اخذ عوارض از تنگه هرمز حق قانونی ایران است
حجتالاسلام والمسلمین مصطفی اسکندری، پژوهشگر ژئوپلیتیک، در گفتوگو با خبرگزاری رسا ضمن تشریح مبانی حقوقی دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، تأکید کرد که این اقدام حق مسلم ایران بر اساس قوانین بینالمللی است و آمریکا توانایی بازگشایی این شاهراه حیاتی انرژی را در صورت بسته شدن ندارد.
تنگه هرمز در دریای آزاد نیست؛ حق قانونی ایران برای اخذ عوارض
وی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به تمایز میان آبراهههای بینالمللی گفت: حدود صد تنگه در دنیا وجود دارد که آبراههایی طبیعی هستند و باید میان آنها و کانالهای دستساز تفاوت قائل شد. کشورها از کانالها به دلیل هزینهای که برای حفاری متقبل شدهاند، حق ترانزیت دریافت میکنند، اما قاعده در مورد تنگهها متفاوت است.
وی افزود: اگر تنگهای در دریای آزاد واقع شده باشد، نمیتوان برای عبور از آن عوارض وضع کرد؛ اما تنگه هرمز در دریای آزاد قرار ندارد. عرض این تنگه بین ۳۱ تا ۳۲ کیلومتر است و هیچ بخشی از آن در آبهای آزاد واقع نشده است. یک بخش آن در دریای سرزمینی ایران و بخش دیگر در دریای سرزمینی عمان قرار دارد.
این پژوهشگر ژئوپلیتیک با تأکید بر حقوق قانونی ایران تصریح کرد: عمان چون پذیرفته است که نمیتواند از این تنگه عوارض بگیرد، از این حق صرفنظر کرده، اما ایران این محدودیت را امضا و قبول نکرده است. بر این اساس، ایران میتواند حق عبور وضع کند. این اقدام بر اساس قوانین بینالمللی حق ایران است و هیچ کشوری نمیتواند مانع آن شود. ممکن است قلدری کنند، اما این قلدری در برابر واقعیت و حقوق ملت ایران است.
غفلت تاریخی مسئولان و بیداری امروز
حجتالاسلام اسکندری با اشاره به غفلت تاریخی مسئولان در این زمینه خاطرنشان کرد: متأسفانه برخی مسئولان در سالهای گذشته یا دچار غفلت شدند یا از سر لطف به دنیا، از این حق استفاده نکردند. اکنون ایران بنا دارد این عوارض را دریافت کند. نکته قابل توجه اینکه بخش عمیقتر تنگه که محل تردد کشتیهاست، در سمت سواحل ایران قرار دارد و این اختیار را به ما میدهد تا مدیریت عبور و مرور را در دست بگیریم.
شاهراه انرژی جهان؛ ۲۰ درصد نفت و گاز از اینجا میگذرد
وی با مقایسهای میان تنگه هرمز و جبلالطارق گفت: تعداد کشتیهای عبوری از تنگه هرمز حدود ۱۲۰ فروند در روز است که از تنگه جبلالطارق با حدود ۲۰۰ کشتی کمتر است. اما اهمیت راهبردی تنگه هرمز به کالایی است که از آن عبور میکند؛ حدود بیست درصد نفت و گاز دنیا از این مسیر میگذرد. آنچه به ایران قدرت چانهزنی بالایی داده، جهش قیمت انرژی در آمریکا، شرق آسیا و سایر نقاط جهان است.
فرمول بستن تنگه؛ ناامنسازی، نه انسداد فیزیکی
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: بهرغم اینکه ممکن است آمریکا و متحدانش به ما فشار آورده و خسارت وارد کنند، اما آنها قادر به بازگشایی تنگه نخواهند بود. بستن تنگه لزوماً به معنای انسداد فیزیکی نیست؛ ناامنسازی آبراه کفایت میکند. با توپخانهای به بُرد ۲۰ کیلومتر یا خمپاره ۱۲۰ میلیمتری میتوان این مسیر را ناامن کرد. در چنین شرایطی، مالکان کشتیهای تجاریِ بسیار گرانقیمت و شرکتهای بیمه، ریسک عبور را نخواهند پذیرفت و عملاً تردد متوقف میشود.
جهان تاب تحمل بحران انرژی را ندارد
وی با اشاره به پیامدهای جهانی بسته ماندن تنگه تأکید کرد: اگر ایران بتواند برای چند ماه تنگه هرمز را بسته نگه دارد، جهان دچار بحران خواهد شد؛ چراکه اقتصاد بینالملل دیگر ظرفیت تحمل افزایش قیمت انرژی را ندارد، بهویژه اگر تنگه بابالمندب نیز به سرنوشت مشابهی دچار شود. این همان قدرت پنهان ایران است که باید آن را حفظ کنیم.
غافلگیری ترامپ و نتانیاهو؛ رهبر انقلاب: تنگه به حالت قبل بازنمیگردد
حجتالاسلام اسکندری در پاسخ به سؤالی مبنی بر تأثیر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز بر معادلات قدرت گفت: تا پیش از این، دنیا توجهی به قدرت واقعی ایران در تنگه هرمز نداشت. ترامپ در سخنرانیاش به صراحت اعتراف کرد که فکر نمیکرد ایران بتواند تنگه را ببندد و نتانیاهو نیز همین شگفتی را ابراز داشت، حال آنکه ما پیشتر این توانمندی را اعلام کرده بودیم. این اهرم، ستون فقرات قدرت ماست. ممکن است فشارها و محاصره دریایی افزایش یابد تا ما را وادار به عقبنشینی کنند، اما اگر مقاومت کنیم، هم درآمدی پایدار نصیب کشور میشود و هم ابزار فشاری بینظیر علیه زیادهخواهیها به دست میآوریم.
آمریکا میتواند خسارت بزند، اما تنگه باز نخواهد شد
وی در پایان با استناد به فرمایشات رهبر معظم انقلاب خاطرنشان کرد: رهبر انقلاب فرمودند تنگه هرمز به حالت سابق بازنمیگردد و این یک قانون است که جمهوری اسلامی آن را اجرا خواهد کرد. مسئولان سیاسی باید با جدیت تمام به این موضوع توجه کنند. ما اگر از تهدیدات دشمن نهراسیم، میتوانیم این عنصر اساسی قدرت را حفظ کنیم. آمریکا نمیتواند تنگه را باز کند و این واقعیتی انکارناپذیر در میدان است.