از باز کردن دست رهبری برای تصمیمات نافذ تا ضرورت تبدیل اختلاف به اتحاد
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، حجتالاسلام مهدی مشکیباف، پژوهشگر برجسته مطالعات سیاسی و استاد حوزه و دانشگاه، در نشست تحلیل بیانات با موضوع تحلیل و بررسی پیام نوروزی حضرت آیتالله سیّدمجتبی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی به مناسبت آغاز سال ۱۴۰۵، به تحلیل عمیق شرایط کنونی کشور و منطقه پرداخت.
حجتالاسلام مشکیباف با اشاره به قوانین حاکم بر نظام هستی و تاریخ اسلام، به تشریح مفهوم «نقشه الهی» پرداخت.
وی بیان داشت: در نگاه تاریخی و عرفانی، خداوند متعال نظام خلقت را تغییر نمیدهد، اما در تحقق برنامههایش در عالم، صبور است. خداوند بسیار صبور است و این صبر به معنای ضعف یا فراموشی نیست، بلکه به معنای در نظر گرفتنِ عنصرِ "اختیار بندگان" در اجرای اراده الهی است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به واقعه عاشورا و تأخیر در تحقق وعدههای الهی، توضیح داد: در صدر اسلام، پس از فتح مکه و گسترش اسلام، ابلیس در مقابل نقشه خدا قد علم کرد. عنصر اساسی موفقیت نقشه خداوند این بود که مردم از سر اختیار به نقش خود تن دهند، نه از سر اجبار. وقتی مردم حاضر نشدند ادامه دهند، نقشهای که خداوند قرار بود به دست پیامبر اکرم (ص) اجرا کند، متوقف شد. خداوند برنامهاش را عوض نکرد، اما در این نقشه تأخیر افتاد. این تأخیر تا زمان شهادت سیدالشهدا (ع) ادامه یافت و با آن واقعه دردناک، ورق برگشت.
وی با تأکید بر اینکه مجرای تحقق نقشه خدا، مؤمنین هستند، افزود: اگر مؤمنین پای کار دین خدا بیایند، خداوند نقشه را محقق میکند. اما اگر مؤمنین پای کار نیایند، حتی اگر عزیز خدا در گودی قتلگاه باشد، کک خدا نمیگزند. خداوند امام حسین (ع) را در گودی قتلگاه دید، اما بنای خدا بر این نیست که مثل یک دکمهای را فشار دهد تا عالم از این رو به آن رو شود. بنای خدا بر این است که جمعی از مؤمنین آماده باشند، مثل آهنهای آبدیده، محکم پای کار دین خدا بیایند، سختیها را به جان بخرند و تمام هزینهها را بدهند. آنگاه خداوند میفرماید: حالا نصرت من شامل حالتان میشود.
رسالت امت؛ عمل به فرمایشات رهبری
پژوهشگر مطالعات سیاسی در پاسخ به این سوال که در شرایط فعلی رسالت مردم چیست، اظهار داشت: مهمترین رسالت ما در این میدان این است که کلمه به کلمه فرمایشات رهبر عزیزمان را بخوانیم و به او عمل کنیم. ما درباره فرمایشات رهبری کوتاهی کردیم. تنبلی کردیم و اگر سخنرانی میکردند، همان روز گوش نمیدادیم. این کار غلط بود. قدر فرمایشاتی که الان حاج آقا مجتبی (آیتالله خامنهای) میفرمایند را باید بدانیم؛ کلمه به کلمه آن حساب شده است.
وی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله سید مجتی خامنه ای پا جای پای پدر شهید خود گذاشتهاند و کلماتشان بسیار دقیق و سنجیده است، ادامه داد: از لابهلای فرمایشات رهبر عزیزمان چند نکته بسیار کلیدی وجود دارد که برای تثبیت قدرت و اقتدار و تضمین آینده باید روی آنها تمرکز کنیم. من پنج مورد از این فرمایشات را که باید در میدان عملیاتی شود، برمیگزینم.
تبدیل نقاط اختلاف به نقاط اتحاد
حجتالاسلام مشکیباف اولین نکته کلیدی را تبدیل نقاط اختلاف به نقاط اتحاد عنوان کرد و توضیح داد: رهبر معظم انقلاب فرمودهاند: از نقاط مورد اختلاف صرف نظر کنید تا بر وحدت بین اقشار ملت در مواقع مضیقه خدشهای وارد نشود. این کلمه به کلمه حساب شده است. الان مسئله حجاب یکی از نقاط اختلافی است. آیا الان وقت دست گذاشتن روی آن است؟ اما سوال این است که آیا میشود روی این نقاط مورد اختلاف جوری دست گذاشت که به جای مورد اختلاف شدن، باعث اتحاد بشود؟
وی با ارائه یک راهکار فرهنگی-اجتماعی افزود: چطور میشود نقاط اختلاف را به نقاط اتحاد تبدیل کرد؟ مثلاً در همین مسئله حجاب، آیا میشود تذکراتی به کسانی که حجاب رعایت نمیکنند، داده شود که به سمت محقق شدن برود، بدون اینکه ناراحت شوند؟ در قم دیدیم خانمی با حجاب ضعیف دو ساعت زیر باران پرچم ایران را در دفاع از انقلاب به دست گرفت. دوستمان میخواست تذکر تندی بدهد، من گفتم نه؛ محترمانه تشکر کنید، هدیه بدهید. ما باید ابتکار عمل به خرج دهیم. جریان نفاق تلاش میکند مطالبه سنگینی برای تقویت نقاط اختلاف رقم بزند، اما ما باید با هوشمندی این نقاط را به عوامل اتحاد تبدیل کنیم.
