تراث فکری و مدیریتی امام شهید
به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، جلسه سیوهشتم موکب تبیینی ـ بصیرتی شامگاه ۲۰ تیرماه با موضوع «تراث فکری و مدیریتی امام شهید سیدعلی خامنهای» و با حضور جناب دکتر میرزایی، عضو هیئت علمی دانشکده شهید محلاتی، در خیابان شهید صدوقی قم برگزار شد. این نشست که با استقبال اساتید، طلاب و عموم مردم همراه بود، پس از تلاوت سوره مبارکه فتح، اجرای سرود جمهوری اسلامی ایران و قرائت صلوات خاصه حضرت معصومه(س) آغاز شد.
مجری برنامه حجتالاسلام بهرمن در ابتدای مراسم با قرائت شعری در سوگ «امام شهید»، فضای جلسه را از یک نشست صرفاً علمی فراتر برد و آن را به مجلسی برای مرور ابعاد شخصیتی و میراث ماندگار رهبر شهید انقلاب اسلامی تبدیل کرد؛ شعری که در آن از مظلومیت، عزت و اثرگذاری تاریخی امام شهید سخن گفته میشد و با این تعبیر به پایان رسید که: «نهال فتح از هر جای این خاک، از برکت خون تو خواهد زد جوانه».
پس از آن، دکتر میرزایی سخنان خود را با طرح یک پرسش بنیادین آغاز کرد؛ پرسشی که به گفته او، مهمترین مسئله امروز جبهه انقلاب پس از شهادت امام شهید به شمار میرود: «اکنون با این میراث عظیم فکری، مدیریتی و تمدنی که طی نزدیک به چهار دهه رهبری مستقیم و دههها مجاهدت پیش از آن شکل گرفته، چه باید کرد؟»
وی با استناد به آیه ۱۴۴ سوره آلعمران، تأکید کرد که قرآن کریم مسلمانان را از وابسته شدن به حضور فیزیکی رهبران الهی برحذر میدارد. خداوند در این آیه هشدار میدهد که اگر پیامبر(ص) از دنیا رفت یا به شهادت رسید، نباید جامعه دچار بازگشت به عقب و ارتجاع شود؛ زیرا ماندگاری یک مکتب به استمرار راه و گفتمان آن وابسته است، نه به بقای جسم رهبر. از همین منظر، وظیفه امروز جامعه، حفظ و امتداد منظومه فکری امام شهید است، نه توقف در سوگ و احساسات.
سخنران با اشاره به بیش از سه دهه زعامت و مدیریت مستقیم امام شهید، این دوره را یکی از غنیترین دورههای تولید فکر و نظریه در تاریخ معاصر ایران توصیف کرد و گفت حاصل این سالها، تنها مدیریت روزمره کشور نبود، بلکه منظومهای گسترده از اندیشه، راهبرد و نقشه راه برای آینده انقلاب اسلامی است. او یادآور شد که بر اساس برآوردهای اولیه، بیش از هزار و پانصد سخنرانی از امام شهید بر جای مانده و در کنار آن، آثار مکتوب، خاطرات، مباحث فقهی و درسهای خارج فقه، گنجینهای ارزشمند برای نسلهای آینده به شمار میرود.
وی در همین زمینه، کتاب «خون دلی که لعل شد» را نمونهای از روایت تجربههای شخصی و مبارزاتی امام شهید دانست و از کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» به عنوان اثری نام برد که نشان میدهد ایشان از همان سالهای جوانی دارای یک منظومه فکری منسجم، ساختارمند و آیندهنگر بوده است. مطالعه این آثار نشان میدهد که اندیشه امام شهید مجموعهای از گزارههای پراکنده نیست، بلکه شبکهای بههمپیوسته از مبانی اعتقادی، اجتماعی، سیاسی و تمدنی است که قابلیت هدایت جامعه را در شرایط گوناگون دارد.
او همچنین به آثار فقهی امام شهید اشاره کرد و گفت حتی مباحث تخصصی ایشان، از جمله درسهای خارج فقه درباره موضوعاتی همچون غنا و موسیقی، نشاندهنده قدرت اجتهادی و نگاه نوآورانه ایشان در استنباط مسائل روز است؛ ویژگیای که به گفته وی، موجب شده میراث علمی امام شهید تنها محدود به عرصه سیاست نباشد، بلکه در حوزههای معرفتی و فقهی نیز ظرفیت تولید اندیشه داشته باشد.
میرزایی سپس با عبور از معرفی آثار، وارد یکی از مهمترین محورهای سخنان خود شد؛ مسئله «وفاداری به میراث». او با اشاره به تجربه تاریخی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، جریان سقیفه را نمونهای از فاصله گرفتن جامعه از امتداد حقیقی ولایت دانست و توضیح داد که در آن مقطع، گروهی با استناد ناقص به برخی روایات، مسیر دیگری را برگزیدند و از ادامه کامل گفتمان نبوی فاصله گرفتند. وی با یادآوری گلایه امیرالمؤمنین(ع) از این رویداد و عبارت مشهور «احتجوا بالشجرة و أضاعوا الثمرة»، تأکید کرد که خطر بزرگ هر جامعه انقلابی، توقف در بخشی از مسیر و رها کردن امتداد آن است.
وی گفت: این پدیده در تاریخ تشیع نیز با عنوان «واقفیه» شناخته میشود؛ جریانی که در نقطهای از مسیر متوقف شد و از ادامه ولایت بازماند. او هشدار داد که این خطر در دوران معاصر نیز میتواند به اشکال مختلف تکرار شود و ولایتمداری حقیقی زمانی معنا پیدا میکند که جامعه، علاوه بر تکریم شخصیت رهبر، خود را نسبت به میراث فکری، مدیریتی و تمدنی او نیز متعهد بداند و مسیر ترسیمشده را ادامه دهد.