بیگانگان، نقش مهمی در بازسازی اعتماد عمومی دارد.
وی افزود: خبرسازی از جبران خسارت، بازسازی اماکن آسیبدیده و حمایت از کسبه، حس تعلق جمعی و همبستگی اجتماعی را تقویت میکند همچنین گفتوگوی واقعی، غیرتبلیغاتی و نتیجهمحور با معترضان قانونی، شرط جلوگیری از تکرار بحرانهاست.
اهداف متفاوت اما همپوشان آمریکا و رژیم صهیونیستی
حجتالاسلام عابدی با تحلیل رفتار ایالات متحده و رژیم صهیونیستی گفت: رژیم صهیونیستی، ایران را تهدیدی وجودی میداند و با ایجاد اغتشاش داخلی به دنبال تضعیف توان دفاعی، کاهش نفوذ منطقهای، جلوگیری از پیشرفت علمی و انحراف توجه ایران از مسئله فلسطین است.
وی افزود: آمریکا با هدف تغییر رفتار یا تضعیف ساختار سیاسی ایران، از فشار داخلی برای وادار کردن ایران به مذاکره یا تضعیف مشروعیت نظام استفاده میکند و همزمان به دنبال تضعیف روابط راهبردی ایران با روسیه و چین و حفظ هژمونی منطقهای خود است.
به گفته وی، هدف مشترک هر دو بازیگر، مدیریت بحران دائمی در ایران و جلوگیری از تبدیل آن به قدرتی باثبات و الهامبخش است فاده رسانههای معاند میشود.
اقدامات پسینی؛ ترمیم اعتماد عمومی
این کارشناس مسائل امنیتی ادامه داد: برگزاری دادگاههای علنی، عادلانه و سریع برای اغتشاشگران اصلی و محرکان، بهویژه با تبیین ابعاد اخلال در امنیت ملی و ارتباط با بیگانگان، نقش مهمی در بازسازی اعتماد عمومی دارد.
وی افزود: خبرسازی از جبران خسارت، بازسازی اماکن آسیبدیده و حمایت از کسبه، حس تعلق جمعی و همبستگی اجتماعی را تقویت میکند همچنین گفتوگوی واقعی، غیرتبلیغاتی و نتیجهمحور با معترضان قانونی، شرط جلوگیری از تکرار بحرانهاست.
اهداف متفاوت اما همپوشان آمریکا و رژیم صهیونیستی
حجتالاسلام عابدی با تحلیل رفتار ایالات متحده و رژیم صهیونیستی گفت: رژیم صهیونیستی، ایران را تهدیدی وجودی میداند و با ایجاد اغتشاش داخلی به دنبال تضعیف توان دفاعی، کاهش نفوذ منطقهای، جلوگیری از پیشرفت علمی و انحراف توجه ایران از مسئله فلسطین است.
وی افزود: آمریکا با هدف تغییر رفتار یا تضعیف ساختار سیاسی ایران، از فشار داخلی برای وادار کردن ایران به مذاکره یا تضعیف مشروعیت نظام استفاده میکند و همزمان به دنبال تضعیف روابط راهبردی ایران با روسیه و چین و حفظ هژمونی منطقهای خود است.
به گفته وی، هدف مشترک هر دو بازیگر، مدیریت بحران دائمی در ایران و جلوگیری از تبدیل آن به قدرتی باثبات و الهامبخش است.
ساختار شبکه اغتشاشات
این کارشناس حوزه ادیان و فرق با اشاره به الگوهای شناختهشده امنیتی، اغتشاشات را محصول یک شبکه چندلایه دانست و گفت: در لایه خارجی، آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای منطقه با تأمین مالی، رسانهای و اطلاعاتی نقشآفرینی میکنند در لایه داخلی نیز گروههای برانداز، رسانههای معاند و عناصر آشوبگر میدانی، وظیفه اجرا، تشدید و روایتسازی را بر عهده دارند.
وی هدف نهایی این شبکه را تبدیل نارضایتی اجتماعی به بحران امنیتی تمامعیار و ایجاد شکاف بین ملت و حاکمیت عنوان کرد.
توصیههای راهبردی به جوانان
حجتالاسلام عابدی در بخش پایانی گفتوگو خطاب به جوانان تأکید کرد: ارتقای سواد رسانهای و تحلیلی، شناخت الگوریتمها، منبعشناسی، تمرکز بر توسعه فردی و مهارتافزایی، حفظ سلامت روان و ایفای مسئولیت اجتماعی هوشمندانه، مهمترین الزامات عبور از شرایط کنونی است.
وی افزود: جنگ امروز، جنگ روایتهاست و دشمن میکوشد روایت «بنبست و ناامیدی» را غالب کند جوان هوشمند باید روایت «امید، پیشرفت و ایستادگی» را بر پایه واقعیتها تقویت کند و از قطبیسازی داخلی پرهیز نماید.
این کارشناس ویژه حوزه ادیان و فرق در پایان خاطرنشان کرد: نسل جوان، مصرفکننده وضعیت نیست، بلکه سازنده آینده است امنیت پایدار از مسیر عقلانیت، عدالت، مشارکت واقعی مردم و رسانه مسئول میگذرد انتخاب راهبرد خبری، نیمی از نبرد است.