فعالیت نخبگان حوزه در شش عرصه تخصصی/شناسایی حدود ۵ هزار نخبه و استعداد برتر حوزوی

به گزارش سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام والمسلمین فرهاد عباسی، معاون پژوهش حوزه های علمیه در مراسم تکریم و معارفه مدیر جدید مرکز نخبگان و استعدادهای برتر حوزه‌های علمیه که در سالن جلسات مدرسه معصومیه قم برگزار شد با تأکید بر جایگاه حوزه‌های علمیه در پرورش و تربیت نیروهای نخبه و اثرگذار کشور، گفت: حوزه علمیه محل اجتماع و حضور بهترین جوانان و نیروهای انسانی کشور است و مرکز نخبگان حوزه‌های علمیه رسالت سنگین و مهمی در شناسایی، حمایت و هدایت این ظرفیت‌های برتر بر عهده دارد.

وی افزود: این سخن را بارها مطرح کرده‌ام و امروز نیز با اعتقاد بر آن تأکید می‌کنم که حوزه علمیه از مهم‌ترین مراکز حضور بهترین جوانان این کشور است. وقتی از «بهترین‌ها» سخن می‌گوییم، منظور تنها افرادی نیستند که از نظر استعداد و توانایی‌های ذهنی در بالاترین سطح قرار دارند؛ بلکه برتری و شایستگی افراد می‌تواند ابعاد و معیارهای مختلفی داشته باشد.

حضور استعدادهای برتر در حوزه‌های علمیه

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اشاره به ظرفیت علمی و استعدادهای برتر موجود در حوزه‌های علمیه ادامه داد: بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که نسبت استعدادهای برتر، افراد تیزهوش و نخبگان در میان طلاب حوزه‌های علمیه، در مقایسه با نسبت مشابه در میان دانشجویان دانشگاه‌ها، قابل توجه است و حتی بر اساس برآوردهای اولیه، این نسبت می‌تواند در حوزه‌های علمیه تا دو برابر بیشتر باشد.

وی تصریح کرد: هرچند برای اثبات دقیق این موضوع نیازمند بررسی‌های آماری و مطالعات تخصصی بیشتری هستیم، اما بر اساس شناخت و تجربه موجود، می‌توان گفت که ورودی‌های حوزه‌های علمیه از نظر هوش، استعداد و ظرفیت‌های علمی، در سطح بسیار بالایی قرار دارند و حوزه علمیه از این جهت نیز یکی از مهم‌ترین مراکز جذب و پرورش استعدادهای کشور به شمار می‌رود.

نخبگی تنها به استعداد ذاتی محدود نمی‌شود

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی با تأکید بر اینکه نخبگی تنها در استعدادهای ذاتی و توانایی‌های ذهنی خلاصه نمی‌شود، گفت: بخشی از بهترین جوانانی که وارد حوزه‌های علمیه می‌شوند، از استعدادهای علمی و ذهنی برجسته‌ای برخوردارند؛ اما گروه دیگری نیز به دلیل انگیزه‌های الهی، انقلابی و مکتبی، در زمره بهترین نیروهای کشور قرار می‌گیرند.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه افزود: ممکن است فردی از نظر استعداد اولیه و توانایی‌های ذهنی، تفاوت فوق‌العاده‌ای با دیگران نداشته باشد، اما به دلیل برخورداری از انگیزه‌های پاک، الهی، انقلابی و مکتبی، با تلاش و مجاهدت می‌تواند به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده است که در حوزه‌های علمیه، در کنار استعدادهای برتر، بسیاری از افرادی که از استعداد متوسط برخوردار بوده‌اند، در پرتو اخلاص، تلاش، پشتکار و مجاهدت علمی و عملی، گوی سبقت را از دیگران ربوده و حتی در بسیاری از موارد موفق‌تر از افراد دارای استعدادهای بالاتر شده‌اند.

طهارت نفس و انگیزه‌های الهی؛ از مهم‌ترین شاخصه‌های طلاب حوزه‌های علمیه

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی در ادامه با اشاره به یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته طلاب حوزه‌های علمیه گفت: گروه دیگری از بهترین‌های کشور، جوانانی هستند که به دلیل برخورداری از انگیزه‌های پاک، الهی، انقلابی و مکتبی، مسیر حوزه‌های علمیه را انتخاب می‌کنند.

