انتظار طلاب از مدیریت جدید مرکز خدمات؛ تحول در رویکردها و سیاستها
حجتالاسلام عبدالرضا حسناتی، مدیر فاز دوم مدرسه علمیه شهید صدوقی قم در گفتوگو با خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، با اشاره به انتصاب هیئتمدیره جدید مرکز خدمات حوزههای علمیه از سوی رهبر معظم انقلاب، این انتصاب را نشانه توجه به جوانگرایی و بهرهگیری از ظرفیت نیروهای دارای روحیه جهادی در مدیریت نهادهای حوزوی دانست و اظهار داشت: آنچه از ترکیب جدید مدیران مرکز خدمات برداشت میشود، اهتمام به استفاده از نیروهایی است که علاوه بر برخورداری از توان مدیریتی، دارای روحیه میدانی، انگیزه انقلابی و آمادگی برای حل مسائل و مشکلات طلاب هستند.
وی با تأکید بر اینکه این نگاه به معنای نادیده گرفتن خدمات مدیران پیشین نیست، افزود: بسیاری از مسئولان گذشته نیز دارای سوابق ارزشمند و روحیه خدمترسانی بودند، اما به نظر میرسد در ترکیب جدید، توجه ویژهای به استفاده از نیروهای جوانتر و مدیرانی شده است که تجربه حضور در عرصههای جهادی و انقلابی را در کارنامه خود دارند و میتوانند با رویکردی فعالتر به مسائل حوزه ورود کنند.
انتظار طلاب از مدیریت جدید؛ تحول در رویکردها و سیاستها
مدیر مدرسه فاز دو صدوقی در پاسخ به این پرسش که مهمترین مطالبات طلاب از مرکز خدمات چیست، تصریح کرد: مطالبات طلاب تنها به افزایش برخی خدمات رفاهی یا توسعه امکانات محدود نمیشود، بلکه بخشی از انتظار بدنه حوزه، اصلاح برخی سیاستها و بازنگری در نوع ارائه خدمات است.
وی با بیان اینکه برخی سازوکارهای موجود نیازمند بازاندیشی جدی است، گفت: روحانیت از آغاز شکلگیری خود همواره در متن جامعه و در کنار مردم بوده است. یکی از مهمترین سرمایههای حوزههای علمیه نیز همین پیوند عمیق با مردم است. هر سیاستی که بهصورت ناخواسته این ارتباط را کاهش دهد، نیازمند بررسی و اصلاح خواهد بود.
تجمیع طلاب در مجتمعهای مسکونی؛ نیازمند بازنگری
حجتالاسلام حسناتی با اشاره به برخی پروژههای مسکن طلاب اظهار داشت: در سالهای گذشته مجتمعهای متعددی برای اسکان طلاب احداث شده که اصل تأمین مسکن اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر است، اما در نحوه اجرای این طرحها باید به آثار اجتماعی و فرهنگی آن نیز توجه شود.
وی افزود: هنگامی که تعداد زیادی از طلاب در یک منطقه یا مجتمع خاص متمرکز میشوند، بهتدریج ارتباط طبیعی آنان با لایههای مختلف جامعه کاهش مییابد. در حالی که روحانی باید در میان مردم زندگی کند، مسائل آنان را از نزدیک لمس کند و ارتباط روزمره و مستمر با اقشار مختلف داشته باشد.
مدیر مدرسه فاز دو صدوقی ادامه داد: به جای آنکه مجتمعهای بزرگ و متمرکز برای طلاب ایجاد شود، میتوان امکانات مسکن را در مناطق مختلف شهری توزیع کرد تا خانوادههای طلبه در محلههای گوناگون ساکن شوند. چنین رویکردی ضمن تأمین نیاز مسکن، به حفظ هویت مردمی روحانیت نیز کمک خواهد کرد.
خدمات رفاهی نباید به انزوای اجتماعی طلاب منجر شود
وی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی خدمات رفاهی و زیارتی اشاره کرد و گفت: در ارائه خدمات رفاهی نیز باید مراقب بود که روحانیت به یک مجموعه جدا از مردم تبدیل نشود. برای نمونه، به جای ایجاد مراکز اختصاصی و متمرکز برای همه خدمات، میتوان بخشی از حمایتها را بهصورت اعتبار یا بنهای خدماتی در اختیار طلاب قرار داد تا آنان از ظرفیتهای عمومی موجود در جامعه استفاده کنند.
