۳ شرط اصلی برای موفقیت در تبلیغ/لزوم متناسب سازی شیوه های تبلیغی
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجتالاسلام والمسلمین محمد همتیان شب گذشته در درس اخلاق مدرسه مبارکه فیضیه با تأکید بر لزوم بهرهگیری از میراث گرانسنگ انبیا و اهل بیت(ع) در حوزه سبک زندگی و روش تبلیغ، اظهار داشت: میراث مادی مد نظر نیست، بلکه منظور علما، اخلاق، سبک زندگی و شیوه تبلیغ است. یک عالم واقعی کسی است که در حوزه تلاش میکند برای چند رسالت؛ نخست عالم شدن، سپس عادل شدن و بعد مولد دین شدن و در نهایت اگر فرصتی یافت، آنچه را فهمیده و عمل کرده در قالب حکومت دینی اجرا کند.
حجتالاسلام والمسلمین همتیان در ادامه سخنان خود، با تبیین تفاوت میان «گذشت در مسائل شخصی» و «اهتمام به احکام دینی»، اظهار داشت: آنچه در اختیار انسان است، مانند توهین یا جسارت دیگران، میتواند ببخشد، اما احکام دین و دستورات خدا که اختیار آنها دست بندگان نیست، قابل بخشش نیست. بنابراین، دستور خداوند به برخورد نرم و آسان، به معنای کوتاه آمدن در «بایدها و نبایدهای دینی» نیست.
وی با نقل روایتی متواتر از پیامبر اکرم(ص) که توسط امام صادق(ع) از پدران بزرگوارشان نقل شده است، درباره تأثیر شگرف تکرار گناه بر هویت انسان هشدار داد و گفت: پیامبر اکرم(ص) فرمودند هرگاه مردی در زندگیاش(چه در خانواده، چه جامعه و چه مدرسه) گناهی را مرتکب شود و دستورات دین را نادیده بگیرد، اما واکنشی نشان ندهد و نهی از منکر نکند، خداوند فرشتهای را مأمور میکند که تا ۴۰ روز کنار خانه او بماند. این فرشته هر بار که آن مرد میخواهد گناه کند، به او تذکر میدهد که تغییر کن و کار را رها کن.
حجتالاسلام والمسلمین همتیان افزود: اگر انسان توبه کند، فرشته چشم خود را میپوشاند و طبیعت ثانوی برای او ایجاد میشود؛ اما اگر توبه نکند، گناه تکراری شده و به عادت و سپس هویت او تبدیل میشود. قرآن نیز در داستان حضرت لوط(ع) نشان میدهد که وقتی گناه در جامعه عادی شد، ذائقه مردم تغییر کرد و پاکدامنی جرم و فسق و فجور افتخار تلقی شد.
این استاد اخلاق با اشاره به روایتی دیگر از امام صادق(ع) در باب وضو، ضرورت حفظ هویت دینی در معاشرت با مردم را تشریح کرد و گفت: امام صادق(ع) میفرمایند هنگام وضو به آب نگاه کنید؛ چون باید با مردم چنین باشید؛ نرم، سازگار، خدوم و مفید. آب با همه اشیاء برخورد میکند اما ذات و هویت عوض نمیکند. ما طلبهها نیز باید در بین مردم باشیم و با اقشار مختلف ارتباط داشته باشیم در عین اینکه طلبه هستیم و از ارزش های خود دست برنداریم.
وی با اشاره به سه شرط اصلی برای موفقیت در تبلیغ خاطرنشان کرد: قرآن میفرماید برای تأثیرگذاری تبلیغ، سه امر لازم است: اول «آمر» (مبلغ) خودش خوب باشد، دوم «مأمور به»(مخاطب) خوب باشد و سوم روش و شیوه تبلیغ خوب باشد. اگر این سه مورد محقق شود، سخن مبلغ اثر میگذارد؛ اما اگر کسی از خدا و پیامبر و دین حرف میزند اما خودش عامل نباشد، سخنش کماثر یا بیاثر خواهد بود.
حجتالاسلام والمسلمین همتیان در ادامه سخنان خود با تأکید بر اینکه اگر مبلغ دینی عامل به عمل خود نباشد، سخنش نه تنها کماثر، بلکه گاهی اثر معکوس دارد، اظهار داشت: قرآن مجید میفرماید «وَقُل لِّعِبَادِی یَقُولُواْ الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ»؛ یعنی با مردم در گفتار و رفتار بهترین سخن را بگویید. این آیه شامل گفتار و کردار میشود و مبلغ باید در تمام ابعاد با مردم خوب برخورد کند.
وی با اشاره به روایتی از امیرالمومنین(ع) که شیعیان را به زنبور عسل در میان پرندگان تشبیه کردهاند، خاطرنشان کرد: مردم قدر ایمان، پیروی از اهل بیت(ع) و طلبگی را نمیدانند و اگر میدانستند، برخوردشان با مومنان و طلبه متفاوت بود. زنبور عسل ظاهر کوچک و ناچیزی دارد که پرندگان او را ضعیف و بیارزش میپندارند، اما اگر میدانستند در درون او چه ذخیره ارزشمندی وجود دارد، اینگونه با او برخورد نمیکردند.
حجتالاسلام والمسلمین همتیان ویژگیهای زنبور عسل را که باید در مومن وجود داشته باشد، برشمرد و گفت: زنبور عسل ظاهر زیبایی ندارد اما باطنش زیباست و اهل ریاکاری نیست. ظاهر باید تمیز و آراسته باشد اما اهل اشرافی گری و تجملگرایی نباید باشیم. همچنین زنبور عسل نگهبان دارد و از حریم زندگی خود دفاع میکند و بیگانه را راه نمیدهد. ما نیز باید خط قرمزهایی برای زندگی خود داشته باشیم و اجازه ندهیم دیگران بیش از حد در حریم خصوصی ما وارد شوند.
وی در پایان با تأکید بر لزوم رفاقت با خانواده، اظهار داشت: اگر با همسر و فرزندان بداخلاقی کنیم، آنها به دیگران پناه میبرند و عواطف خود را در جای دیگر پر میکنند که جای خطرناکی است. باید با بچهها و همسر رفیق باشیم و با محبت و گذشت برخورد کنیم.