وی ادامه داد: در میان بهترین جوانان کشور، گروهی نیز به دلیل طهارت نفس، پاکی روح و برخورداری از ویژگی‌های اخلاقی و معنوی برجسته، وارد حوزه‌های علمیه می‌شوند. این ویژگی‌ها نیز بخشی از معیارهای برتری و نخبگی به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه نخبگان حوزه‌های علمیه از میان همین ظرفیت‌های ارزشمند انتخاب می‌شوند، اظهار کرد: برگزیدگان و نخبگان حوزه، در حقیقت سرآمد و برگزیده بهترین نیروهایی هستند که وارد حوزه‌های علمیه شده‌اند؛ افرادی که در عرصه‌های مختلف علمی، آموزشی، تربیتی، فرهنگی، تبلیغی، پژوهشی و مدیریتی توانایی و شایستگی ویژه‌ای از خود نشان داده‌اند.

فعالیت نخبگان حوزه در شش عرصه تخصصی

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی با اشاره به گستره فعالیت مرکز نخبگان برتر حوزه‌های علمیه گفت: نخبگان حوزه در شش عرصه مهم و اساسی فعالیت می‌کنند و بر اساس ظرفیت‌ها و توانمندی‌های خود در حوزه‌های مختلف شناسایی و حمایت می‌شوند.

وی این عرصه‌ها را شامل تحصیل، تدریس، تبلیغ، پژوهش، مدیریت و تربیت عنوان کرد و افزود: در هر یک از این عرصه‌ها، افرادی وجود دارند که به دلیل توانمندی، تلاش، اخلاص و اثرگذاری، در زمره برترین‌ها قرار گرفته‌اند.

استاد حوزه علمیه تأکید کرد: نخبگان حوزه‌های علمیه تنها در یک عرصه خاص تعریف نمی‌شوند، بلکه ممکن است فردی در عرصه تحصیل به عنوان نخبه شناخته شود، فردی دیگر در عرصه تدریس و آموزش، شخصی در عرصه تبلیغ و ارتباط با جامعه، فردی در حوزه پژوهش و تولید علم و گروهی نیز در زمینه مدیریت یا تربیت، به عنوان نیروهای برتر و اثرگذار شناخته شوند.

رسالت سنگین مرکز نخبگان حوزه‌های علمیه

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی در ادامه با تأکید بر اهمیت مأموریت مرکز نخبگان برتر حوزه‌های علمیه خاطرنشان کرد: وقتی مجموعه‌ای مسئولیت شناسایی، هدایت، حمایت و توانمندسازی برترین نیروهای حوزه‌های علمیه را بر عهده دارد، طبیعی است که رسالت آن بسیار سنگین و حساس باشد.

وی افزود: مرکز نخبگان باید بتواند ظرفیت‌های برتر حوزه‌های علمیه را به‌درستی شناسایی کند، زمینه رشد و شکوفایی استعدادهای آنان را فراهم آورد و از این سرمایه‌های ارزشمند در مسیر تحقق اهداف علمی، فرهنگی، تبلیغی، تربیتی و انقلابی حوزه‌های علمیه و نظام اسلامی بهره‌گیری کند.

معاون پژوهشی حوزه های علمیه تأکید کرد: نخبگان حوزه‌های علمیه سرمایه‌ای ارزشمند برای آینده حوزه و کشور هستند و حمایت هدفمند از آنان می‌تواند نقش مهمی در تقویت جریان علمی، فرهنگی، تربیتی و تبلیغی کشور ایفا کند.

نخبگان حوزه‌های علمیه سرمایه‌ای راهبردی برای تحقق تمدن نوین اسلامی هستند

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی با تأکید بر نقش راهبردی نخبگان و استعدادهای برتر حوزه‌های علمیه در آینده نظام اسلامی گفت: امروز در حساس‌ترین برهه تاریخ قرار داریم و بار دیگر صحنه تقابل تمام اسلام و تمام کفر شکل گرفته است؛ ازاین‌رو، مسئولیت نخبگان حوزوی در هدایت علمی، فکری و تمدنی جامعه، مسئولیتی بزرگ و تاریخی است.

وی با اشاره به برگزاری مراسم بزرگداشت یکصدمین سال تأسیس حوزه علمیه اظهار کرد: سال گذشته فرصتی فراهم شد تا با نگاهی دقیق و عمیق، تاریخ یکصدساله حوزه علمیه مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد. در این بررسی، پس از دوره مؤسس حوزه علمیه، شخصیت‌ها، استادان و بزرگان این نهاد علمی و دینی، یک‌به‌یک شناسایی شدند و نقش و تأثیر هر یک از آنان در ارتقای جایگاه حوزه علمیه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.

