شهید رئیسی سخن را از سطح نمایش به تعهد آورد

به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، زبان یک مسئول، فقط ابزار بیان نیست؛ آینه‌ شخصیت، میزان فهم او از جامعه و نشانه‌ نسبت او با مردم است. شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور فقید کشورمان در ارتباط با مردم، از زبانی بهره می‌گرفت که بیش از هر چیز بر صدق، سادگی، احترام و همدلی استوار بود. این ویژگی در روزگار غلبه‌ شعارهای پرطمطراق و فاصله گرفتن زبان رسمی از زیست واقعی مردم، معنایی دوچندان پیدا می‌کند.

شهید رئیسی در گفتار عمومی، تلاش می‌کرد به زبان فهم‌پذیر سخن بگوید؛ زبانی که هم برآمده از صمیمیت باشد و هم از جدیت مسئولیت. او می‌دانست که مردم، بیش از واژه‌های بزرگ، به نشانه‌های اعتماد نیاز دارند. از همین رو، نوع سخن گفتن او، لحن مواجهه‌ او با مخاطبان و شیوه‌ پاسخ‌گویی‌اش به مطالبات، همگی در خدمت ساختن پل ارتباطی با جامعه بود.

در سبک ارتباطی شهید رئیسی، یک نکته‌ مهم قابل‌تأمل است و آن این که او می‌کوشید سخن را از سطح نمایش به سطح تعهد بیاورد. در بسیاری از گفت‌وگوها، مواضع و حضورهای این شهید، نوعی جدیتِ آرام دیده می‌شد؛ جدیتی که نشان می‌داد مسئولیت، برای او نه صحنه‌ نمایش، که میدان پاسخ‌گویی است. این امر، به‌ویژه در شرایط فشار اجتماعی و اقتصادی، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا در چنین موقعیت‌هایی، مردم پیش از هر چیز می‌خواهند مطمئن شوند که صدایشان شنیده می‌شود و دردشان به رسمیت شناخته شده است.

زبان ارتباطی شهید رئیسی همچنین واجد نوعی احترام به مخاطب بود. او مخاطب را سطحی و ناتوان از فهم مسائل نمی‌دید؛ بلکه می‌کوشید با بیانی روشن، صادقانه و بی‌پیرایه با او سخن بگوید. این شیوه، سرمایه‌ بزرگی برای هر چهره‌ عمومی است؛ زیرا مردم، صداقت را به‌خوبی تشخیص می‌دهند و میان زبان واقعی و زبان تصنعی فرق می‌گذارند.

در نهایت، ادبیات ارتباط با مردم در تجربه‌ شهید رئیسی، نه صرفاً یک مهارت رسانه‌ای؛ بلکه بخشی از اخلاق حکمرانی بود. او می‌کوشید مردم را نه صرفاً شنونده، که شریک معنا در حکمرانی بداند و این همان نقطه‌ای است که زبان، از ابزار اطلاع‌رسانی فراتر می‌رود و به وسیله‌ای برای اعتمادسازی و هم‌سرنوشتی تبدیل می‌شود.

شکوه بی‌تکلف و سادگی سیاسی شهید رئیسی

در جهان سیاست، بسیاری از چهره‌ها کوشیده‌اند اقتدار را در قامت ظواهر پرزرق ‌و برق تعریف کنند؛ گویی شأن مسئولیت در فاصله گرفتن از مردم، در تشریفات سنگین و در ساختن دیوارهایی میان حاکم و جامعه معنا می‌یابد؛ اما شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی از همان آغاز، تصویری دیگر از قدرت ارائه کرد. قدرتِ بی‌تکلف، اقتدار بی‌ادعا، و عظمت برخاسته از سادگی.

ساده‌زیستی در زندگی و منش شهید رئیسی، صرفاً به ظاهر زندگی محدود نمی‌شد؛ بلکه در زبان، رفتار، مناسبات و نوع مواجهه‌اش با مردم نیز آشکار بود. او از آن دست مسئولانی نبود که میان خود و جامعه، مرزهای مصنوعی تجمل و فاصله ایجاد کند. در رفتار او نوعی فروتنی معنادار دیده می‌شد؛ فروتنی‌ که نه از ضعف، بلکه از قوتِ شخصیت و استقرار درونی ناشی می‌شد. کسی که در قدرت نیز خود را بدهکار مردم می‌داند، به‌راستی اهل ساده‌زیستی است؛ زیرا تجمل، غالباً از میل به دیده شدن و فاصله گرفتن از متن زندگی مردم برمی‌خیزد.

شهید رئیسی با منش خویش نشان داد که می‌توان در جایگاه‌های بلند مسئولیت، همچنان با زبان ساده، نگاه مردمی و سبک زندگی بی‌پیرایه زیست. این سادگی، نه فقط یک ویژگی فردی؛ بلکه حامل پیام سیاسی و اجتماعی نیز بود و آن پیام این است که «مسئولیت، برای خدمت است نه برای امتیاز؛ قدرت، امانت است نه غنیمت و شأن مسئول در میزان نزدیکی او به مردم سنجیده می‌شود، نه در فاصله‌اش از آنان».

ساده‌زیستیِ شهید رئیسی به اعتماد عمومی جان تازه‌ای می‌بخشید. جامعه، وقتی می‌بیند که مسئول بلندپایه‌ کشورش خود را هم‌ردیف مردم می‌بیند، در صدق نیت او تردید نمی‌کند. این همان سرمایه‌ی اخلاقی حکومت اسلامی است؛ سرمایه‌ای که با پول و تبلیغ ساخته نمی‌شود؛ بلکه از صداقت زیست و خلوص نیت به‌دست می‌آید.

در روزگار مصرف‌زدگی و نمایش، ساده‌زیستی شهید رئیسی یک موضع‌گیری روشن بود. اینکه می‌توان در اوجِ قدرت بود؛ اما اسیر جاذبه‌های آن نشد. از این رو، شهید رئیسی نه‌فقط در گفتار، که در زیست سیاسی خود نیز مروج این حقیقت بود که شکوه حقیقی در بی‌تکلفی است. او قدرت را به نمایش نگذاشت؛ آن را به خدمت گرفت و همین، راز ماندگاری نام او در حافظه‌ی جمعی خواهد بود.

سعید چراغی