بالاترین سطح نبرد الگوریتمی را در جنگ رمضان شاهد بودیم

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، محمودرضا کبیری یگانه، معاون ارتباطات و امور بین‌الملل شورای اسلامی شهر تهران، در نشست علمی «راهکارها و راهبردهای مقابله با جنگ الگوریتمی» که به میزبانی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی برگزار شد، هشدار داد: اگر پدافند الگوریتمی نداشته باشیم، دچار ضربه شده و در این نبرد شکست می‌خوریم.

 

کبیری یگانه در ابتدای سخنان خود با اشاره به آشنایی نخستین خود با مفهوم جنگ الگوریتمی در لندن گفت: تاویستاک اولین مرکز رسمی شستشوی مغزی جهان است که حدود هفتاد تا هشتاد سال پیش وظیفه شکل‌دهی افکار عمومی در جهان را بر عهده داشت. این موضوع عقبه تاریخی بسیار جدی دارد و کشورهای متخاصم سالیان دراز روی این فضا برنامه‌ریزی کرده‌اند.

 

 

وی با تأکید بر اینکه جنگ الگوریتمی دیگر یک فرضیه نیست، افزود: واقعیت این است که این پدیده در جریان تهاجم اخیر از یک گفتمان و فرضیه خارج شد و به ستون فقرات این جنگ تبدیل شد. در جنگ رمضان ما شاهد بودیم که ستاد فرماندهی و مرکز فرماندهی این جنگ بر موضوعی بسیار نوین و جدید استوار بود.

 

این کارشناس رسانه با بیان اینکه نظامی‌های جهان فضای جنگ الگوریتمی را در گذشته فقط تمرین کرده‌اند، تصریح کرد: در جنگ رمضان اجرای جنگ الگوریتمی به حداعلی خود رسید و ما برای اولین بار در دنیا شاهد اجرای عملیاتی جنگ الگوریتمی بودیم.

 

کبیری توضیح داد: در این شیوه جنگ، تصمیم‌گیری از ذهن و مغز انسان‌ها گرفته می‌شود و به کدهای برنامه‌نویسی منتقل می‌شود. الگوریتم هوش مصنوعی با تحلیل همزمان داده‌های ماهواره‌ای، سنسورهای رادیویی، فعالیت‌های شبکه‌های اجتماعی و حتی داده‌های اقتصادی، اهداف را شناسایی می‌کند و فرمان حمله صادر می‌شود. این یعنی سرعت به میلی‌ثانیه تبدیل می‌شود.

 

 

وی با اشاره به هدف‌گیری انبوه در جنگ رمضان گفت: بیش از ۹۰۰ حمله در ۱۲ ساعت اول رخ داد و این اقدام بدون استفاده از هوش مصنوعی عملاً غیرممکن است، زیرا اولویت‌بندی بین اهداف و مدیریت پدافندی کار بسیار دشواری است.

 

کبیری یگانه با اشاره به شکست ادعاهای پدافندی افزود: در فضای گفتمانی گفته شده بود که اگر یک مگس بر روی آسمان ما پرواز کند آن را شناسایی می‌کنیم و می‌زنیم، اما این ادعا در آسمان هر دو کشور نقض شد، زیرا دو طرف توانستند باگ‌های شبکه پدافندی دشمن را شناسایی کنند و از طریق آن وارد شوند. با استفاده از هوش مصنوعی، نقاط آسیب‌پذیر پدافند شناسایی می‌شد و در کسری از ثانیه حملات انجام می‌گرفت.

 

 

این پژوهشگر رسانه با اشاره به عملیات روانی هوشمند گفت: برای نفوذ به افکار عمومی تمام تلاش خود را به کار گرفتند و اوج بحران در این قضیه به شهادت رهبر عظیم الشأن انقلاب برمی‌گردد، چراکه دشمنان شروع به بمباران هوشمند افکار عمومی کردند.

 

وی افزود: با استفاده از الگوریتم‌ها، شایعات دقیقاً به دست کسانی رسید که از لحاظ روانی آمادگی شنیدن آن را داشتند و از آن تأثیر می‌گرفتند. این اتفاق زمانی می‌افتاد که نفر به نفر، فیس تو فیس، هر کدام از ما یک پرونده در فضای مجازی داریم که تمام حالات رفتار ما را تجزیه و تحلیل می‌کند.

 

کبیری با بیان اینکه هر کاربر در فضای مجازی پرونده‌ای متشکل از الگوی رفتاری دارد، توضیح داد: رفتارهای ما در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که چه محتوایی می‌پسندیم، از این رو محتوای مدنظر ما به دست ما می‌رسد.

 

 

وی با اشاره به سومین مؤلفه جنگ الگوریتمی گفت: ما در شبکه‌های اجتماعی با شبکه پیچیده هوش مصنوعی طرف بودیم، زیرا زمان انتشار محتوا به ما اجازه نمی‌داد که محتوای همسو با ایران منتشر کنیم، اما طرف مقابل می‌توانست اخبار خود را به آدم‌های خودش برساند.