حجتالاسلام حسناتی افزود: هرچه تعامل روحانیت با مردم بیشتر باشد، شناخت متقابل افزایش مییابد و این مسئله در موفقیت فعالیتهای تبلیغی، فرهنگی و اجتماعی حوزه تأثیر مستقیم خواهد داشت.
معیشت و مسکن؛ مهمترین دغدغه امروز طلاب
وی با اشاره به مشکلات اقتصادی طلاب خاطرنشان کرد: بدون تردید مهمترین مسئلهای که امروز بسیاری از طلاب و خانوادههای آنان با آن مواجه هستند، موضوع معیشت و مسکن است. افزایش هزینههای زندگی، اجارهبها و مخارج خانوادگی، فشار قابل توجهی را بر بخش قابل توجهی از طلاب وارد کرده است.
مدیر مدرسه فاز دو صدوقی تصریح کرد: بسیاری از طلاب به دلیل همین مشکلات اقتصادی ناچار میشوند زمان قابل توجهی را به فعالیتهای اقتصادی و مشاغل جانبی اختصاص دهند؛ موضوعی که گاه از فرصتهای علمی، پژوهشی و تبلیغی آنان میکاهد.
وی ادامه داد: اگر مرکز خدمات بتواند راهکارهای پایدار و بلندمدتی برای حل مشکلات معیشتی و مسکن طلاب طراحی کند، بخش مهمی از دغدغههای بدنه حوزه برطرف خواهد شد و طلاب خواهند توانست با تمرکز بیشتری به رسالتهای علمی، فرهنگی و تبلیغی خود بپردازند.
لزوم طراحی نظام حمایت بلندمدت و استعدادمحور
حجتالاسلام حسناتی در ادامه پیشنهاد کرد که مرکز خدمات با نگاه راهبردیتر به مسئله حمایت از طلاب ورود کند و گفت: میتوان از همان سالهای نخست ورود طلاب به مراحل تخصصی تحصیل، یک برنامه جامع حمایتی طراحی کرد که در آن تأمین مسکن و حداقلهای معیشتی برای یک دوره مشخص تضمین شود.
وی افزود: در کنار این حمایتها، لازم است فرآیند دقیق استعدادسنجی نیز انجام گیرد تا توانمندیهای هر طلبه در حوزههای مختلف شناسایی شود. برخی استعداد بیشتری در عرصه تبلیغ دارند، برخی در پژوهش و تولید علم موفقتر هستند، برخی تواناییهای مدیریتی دارند و برخی نیز میتوانند در عرصههای فرهنگی، آموزشی یا مأموریتهای مرتبط با نهادهای حاکمیتی ایفای نقش کنند.
مدیر مدرسه فاز دو صدوقی تأکید کرد: اگر پس از یک دوره حمایت هدفمند، طلاب متناسب با استعدادها و نیازهای کشور در عرصههای مختلف به کار گرفته شوند، هم دغدغه معیشتی آنان کاهش مییابد و هم نظام اسلامی میتواند از ظرفیت عظیم نیروهای حوزوی بهصورت مؤثرتر بهرهمند شود.
مدیریت جدید در برابر یک فرصت تاریخی
وی با بیان اینکه مدیریت جدید مرکز خدمات در آغاز یک دوره مهم قرار دارد، اظهار داشت: امروز انتظارات فراوانی از مجموعه جدید وجود دارد و طلاب امیدوارند رویکردهای نو، تصمیمهای تحولآفرین و نگاه مسئلهمحور در این نهاد تقویت شود.
حجتالاسلام حسناتی خاطرنشان کرد: حفظ پیوند روحانیت با مردم، حل مشکلات معیشتی و مسکن، توجه به کرامت طلاب، شناسایی استعدادها و ایجاد بستر مناسب برای نقشآفرینی نیروهای حوزوی، از مهمترین محورهایی است که میتواند به ارتقای جایگاه مرکز خدمات و افزایش رضایتمندی جامعه طلاب منجر شود.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با بهرهگیری از روحیه جهادی، جوانگرایی و برنامهریزی دقیق، دوره جدید مدیریت مرکز خدمات بتواند گامهای مؤثری در مسیر رفع دغدغههای طلاب و تقویت کارآمدی حوزههای علمیه بردارد.