نسخ ادیان در پرتو آیه ۸۵ سوره آلعمران از نگاه استاد قرائتی
به گزارش گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، در تفسیر «نور»، استاد محسن قرائتی با رویکردی آموزشی و کاربردی، به تبیین «نکات ناب» و «پیامهای زیبای قرآن کریم» پرداخته است. در همین چارچوب، آیه ۸۵ سوره مبارکه آلعمران ذیل مجموعه «قطرهای از دریا» مورد توجه قرار گرفته و بر مسئله نسخ ادیان پیشین با بعثت پیامبر اسلام(ص) تأکید شده است.
خداوند در این آیه میفرماید:
«وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ»
ترجمه: «و هر كس غیر از اسلام به سراغ دینى دیگر برود، هرگز از او پذیرفته نمىشود و او در قیامت از زیانكاران خواهد بود.»
استاد قرائتی با اشاره به واژه «یبتغ» در آیه، توضیح میدهد که خطاب آیه متوجه کسانی است که پیام اسلام به آنان رسیده، اما آگاهانه از آن روی گردان شده و به مکاتب دیگر گرایش پیدا کردهاند. از منظر قرآن، چنین انتخابی نهتنها پذیرفته نیست، بلکه در قیامت موجب خسران واقعی خواهد بود.
وی با استناد به آیه ۸۱ سوره آلعمران یادآور میشود که پذیرش پیامبر خاتم(ص)، میثاق الهی از همه پیامبران پیشین بوده و با ظهور اسلام، ادامه دیانتهای گذشته بدون ایمان به اسلام، موضوعیت ندارد؛ از همین رو تعبیر «فلن یُقبل منه» به صراحت، عدم پذیرش هر دینِ غیر از اسلام را پس از بعثت اعلام میکند.
در تبیین فضای کلی آیات پیشین، استاد قرائتی به ترسیم اصول بنیادین مکتب اسلام اشاره میکند؛ اصولی همچون پیمان الهی از همه انبیا برای ایمان به پیامبر بعدی، تسلیم بودن همه هستی در برابر خداوند، و ایمان جامع مسلمانان به همه پیامبران و کتابهای آسمانی. پس از این تبیینها، آیه ۸۵ با لحنی صریح، مرز اعتقادی اسلام را روشن میسازد.
در بخش پیامها، تفسیر نور بر چند نکته اساسی تأکید دارد: اسلام ناسخ همه ادیان پیشین است؛ رها کردن مکتبی جامع چون اسلام، زیانی ابدی به همراه دارد؛ حقیقت خسارتها در آخرت آشکار میشود؛ و انتخاب اسلام، نشانه دوراندیشی و آیندهنگری انسان است.
این تفسیر، آیه ۸۵ آلعمران را نه صرفاً یک حکم اعتقادی، بلکه هشداری روشن و راهبردی برای انتخاب آگاهانه مسیر ایمان معرفی میکند؛ انتخابی که سرنوشت ابدی انسان را رقم میزند.