حضور انسجامآفرین و حمایت با چشم باز از مسئولین
این استاد دانشگاه در تشریح نکته دوم، به اهمیت انسجام ملی در شرایط جنگی پرداخت و گفت: نکته دومی که در لابهلای فرمایشات رهبر انقلاب بسیار حائز اهمیت است، "حضور انسجامآفرین" مسئولین است. رهبر معظم انقلاب از حضور بیپالایش رئیس جمهور و دیگر مسئولین در بین مردم تشکر کردند و فرمودند این تظاهر به حضور، امری مستحسن است که انسجام بین ملت و حکام را قوت میبخشد. ما به شکل غلیظی نیاز داریم انسجام اجتماعی رقم بخورد.
حجتالاسلام مشکیباف با اشاره به لزوم حمایت از رئیس جمهور و دولت در شرایط جنگ، تأکید کرد: حفظ جناب آقای پزشکیان امروز جزو رسالتهای همه ماست، حتی اگر منتقد سنگین ایشان باشیم. شرایط ما شرایط عادی نیست، شرایط جنگی است. ما باید با چشم باز حمایت کنیم. یعنی فصلالخطاب در کشور یک نفره؛ چه در ادامه جنگ و چه در برقراری صلح، فصلالخطاب آیت الله سید مجتبی خامنه ای است. ایشان خط فرمان میدهد و ما میگوییم چشم.
وی با اشاره به حساسیت موضوع مذاکره و پیامرسانی، خاطرنشان کرد: باز کردن دست رهبری یعنی آنقدری کفایت کنیم که وقتی تصمیمی میخواهد گرفته شود، تصمیم او نافذ باشد. اگر رجل سیاسی آمد منافقانه حرفی زد، باید موضع گرفته شود. رهبر معظم انقلاب فرمودهاند تنگه هرمز باید مسدود شود؛ اگر کسی غیر از این صحبت کرد، باید در مقابل او ایستاد. اگر کسی ادبیات مذاکره را مطرح کرد، باید محکم در دهان او زد. البته رد و بدل شدن پیام از طریق واسطهها با مذاکره متفاوت است. ما نگرانیم که جریان مذاکرهطلبی که سالها ضربه زد، دوباره علم مذاکره را بلند کند. ما اصلاً مذاکرهای نداریم، اما رد و بدل پیام برای مدیریت میدان جنگ امری طبیعی است.
نگاه به شرق و دیپلماسی فرهنگی با اتباع خارجی
نکته سوم که حجتالاسلام مشکیباف به آن پرداخت، تأکید رهبر معظم انقلاب بر همسایگان شرقی بود.
وی گفت: رهبر معظم انقلاب فرمودهاند ما همسایگان شرقی (افغانستان و پاکستان) را به خود نزدیک میدانیم و تقاضا میکنیم روابط بهتری برقرار کنند. این نگاه بسیار کلیدی است. عنصر اساسی رفع تحریمها، خنثیسازی دقیق آن است و این امر نیازمند نحوه درستی از فهم ارتباطات با همسایگان است. همسایگان شرقی ما به مراتب به ما نزدیکترند تا همسایگان غربی.
این پژوهشگر سیاسی با اشاره به ظرفیتهای عظیم دیپلماسی مردمی و فرهنگی، اظهار داشت: ما باید روی این فکر کنیم که در دیپلماسی فرهنگی و دیپلماسی علمی چطور میتوانیم ارتباط را با کشورهای شرقی گسترش دهیم. ما حجم قابل توجهی افغانستانی، عراقی، پاکستانی و هندی داخل کشور داریم. دانشگاههای ما، بهویژه در عرصه پزشکی، در منطقه حرف اول را میزنند. چطور میشود با این دانشجویان و مهاجرین ارتباط برقرار کرد تا به سفیران فرهنگی ما تبدیل شوند؟
وی با مثالی از حضور افغانستانیها در مشهد افزود: بعضیها همه اتباع خارجی را با یک چوب میرانند که غلط است. هفته گذشته در مشهد تجمعات گسترده افغانستانیهای مقیم در حمایت از انقلاب دیدیم که موکب راه انداختند و با پرچم ایران ایستادند. ما باید با خودآگاهی تاریخی، این افراد را که در ایران هستند، به نقاط اتصال و نفوذ جمهوری اسلامی در کشورهای خودشان تبدیل کنیم. این یک ضلع مهم از دیپلماسی ماست.
