نهادهای فرهنگی باید چرایی حماسه تشییع رهبر شهید را تبیین کنند
حجتالاسلام محمدرضا باقرزاده، استادیار حقوق و علوم سیاسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، با تبیین پیامدهای تشییع میلیونی رهبر شهید انقلاب و نقش نهادهای فرهنگی در ماندگاری این رخداد تاریخی، اظهار داشت: تشییع میلیونی رهبر شهید و حوادث مشابهی که قرار است در حافظه تاریخی ملتها ماندگار شوند، بهطور قطع موجب شکلگیری همبستگی خالصانه و بیغلوغش ملی در کشور شدند.
استادیار حقوق و علوم سیاسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی افزود: خیل عظیم جمعیتی که در این مراسم حضور یافتند، در حقیقت یک همهپرسی خیابانی بود که عمق وفاداری و پایبندی مردم به آرمانهای نظام اسلامی را برای مردم ایران و افکار عمومی جهان به نمایش گذاشت و تصویر روشنی از این پیوند اجتماعی ارائه کرد.
وی ادامه داد: آثار این حماسه تنها به داخل کشور محدود نماند، بلکه فراتر از مرزهای سیاسی و حتی فراتر از مرزبندیهای قومی و مذهبی، پیوندی میان مردم و حاکمیت شکل گرفت یا در برخی سطوح تعمیق شد؛ پیوندی که تشییع میلیونی رهبر شهید در تقویت آن نقش مهمی ایفا کرد.
حجتالاسلام باقرزاده با اشاره به مسئولیت نهادهای فرهنگی در حفظ این سرمایه اجتماعی تصریح کرد: برای ماندگار شدن این پدیده در تاریخ و مصون ماندن آن از گزند فراموشی و فراموشسازی که عمداً گاهی وقتها از طرف بدخواه اتفاق میافتد، نهادهای فرهنگی باید بیش از آنکه به روایت صرف حادثه بپردازند، چرایی و چگونگی وقوع آن را تبیین کنند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین وظایف نخبگان و نهادهای فرهنگی، واکاوی نقش رهبر شهید در شکلگیری این حماسه است؛ اینکه ویژگیهای اخلاقی، سبک مدیریتی و نوع ارتباط ایشان با مردم چگونه زمینهساز چنین حضور گستردهای شد.
به گفته وی، صرف بیان اینکه «چه اتفاقی افتاد» تنها بخشی از حادثه را برای تاریخ حفظ میکند، اما پاسخ به این پرسش که «چرا» و «چگونه» چنین رخدادی رقم خورد، ماندگاری آن را در حافظه تاریخی نسلهای آینده تضمین خواهد کرد.
حجتالاسلام باقرزاده با بیان اینکه باید به ریشههای نفوذ رهبر شهید در دل ملتها پرداخته شود، اظهار داشت: این پرسش نیازمند تبیین است که چگونه یک رهبر دینی و سیاسی توانست دلهای ملتهایی را که حتی خارج از جغرافیای کشور زندگی میکنند همچون کشور عراق، با خود همراه کند و حضور گسترده آنان را در مراسمهای مرتبط با خود رقم بزند.
استادیار حقوق و علوم سیاسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی بهرهگیری از ظرفیت هنر و رسانه را یکی دیگر از الزامات ماندگاری این رخداد دانست و گفت: همه ظرفیتهای هنر و رسانههای نوین، از فیلم کوتاه، فیلم مستند، هنرهای تجسمی، مستندهای جذاب، داستاننویسی، تئاتر و دیگر قالبهای هنری باید برای ثبت و انتقال آنچه در این مراسم دیده شد، به کار گرفته شوند تا این پیام به نسلهای آینده منتقل شود.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت تبدیل این رخداد به یک گفتمان عمومی، تصریح کرد: تا زمانی که سیره شهدا و الگوهای برخاسته از آنان وارد گفتمان عمومی، نظام آموزشی، مدارس، دانشگاهها و محافل علمی و فرهنگی نشود، پیام این حماسه به نسل جدید منتقل نخواهد شد. اگر خواهان ماندگاری این پیام هستیم، باید آن را در متن نظام آموزشی و فرهنگی کشور جای دهیم تا به بخشی از حافظه تاریخی و هویتی جامعه تبدیل شود.