تشکیل پرونده علمی و تاریخی برای بزرگان حوزه‌های علمیه

استاد حوزه علمیه افزود: برای هر یک از این بزرگان، پرونده‌ای تشکیل شد و خدمات، تلاش‌ها و نقش آنان در مسیر رشد و تعالی حوزه علمیه ثبت و بررسی شد و در نهایت از این شخصیت‌ها تجلیل و قدردانی به عمل آمد.

وی ادامه داد: شاید صد سال دیگر، هنگامی که آیندگان بخواهند دویستمین سال تأسیس حوزه علمیه را گرامی بدارند، پرونده‌ها و عملکرد نسل امروز را نیز مورد بررسی قرار دهند. آن زمان درباره ما نیز قضاوت خواهد شد که در این مقطع تاریخی چه فرصت‌هایی در اختیار داشتیم، چه مسئولیت‌هایی بر عهده ما بود و تا چه اندازه توانستیم از ظرفیت‌ها و فرصت‌های موجود برای پیشبرد اهداف حوزه علمیه و نظام اسلامی استفاده کنیم.

حجت الاسلام والمسلمین عباسی، حوزه‌های علمیه را مجموعه‌هایی نخبگانی دانست و گفت: حوزه علمیه همواره یک بنیاد و مرکز نخبگانی بوده است. استادانی که در این نهاد علمی و دینی حضور داشته‌اند، فرصت خدمتگزاری به حوزه را پیدا کرده‌اند و توانسته‌اند در راهبری حوزه علمیه، تربیت و هدایت نخبگان و رساندن طلاب به سرمنزل مقصود نقش‌آفرینی کنند.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه تصریح کرد: انتظار از حوزه‌های علمیه این است که بتوانند نخبگان و استعدادهای خود را در مسیر اهداف متعالی انقلاب اسلامی، رهنمودهای امامین انقلاب و مطالبات مراجع عظام تقلید هدایت کنند و حوزه را به جایگاه شایسته خود برسانند.

وی با بیان اینکه نسل‌های مختلف حوزه در طول تاریخ همواره مورد ارزیابی و قضاوت قرار گرفته‌اند، اظهار کرد: همان‌گونه که ما پس از گذشت ۱۴ قرن، شخصیت‌ها و جریان‌های مختلف تاریخ اسلام را تحلیل و نقد می‌کنیم و عملکرد برخی از آنها را به‌عنوان عبرت تاریخی مورد بررسی قرار می‌دهیم، در مقابل، از برخی بزرگان نیز با افتخار یاد می‌کنیم و آنها را بخشی از هویت تاریخی خود می‌دانیم، آیندگان نیز درباره عملکرد ما چنین قضاوتی خواهند داشت.

استاد حوزه علمیه افزود: بنابراین، باید توجه داشته باشیم که عملکرد امروز ما، بخشی از تاریخ آینده حوزه‌های علمیه و نظام اسلامی خواهد بود و فرصت خدمتگزاری که در اختیار ما قرار گرفته است، مسئولیتی تاریخی و ماندگار به شمار می‌رود.

شکل‌گیری دوباره صحنه تقابل اسلام و کفر

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی در ادامه با اشاره به شرایط حساس کنونی جهان گفت: امروز در حساس‌ترین برهه تاریخ قرار داریم. همان‌گونه که در ماجرای جنگ احزاب، پیامبر گرامی اسلام(ص) درباره ضربت امیرالمؤمنین(ع) در روز خندق فرمودند که این ضربت از عبادت جن و انس برتر است، زیرا در آن صحنه، تمام اسلام در برابر تمام کفر قرار گرفته بود، امروز نیز بار دیگر چنین تقابل تاریخی و سرنوشت‌سازی شکل گرفته است.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه ادامه داد: امروز پرده‌ها، حجاب‌ها، تعارف‌ها و ملاحظات کنار رفته است. لفاظی‌ها و دورویی‌ها دیگر نمی‌تواند واقعیت صحنه را پنهان کند. چهره نورانی اسلام با قرائت انقلابی امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی، در برابر چهره کریه جبهه کفر، استعمار و صهیونیسم قرار گرفته است.

وی با اشاره به نقش رهبران جبهه کفر و صهیونیسم در تحولات کنونی افزود: این تقابل مهم تاریخی یک بار دیگر در برابر چشم جهانیان شکل گرفته است و ما افتخار می‌کنیم که به‌عنوان سربازان این عرصه، در چنین مقطع تاریخی حضور داریم و وظیفه خود را ایفا می‌کنیم.