 

کبیری یگانه تأکید کرد: حملات سایبری الگوریتم‌محور به زنجیره تأمین کالا و انرژی با هدف ایجاد هرج و مرج اجتماعی طراحی شده بود تا فشار جدی داخلی در کشور ایجاد شود.

 

 

این کارشناس رسانه با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد دفاعی گفت: نگاه سنتی دفاع از خود ما دیگر جوابگو نیست و نمی‌توان با استفاده از یک کارشناس در شبکه تلویزیونی از مواضع خود دفاع کرد، بلکه باید یک دفاع الگوریتمی شکل دهیم. در مقابل جنگ الگوریتمی تهاجمی، ما باید یک دفاع جدی الگوریتمی داشته باشیم.

 

وی با اشاره به تهدیدات آینده هشدار داد: فرض بگیریم که توافقی شکل بگیرد و تقابل نظامی به پایان برسد، اما پس از آن با یک فروپاشی داخلی از منظر اقتصادی و اجتماعی مواجه خواهیم بود.

 

کبیری با اشاره به فیلم منتشرشده با استفاده از هوش مصنوعی در کیش تصریح کرد: پس از انتشار این فیلم با یکی از دوستان به پالادیوم تهران مراجعه کردم و مشابه تصاویری که در کنار دریا در آن کلیپ بود را دیدیم. فرایندی در حال شکل‌گیری است که ما در وسط آن قرار داریم و نمی‌توان گفت که با یک نقطه قضیه تمام می‌شود.

 

 

کبیری یگانه با تأکید بر الگوریتم دفاعی، هفت راهکار کلیدی ارائه کرد:

۱. خودکفایی در زیرساخت‌های ملی: ایران باید در لایه‌های زیرساختی مانند شبکه ملی اطلاعات و پردازش ابری به خودکفایی برسد تا داده‌های حیاتی کشور به دست دشمن نیفتد.

 

۲. ترکیب انسان-ماشین: داده‌های ما نباید صرفاً ماشینی باشد و انسان از آن حذف شود، زیرا زیرساخت کاملاً ماشینی با یک هک نابود می‌شود. باید یک ترکیب انسان-ماشین باشد که مانع از فریب خوردن توسط داده‌های غلط شود.

 

۳. ارتقای سواد رسانه‌ای و اندیشیدن: این کارشناس رسانه هر شهروند در جنگ الگوریتمی را یک هدف دانست و گفت: ارتقای سواد اندیشیدن و سواد رسانه‌ای از نان شب برای مردم ما واجب‌تر است. اینکه مردم بتوانند دیپ‌فیک‌ها و اخبار درست را از اخبار نادرست تشخیص دهند، امری لازم است.

 

وی افزود: یکی از پایه‌های جنگ رسانه‌ای در جنگ رمضان، انیمیشن‌هایی بودند که ساخته شد و خود دشمن توان بالایی در این قضیه دارد، از این رو باید مواظب باشیم تا مردم ما نسبت به محتواهای واقعیت‌نما مقاوم باشند.

 

وی همچنین در ادامه راهکارهای خود در راهکار چهارم تمرکززدایی از مراکز داده را مطرح کرد و گفت: داده‌های حیاتی نباید در چند سرور اصلی متمرکز شوند، بلکه باید روی سرورهای مختلف پخش شوند. 

 

کبیری سه راهکار دیگر را نیز مطرح کرد: ۵. تقویت استقلال سایبری ۶. محافظت از داده‌های حیاتی کشور ۷. تقویت گفتمان مقاومت

 

 

کبیری با تأکید بر ضرورت تمرکززدایی از مراکز داده خاطرنشان کرد: جنگ امروز ما نبرد بیت‌ها قبل از نبرد کیت‌هاست، یعنی پیش از آنکه قرار باشد تجهیزات وارد صحنه شوند، باید اطلاعات و داده‌ها به صحنه بیایند و با همدیگه درگیر شوند. در این فضا جایی برای تملق و چاپلوسی وجود ندارد.

 

وی در پایان با اشاره به نقطه قوت ایران تأکید کرد: اینکه پس از شهادت رهبر و فرماندهان ما، ما همچنان ایستاده‌ایم، به علت توان داخلی و روحیه مقاومت است که الگوریتم‌های آن‌ها توان تحلیل آن را ندارند. بزرگ‌ترین نقطه ضعف دشمن و بزرگ‌ترین نقطه ضعف این الگوریتم‌ها، عدم درک روحیه ما و عدم درک مقاومت است که برای طرف مقابل غیرقابل پیش‌بینی است.

 

کبیری یگانه در پایان گفت: ما باید این قوت خود را حفظ کنیم. اگر با همین استقامت حرکت کنیم و آن را حفظ کنیم، پیروز خواهیم شد. البته تکیه به توان داخلی و روحیه مقاومت به معنای نادیده گرفتن ابزارهای مادی نیست، بلکه باید هر دو را کنار هم داشته باشیم.