ارائه خدمات اجتماعی
حجتالاسلام مشکیباف چهارمین نکته را «ارائه خدمات مفید به مردم» عنوان کرد و با انتقاد از برخی دیدگاههای اولیه جنگ، گفت: در روزهای اول جنگ، برخی میگفتند همه چیز باید تعطیل شود. این اشتباه بود. اگر میخواهید پیروز شوید، باید مردم را همراه کنید. در حین جنگ باید آرامش اجتماعی را داشته باشید و بدنه مردمی را با خود همراه کنید. مغازهها نباید تعطیل شوند و خدمات اجتماعی باید اتفاق بیفتد.
وی نقش گروههای جهادی، مساجد، هلال احمر و نیروهای مردمی را برجسته دانست و افزود: ما الان چند دسته خدمت جدی نیاز داریم. گروههای جهادی باید با هماهنگی نیروهای امنیتی و آتشنشانی وارد میدان شوند. مثلاً مدارسی در قم خراب شده، گروههای جهادی باید بروند مرمت کنند. هرچقدر حضور میادینی در حلقههای میانی و مردمی غلیظتر شود، فرصت ما برای برونرفت از شرایط پساجنگ مهیاتر خواهد بود.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: ما خلا جدی در عرصه خدمات اجتماعی داریم. باید شبکهای از توزیع خدمات راه بیندازیم. مساجد میتوانند پایگاه توزیع ارزاق باشند. حضورهای شبانه و ایستگاههای صلواتی باید پررنگ شود. ما باید به مغازهداری که در وسط جنگ پرچم نگه داشته، کمک کنیم. الان نیاز به خدمات اجتماعی در عرصههای مختلف پزشکی، فنی و عمرانی داریم. ما آمادگی داریم؛ اعزام پزشک، جراح، تعمیرکار برق و بناء. باید ابتکار عمل به زمین گذاشته شود و خدمات اجتماعی به بدنه مردم داده شود.
ظهور عام و مقدمات فرج
در نهایت، حجتالاسلام مشکیباف به نکته پنجم و پایانی اشاره کرد که درباره «ظهور عام امام زمان (عج)» است.
وی با تأکید بر اینکه تک تک کلمات رهبر معظم انقلاب حساب شده است، گفت: رهبر معظم انقلاب تعبیری از "ظهور عام" به کار بردند. آیا منظور از ظهور عام در مقابل ظهور خاص است؟ ما مکرر در روایات داریم که در آخرالزمان پرچمی بلند میشود در زمینهسازی برای فرج. روایتی از امام باقر (ع) داریم که میفرمایند: "قومی را میبینم که از مشرق زمین قیام کردند، حق خود را مطالبه میکنند، اما به آنها نمیدهند. دوباره حقطلبی میکنند، باز نمیدهند. وقتی اینطور شد، سلاح خود را بر دوش نهاده و با دشمنان خود میجنگند.
وی با تبیین جایگاه ایران در این روایت، خاطرنشان کرد: منظور از مشرق زمین در این روایت که در مدینه صادر شده، ایران است. این قوم پرچم را با تمام توان نگه میدارند تا به دست مهدی فاطمه (س) برسانند. بهترینهایشان را در راه خدا فدا میکنند تا به شهادت میرسند. تاریخ ایران و اسلام را ببینید؛ در مشرق زمین هیچ قومی تا الان به این شکلی که مقاومت در ایران صورت گرفته، محقق نشده است. این خوانش آخرالزمانی یعنی مقدمات ظهور عام امام زمان که رهبر معظم انقلاب به آن اشاره فرمودند، از دل این روایات درمیآید.
زمان تمرین ولایتمداری
حجتالاسلام مشکیباف در پایان با تأکید بر اینکه ما در شرایط بسیار پیچیده آخرالزمانی قرار داریم که ممکن است همان "بینالطلوعین" باشد، راهکار نهایی را چنین تشریح کرد: اگر میخواهید اقدام موفقی رقم بخوره، چشم ما به دهان رهبر عزیزمون باید باشد. عاجزانه تقاضا دارم پیام نوروزی آیتالله مجتبی خامنه ای را کلمه به کلمه بگذارید جلوی رویتان و ببینید چه خواستهاند.
وی افزود: این جنگ بالاخره باید تمام شود، اما نقطه اتمامش جایی است که رهبر ما خط فرمان بدهد. مراقب باشید خودمان خط قرمزهایی تعیین نکنیم که با فرمان او تضاد داشته باشد. الان وقت تمرین کردن ولایتمداری است. سیستم ولایت فقیه یعنی سیستمی که ارتباط بین زمین و آسمان را برقرار میکند و ما اشبه الناس به معصوم را گشتیم و پیدا کردیم. وظیفه ما تبعیت است؛ چه بگویند برویم، چه بایستیم، چه حمله کنیم، چه آتشبس. گام اول این است که فرامین را بخوانیم و بفهمیم و گام دوم این است که در راستای انجام آنها بکوشیم تا ان شاالله ظهور و بروز پیدا کنیم و رحمت الهی شامل حالمان شود.