طرح جدید اندیشکده اسرائیلی علیه ایران
کارشناسان مسائل ایران در مؤسسه یهودی امنیت ملی آمریکا (جینسا) در یک وبینار به تبادل نظر درباره اغتشاشات اخیر در ایران پرداخته و سعی میکنند با در نظر گرفتن واکنشهای جمهوری اسلامی ایران به این اغتشاشات، طرح جدیدی را پیش روی تصمیمسازان آمریکایی و اسرائیلی قرار دهند. این تیم، در مجموع تلاش برای ترس از جنگ را، اقدامی مؤثرتر از حمله نظامی مقطعی و عجولانه ارزیابی کرد.
بلین میشالز: عقبنشینی آمریکا از مواضع اعلامی، پیامدهای سنگینی به دنبال دارد
بلین میشالز، مدیر میز ایران در اندیشکده اسرائیلی، چارچوب بحث را بر این فرض بنا میکند که اعتراضات اخیر ایران صرفاً یک رویداد داخلی نیست، بلکه مسئلهای با پیامدهای مستقیم برای منافع راهبردی آمریکا، متحدانش و کل خاورمیانه به شمار میرود. از نگاه او، آنچه این دور از اغتشاشات را متمایز میکند، نحوه واکنش واشنگتن است؛ واکنشی که در مقایسه با سالهای ۲۰۲۲، آشکارا صریحتر و تهدیدآمیزتر بوده است.
میشالز یادآوری میکند که رئیسجمهور آمریکا عملاً یک خط قرمز سیاسی ترسیم کرده اما هنوز به اقدام عملی منجر نشده و این هم در داخل ایران و هم در سطح منطقهای پیامدهای جدی به همراه دارد. او تأکید میکند که عقبنشینی از چنین مواضعی یا تعلیق طولانیمدت آنها، خطر تضعیف اعتبار آمریکا را به همراه دارد؛ خطری که تجربه آن در پرونده سوریه و ماجرای خط قرمزهای اعلامشده، همچنان در حافظه راهبردی منطقه زنده است.
در مجموع، میشالز تلاش میکند گفتوگو را از سطح واکنشهای احساسی یا صرفاً اخلاقی فراتر ببرد و آن را در قالب یک پرسش راهبردی کلان صورتبندی کند: آیا آمریکا آماده است هزینههای ناشی از مواضع علنی خود را بپردازد، یا با عقبنشینی، پیامدهای گستردهتری را در سطح منطقهای بپذیرد؟
رابرت هاروارد: باید برای گذار از جمهوری اسلامی برنامهریزی شود
دریاسالار رابرت هاروارد، جانشین پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا، تغییر نظام تنها زمانی پایدار و قابل دوام خواهد بود که از دل جامعه ایران برخیزد. او هرگونه تحول تحمیلی یا بیرونی را فاقد ثبات بلندمدت میداند و معتقد است نقش آمریکا باید معطوف به پشتیبانی هدفمند، نه جایگزینی کنش مردم ایران، باشد. این حمایت میتواند شامل فشار اقتصادی، پشتیبانی اطلاعاتی، تسهیل ارتباطات و اقدامات سایبری علیه ساختارهای امنیتی و انتظامی باشد.
او همچنین به مسئله اعتبار آمریکا اشاره میکند و میگوید اظهارات اولیه رئیسجمهور، عملاً به سیاست تبدیل شدهاند. اما اگر این فرصت بدون اقدام رها شود، آمریکا دستاورد محدود بازسازی اعتبار خود را نیز از دست خواهد داد.
چارلز مور: طراحی برنامه چند لایهای برای فرسایش تدریجی جامعه
سپهبد چارلز مور، جانشین پیشین فرماندهی سایبری آمریکا، تأکید میکند که سیاست آمریکا باید مجموعهای از ابزارهای مکمل را در بر گیرد که بهصورت تدریجی اما مستمر بر نظام ایران فشار وارد کند. او این ابزارها را در چند سطح مجزا اما بههمپیوسته صورتبندی میکند. در سطح نخست، فشار اقتصادی قرار دارد؛ بهویژه محدودسازی درآمدهای نفتی و افزایش هزینه تعامل اقتصادی با ایران برای بازیگران ثالث. به باور او، بحران اقتصادی موتور اصلی نارضایتی اجتماعی در ایران است و تشدید آن میتواند نظام را در موقعیتی فرسایشی قرار دهد.
در سطح دوم، مور بر اهمیت پشتیبانی ارتباطی و اطلاعاتی از معترضان تأکید میکند. از نظر او، تسهیل دسترسی به ارتباطات امن، دور زدن محدودیتهای اینترنتی و امکان هماهنگی داخلی، پیششرط تداوم هرگونه جنبش اعتراضی است. او این حوزه را نقطهای میداند که آمریکا میتواند بدون ورود مستقیم نظامی، اثرگذاری ملموس داشته باشد.
در نهایت، مور اقدام نظامی را گزینهای میداند که تنها در صورت قاطع و تعیینکننده بودن باید به آن اندیشید. به باور او، اقدام نظامی غیرقاطع نهتنها به تغییر منجر نمیشود، بلکه اعتبار آمریکا را تضعیف میکند.
یاکوف آمیدرور: نظام، اعتراضات را مهار کرده و روی قدرت موشکی و منطقه متمرکز خواهد شد
سرلشکر یاکوف آمیدرور، مشاور پیشین امنیت ملی نخستوزیر اسرائیل، نسبت به مداخله خارجی در حمایت از اعتراضات هشدار میدهد. او معتقد است هرگونه پیوند آشکار میان معترضان و بازیگران خارجی، بهویژه اسرائیل، مشروعیت اجتماعی این تحولات را تضعیف میکند. از این منظر، عدم مداخله مستقیم اسرائیل نه نشانه انفعال، بلکه تصمیمی آگاهانه برای حفاظت از معترضان است.
آمیدرور نگاه بدبینانهتری نسبت به دیگر اعضای پنل درباره تداوم اعتراضات دارد. او بر این باور است که نظام با استفاده از اقدامات شدید امنیتی، عملاً موج اصلی اعتراضات را مهار کرده و پنجره فرصت تا حد زیادی بسته شده است. به اعتقاد او، وعدههای عملینشده آمریکا نهتنها کمکی به معترضان نکرده، بلکه اعتبار واشنگتن را در چشم بازیگران منطقهای تضعیف کرده است.
در نهایت، آمیدرور پیشبینی میکند که جمهوری اسلامی، پس از مهار اعتراضات، تمرکز خود را بر بازسازی توان هستهای و موشکی معطوف خواهد کرد.