شناسایی حدود ۵ هزار نخبه و استعداد برتر حوزوی

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی با اشاره به ظرفیت گسترده نخبگان حوزه‌های علمیه گفت: بر اساس گزارش‌هایی که ارائه شده و اطلاعات موجود، در حال حاضر حدود پنج هزار نفر در سراسر کشور به‌عنوان جامعه نخبگان و استعدادهای برتر حوزه‌های علمیه شناسایی شده‌اند.

وی هر یک از این افراد را یک فرصت و سرمایه انسانی ارزشمند برای کشور دانست و تأکید کرد: هر یک از این نخبگان، سرمایه‌ای گران‌قدر و فرصتی بزرگ برای آینده حوزه و نظام اسلامی هستند و باید همه دست به دست هم بدهیم تا از این ظرفیت عظیم به بهترین شکل استفاده کنیم.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه ادامه داد: اگر امروز برای تربیت، حمایت و هدایت این نخبگان برنامه‌ریزی کنیم، می‌توانیم در ۱۵ یا ۲۰ سال آینده شاهد نقش‌آفرینی آنان در قله‌های علمی، فکری و تمدنی باشیم؛ همان قله‌هایی که رهبر شهید انقلاب اسلامی بر نزدیک بودن آنها و قرار داشتن کشور در آستانه دستیابی به آنها تأکید کرده‌اند.

نقش نخبگان حوزوی در عرصه علوم دینی، انسانی و تجربی

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی با تأکید بر اینکه نقش نخبگان حوزه تنها به علوم دینی محدود نمی‌شود، گفت: این ظرفیت باید در عرصه علوم دینی، علوم انسانی و همچنین به‌عنوان پشتیبان فکری و معرفتی علوم تجربی و فنی به کار گرفته شود.

وی افزود: علوم تجربی و فنی نیز به پشتوانه‌های دینی، اخلاقی و فکری نیاز دارند. علمی که صرفاً بر مبنای نگاه لیبرال و سکولار شکل گرفته باشد، ممکن است بتواند اتم را بشکافد، اما اگر از انسانیت، معنویت و الوهیت بهره‌ای نداشته باشد، نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای حقیقی انسان و جامعه بشری باشد.

وی رسالت نخبگان حوزوی را رسالتی بزرگ و تمدن‌ساز توصیف کرد و گفت: این رسالت، مسئولیتی سترگ است و تحقق آن نیازمند همکاری، هم‌افزایی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های علمی و نخبگانی حوزه‌های علمیه است.

ارتقای ساختار نخبگانی حوزه‌های علمیه

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات ساختاری در حوزه نخبگان گفت: به حمدالله با حمایت و پشتوانه مدیریت محترم حوزه‌های علمیه، ساختار جدیدی در مجموعه نخبگان حوزه‌های علمیه برادران و بنیاد نخبگان شکل گرفته است.

وی توضیح داد: مرکز نخبگانی که پیش از این در حوزه فعالیت می‌کرد و مسئولیت آن بر عهده حجت‌الاسلام والمسلمین عماد بود، پس از انتقال ایشان به معاونت و مشاورت ریاست‌جمهوری، به بنیاد نخبگان ارتقا پیدا کرد و ساختار آن توسعه یافت.

وی ادامه داد: همچنین دفتر نخبگانی که پیش از این مسئولیت آن بر عهده حجت‌الاسلام والمسلمین فخرروحانی بود و پیش از ایشان نیز حجت‌الاسلام والمسلمین بهاری این مسئولیت را بر عهده داشت، ارتقا یافت و به مرکز نخبگان تبدیل شد.

بنیاد نخبگان؛ پشتیبان حوزه علمیه

حجت‌الاسلام والمسلمین عباسی در پایان گفت: امروز یک بنیاد نخبگان داریم که به‌عنوان ستاد، خدمتگزار حوزه علمیه است و در کنار آن، یک مرکز نخبگان نیز فعالیت می‌کند که به‌طور ویژه خدمتگزار نخبگان و استعدادهای برتر حوزه‌های علمیه برادران است.

وی تأکید کرد: این ساختار جدید می‌تواند زمینه را برای شناسایی، حمایت، هدایت و شکوفایی استعدادهای برتر حوزوی فراهم کند و ظرفیت نخبگان حوزه‌های علمیه را در مسیر تحقق اهداف عالی انقلاب اسلامی و تمدن نوین اسلامی به کار گیرد.