۶ چالش اصلی و ۳ فرصت کلیدی فراروی تبلیغ دینی در کشور

به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام محمد استوار میمندی مدیر سیاسی اجتماعی حوزه‌های علمیه، در دومین نشست از سلسله‌نشست‌های «بررسی مسائل اولویت‌دار تبلیغ در حوزه‌های علمیه» با موضوع «روش تبلیغ دینی؛ وضعیت موجود، چالش‌ها و افق‌های پیش رو» ضمن تبریک روز مباهله، این روز را سندی روشن بر فضیلت اهل‌بیت(ع) و امیرالمؤمنین(ع) دانست و ابراز امیدواری کرد که معارف اهل‌بیت(ع) در سراسر جهان گسترش یابد و حجت الهی بر همگان تمام شود.

وی با بیان اینکه مسئله تبلیغ دینی را می‌توان از منظر فرصت‌ها و تهدیدهای مختلف مورد بررسی قرار داد، اظهار داشت: مجموعه نهاد دین و همه کسانی که دغدغه تبلیغ معارف اسلامی را دارند، پیش از هر چیز باید به انتقال پیام دین در جامعه اسلامی توجه کنند، هرچند فعالیت‌های بین‌المللی نیز در کنار آن اهمیت دارد.

مدیر دفتر سیاسی اجتماعی حوزه‌های علمیه نخستین چالش عرصه تبلیغ را چالش‌های درون‌حوزوی عنوان کرد و گفت: در میان برخی تصمیم‌سازان و عالمان دینی، تبلیغ هنوز به‌عنوان اولویت نخست شناخته نمی‌شود و در برخی تصمیم‌گیری‌ها جایگاه شایسته خود را ندارد؛ در حالی که رهبر شهید انقلاب نیز در دیدارهای مختلف با مبلغان و مسئولان حوزه‌های علمیه بر اهمیت این مسئله تأکید کردند.

وی افزود: در بخشی از فضای دینی، نگاهی وجود دارد که میان دین و سیاست فاصله می‌اندازد و بر اساس آن، اگر یک عالم دینی به تحلیل مسائل سیاسی بپردازد، گاه از جایگاه علمی و معنوی او کاسته می‌شود. حتی در مواردی دیده شده است که برخی افراد تحلیل سیاسی را با خروج از عدالت برابر می‌دانند. همچنین تصور نادرستی شکل گرفته که تبلیغ و منبر متعلق به افرادی با سطح علمی پایین‌تر است؛ در حالی که تبلیغ امتداد رسالت الهی است و باید با نگاه علمی و دقیق دنبال شود.

حجت‌الاسلام استوار میمندی دومین چالش تبلیغ دینی را ظهور گروه‌های مرجع جدید در جامعه دانست و بیان کرد: امروزه هنرمندان، ورزشکاران، چهره‌های سیاسی و دیگر افراد دارای نفوذ اجتماعی به مراجع اثرگذار افکار عمومی تبدیل شده‌اند و گاه با بهره‌گیری از ادبیات و روش‌هایی خاص، مسیر تأثیرگذاری بر مخاطبان را در اختیار گرفته‌اند.

وی ضعف‌های دانشی و مهارتی برخی فعالان عرصه تبلیغ را از دیگر چالش‌های موجود برشمرد و خاطرنشان کرد: با وجود تلاش‌های فراوان در حوزه‌های علمیه برای ارتقای سطح علمی و مهارتی مبلغان، همچنان در برخی موارد کاستی‌هایی وجود دارد که نیازمند توجه و برنامه‌ریزی بیشتر است.

مدیر دفتر سیاسی اجتماعی حوزه‌های علمیه همچنین به حضور افرادی خارج از بدنه روحانیت در عرصه تبیین مسائل دینی اشاره کرد و گفت: امروز برخی افرادی که روحانی نیستند اما مطالعاتی در حوزه دین دارند، به‌عنوان مبلغان و کارشناسان دینی در جامعه شناخته می‌شوند که این مسئله نیز از جمله تحولات جدید عرصه تبلیغ به شمار می‌رود.

وی تبلیغات گسترده دشمنان را از دیگر چالش‌های جدی پیش روی تبلیغ دینی دانست و افزود: دشمنان با استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای و فرهنگی درصدد تأثیرگذاری بر افکار عمومی و تضعیف باورهای دینی هستند و این مسئله ضرورت تقویت فعالیت‌های تبلیغی را دوچندان می‌کند.

حجت‌الاسلام استوار میمندی تغییر سبک زندگی و کاهش مسئله‌مندی دینی در بخشی از جامعه را ششمین چالش مهم این عرصه عنوان کرد و گفت: اصالت یافتن برخی گرایش‌های مادی و جذابیت‌های ظاهری موجب شده است که مسائل دینی برای بخشی از جامعه کمتر به یک دغدغه جدی تبدیل شود؛ ازاین‌رو مبلغان باید در شیوه عرضه معارف دینی بازنگری و نوآوری داشته باشند.

وی در ادامه به فرصت‌های موجود در عرصه تبلیغ دینی اشاره کرد و اظهار داشت: رهنمودها و توصیه‌های امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب، به‌ویژه مباحثی همچون جهاد تبیین، تبلیغ تهاجمی و بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد، ظرفیت‌های مهمی برای بازآفرینی و تحول در عرصه تبلیغ ایجاد کرده است.

مدیر دفتر سیاسی اجتماعی حوزه‌های علمیه، مدیریت فعلی حوزه‌های علمیه را دومین فرصت مهم این عرصه دانست و تصریح کرد: آیت‌الله اعرافی با رویکردی تمدنی به معرفی اسلام ناب می‌نگرند و این نگاه افق‌های گسترده‌ای را پیش روی حوزه‌های علمیه قرار داده است. همچنین ظرفیت‌های علمی و زیرساختی موجود در حوزه می‌تواند زمینه رفع بسیاری از چالش‌های تبلیغی را فراهم سازد.

وی در پایان با اشاره به نقش حوادث اجتماعی در تقویت جایگاه تبلیغ دینی گفت: جنگ رمضان و شکل‌گیری اجتماعات مردمی و موکب‌ها، فرصت ارزشمندی برای حضور روحانیت در متن جامعه فراهم کرد و موجب افزایش مرجعیت اجتماعی طلاب و روحانیان شد. روحانیت در شهرهای مختلف از جمله قم، مشهد، یزد و دیگر مناطق کشور توانست در راهبری اجتماعی و هدایت مردم نقش مؤثری ایفا کند و از این ظرفیت به‌عنوان یک فرصت مهم تبلیغی بهره ببرد.