چگونه شبحِ واقعیت از روحِ واقعیت شکست میخورد؟
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، بیبیسی در یادداشتی با عنوان «حکومت ایران همچنان پابرجاست»، دلایل ناکامی پروژه تغییر حکومت در ایران را تحلیل کرده است. از نگاه کارشناس این شبکه، با وجود آنکه شهرهای بزرگ ایران «کانونهایی از جشن و شادی را نشان دادند» و «با وجود از دست دادن رهبرانش، همچنان توان عملیاتی و اراده استفاده از آن را حفظ کرده است» و نتیجه میگیرد که «ساختارهای نهادی، نیروهای مسلح و توان تلافی دارد» پس تغییر رژیم دشوار شده است.
این تحلیل گرچه واقعیت را بیان میکند، اما روایت کاملی را از آنچه در درون ایران روی داده بازگو نمیکند. در این چند روز، حرکت اجتماعی بزرگی را میبینم که تمام خیابانها را پر کرده است، اما در این تحلیل هیچ بازتابی ندارد.
مردم، اجتماعات بزرگی در میدانهای اصلی شهر شکل دادهاند که هر کدام به سرچشمه چند راهپیمایی جدید تبدیل شده است. مردم برای جلوگیری از تکرار خشونتهای خیابانی دیماه و حفظ روحیۀ نیروی نظامی و انتظامی تا آخر شب در خیابان راهپیمایی، کارناوالهایی موتوری و ماشینی راه انداختهاند.
بیبیسی بخشی از واقعیت (ساختار نهادی و نظامی) را برای پوشاندن روح واقعیت (مردم در خیابان) برجستهسازی میکند تا روایتی شبه واقعی (شبحی از واقعیت) برای مخاطبش بسازد.
در این چارچوبسازی، رسانههای بزرگ به ما میگویند، مردم علیه نظام هستند و تنها، قدرت سخت جمهوری اسلامی باقیمانده است، اما خیابانها در ایران به ما از روح جامعه میگویند: قدرت نرم جمهوری اسلامی افزایش یافته است.
حال این سؤال باقیست که خیابانها در اسراییل و آمریکا و حتی کشورهای عربی چه واقعیتی را نشان میدهد؟
دکتر سیدمحمدعلی غمامی عضو هیئت علمی گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام